Web Site Tasarımı
Kişisel veya Kurumsal site tasarımları
Web sayfası internet ortamında duyurusunu yapmak istediğiniz konu hakkında bilgi sahibi olmak isteyen bir kitleleye en hızlı şekilde ulaşabilen, güncelliğini kolaylıkla koruyan medya ortamıdır.
Hizmetlerimiz
► Dinamik Web Site TasarımıTüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
CSS Web Tasarım
Html sayfa düzenlemesi konusunda web tasarımcılar için yeterli gelmediğinden yeni arayışlar başlamıştır. Bu aslında html’in bir kusuru olmamakla beraber tasarımcıların sayfa tasarımı konusunda daha fazla denetim istediklerinden yeni oluşumlar başladı.
Css tasarımcıların kendi stillerini oluşturmasını sağlamak için geliştirilen html ekidir. Bu sayede tasarımcılar kendi stillerini web sitelerine ekleyebileceklerdir.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
* Ürün/hizmet odaklı,
* Etkileyici ve akılda kalıcı,
* Düşük trafik yoğunluğu hedefli,
* Web 2.0 teknolojisi,
* Profesyonel arama motoru optimizasyonu
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
* Her yerden hızlı açılabilir,
* Kurumsal kimliğin tarzı ile uyumlu,
* Kullanıcı dostu,
* Tüm tarayıcılarla (browser) uyumluluk,
* Web 2.0 teknolojisi,
* Profesyonel arama motoru optimizasyonu,
* W3C sertifikası
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
* Yüksek performans,
* Düşük trafik (bandwith) tüketimi,
* Tüm tarayıcılarla (browser) uyumluluk,
* Web 2.0 teknolojisi,
* Profesyonel arama motoru optimizasyonu,
* W3C sertifikası
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
*Arama motoru optimizasyonu bir defa yapıldıktan sonra sonuçları uzun süre devam eder.
*Yapılan arama motoru optimizasyonu ile sıralamalarda üst sırada çıkarak daha çok kullanıcıya tıklama başına maliyetsiz olarak ulaşılılır.
*Google reklam kampanyaları ile bir arada kullanılarak marka bilinirliği arttırılır.
*İnternet'de rakiplerinizin önüne kalıcı olarak geçmenizi sağlar.
*Daha çok arama metninde (keyword) kullanıcılara ulaşmanız sağlanır.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
E-Ticaret Web Sitesi İçeriği
* Online Ürün Yönetimi
Dilediğiniz sıklıkta ve sınırsız sayıda ürün girebilir, güncelleyebilirsiniz. Online editör sayesinde, HTML editör programına ihtiyaç duymaksızın online olarak zengin metin ürün açıklamaları yazabilirsiniz.
* İndirim Yönetimi
Dilediğiniz ürünlere, dönemsel olarak veya süre sınırı olmaksızın yüzdesel veya sabit indirim yapabilirsiniz. İndirim yapılan ürünler indirimli ürünler bölümünde ve bağlı bulundukları kategorilerde indirim başlığı altında gösterilir.
* Esnek ve Güçlü Altyapı
Her türlü ürünü satabileceğiniz esnek altyapı. İster bilgisayar, ister konfeksiyon, ister elektronik, hatta download edilebilir yazılım satışı yapabilirsiniz. Güçlü altyapı sayesinde 100 veya 100.000 ürünü online satabilirsiniz.
* Üyelik Sistemi
Müşterilerinizin detaylı bilgilerini alacağınız üyelik sistemi sayesinde güçlü bir veritabanına sahip olacağınız gibi, üyeleriniz her türlü işlemini üyelik ekranından takip edebilir.
* Online Sipariş Yönetimi Online verilen Siparişleri yönetici ekranından takip edebilir, güncelleyebilirsiniz. Sipariş verildiği esnada Müşteriye ve dilerseniz mağaza yöneticilerinize HTML görünümlü otomatik mesaj gönderilir. Sipariş güncellemelerinde aynı şekilde dilerseniz müşteriye bilgi mesajı ulaştırabilirsiniz.
* E-Posta Gönderimleri
Müşterilerinize ayrı ayrı veya toplu olarak HTML formatında duyuru mesajları gönderebilirsiniz. Duyuru mesajlarından hariç üyelik katılım mesajı, sipariş onay mesajı, bize ulaşın formu, ürün ek bilgi talep mesajları gibi genel mesajlaşma özellikleri mevcuttur. * Geniş Ödeme Altyapısı
Banka havalesi ve Kredi kartı ile satış yapabilirsiniz. Elektronik ortamda işlem yapılabilen 8 Banka ile entegre çalışabilen Kredi Kartı ödeme sistemi sayesinde birden fazla bankanın sanal posunu kullanarak taksitli veya peşin tahsilat yapabilirsiniz. Taksitli satışlarda taksit sayısına ve bankaya özel vade farkları belirleyebilirsiniz. Banka havalesi ile yapılan ödemelere belirleyeceğiniz oranda indirim yapabilirsiniz. Kredi Kartı İle Ödemede Akbank, Dışbank, FinansBank, Garanti Bankası, Halkbank, İş Bankası, Koçbank ve Yapı Kredi Bankası kullanılabilir. İster birini isterseniz sekizini birden kullanabilirsiniz.
* Güvenli Alışveriş Ortamı
Kredi kartı ile tahsilat yapılacaksa, tamamen web sitenize özel SSL Sertifikası ile siz ve müşterileriniz %128 güvende. Paylaştırılmış SSL'deki gibi ödeme işlemi esnasında başka bir adrese yönlendirilmeden, tüm işlemler sadece sizin web sitenizde güvenle gerçekleştirilir. SSL Sertifikası için kurulum ve yıllık ücret paket dahilindedir.
* Geniş Kategori "Departman" Yapısı
Dilediğiniz kadar departman ve alt departman belirleyebilirsiniz. Geniş kategori ağacı kullanarak en doğru listelemeyi gerçekleştirebilirsiniz.
* Marka Yönetimi
Sınırsız sayıda marka girebilir, ürünlerinizi bu markalara ekleyebilirsiniz. Müşteri markaya göre filtreleme yaparak aradığı ürüne kolayca ulaşmasını sağlayabilirsiniz.
* Sayfa Yönetimleri
Bilgi ve İçerik sayfalarınızı online editör ile hazırlayabilir, dilediğiniz kadar sayfa yaratabilirsiniz. Her yarattığınız sayfa ilgili bölümde bağlantısı verilerek site ziyaretçilerine gösterilir. Ayrıca Yardım sayfalarınızı ihtiyaçlarınıza göre dilediğiniz zaman değiştirebilir, yeni başlıklar ekleyebilirsiniz.
* Kurların Kombine Kullanımı
Mağazanızda istediğiniz ürünler Dolar, istediklerinizi Euro ve Türk lirası olarak girebilirsiniz. Ürünler girdiğiniz kura bağlı olarak YTL'ye çevrilir. Aynı zamanda ürün sayfasında Dolar veya Euro fiyatı gösterilir. Kur bilgilerini kendiniz değiştirebilirsiniz.
* Ürün Özellikleri
Ürünlerinize ihtiyaç halinde özellik tanımlayabilirsiniz. Bazı sektörlerde ihtiyaç duyulan bu özellik sayesinde daha detaylı ürün seçenekleri sunmuş olursunuz. Renk, Beden, Boyut ve benzeri farklı alternatifleri olan ürünlere ek özellik tanımlayabilir hatta bu özelliklere farklı fiyatlar belirleyebilirsiniz. Bu özelliklere göre stok belirleyebilirsiniz.
* Müşteri Yorumları
Ürünlere müşteriler yorum bırakabilir ve puanlayabilir. Yorumlara göre diğer müşterilerin fikir edinmesi sağlanmış olur. Yönetici dilediği yorumu yönetim ekranından silebilir veya değişiklik yapabilir.
* Online Yedekleme
Mağazanızın veritabanını dilediğiniz sıklıkta yedekleyebilir, sorun olduğunda geri yükleyebilirsiniz.
* Kargo Yönetimi
Kargo ücretlerini fiyata veya ağırlığa göre hesaplatabilir, belirleyeceğiniz fiyatın üzerini ücretsiz kargo yapabilirsiniz.
* Stok Takipli Satış
Dilerseniz Stok takipli satış yapabilirsiniz. Stok adeti sıfıra düşen ürün otomatik olarak satıştan kalkar. Bu sayede temin edemeyeceğiniz ürünü satmamış olursunuz. * Doğum Günü Tebriği
Üyelerinize Doğum günlerinde otomatik mesaj gönderebilirsiniz. Aynı gün veya 1-2 gün önce göndereceğiniz kutlama mesajı sayesinde üyelerinizin kalıcı olmasını sağlamış olursunuz.
* Online Kullanıcılar
Sitenizde online kaç kişi olduğunu ve alışveriş sepetlerini görebilirsiniz
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
E-Bülten (Toplu Mail ) Hizmetlerinin Avantajları
*Daha Fazla Kişiye Daha Ucuza Ulaşım
*Yeni müşteri kazanma potansiyeliniz artar
*Marka bilinirliliğiniz artar
*Web site ziyaret oranınız yükselir
*Etkili geri dönüş almanıza yardımcı olur
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
*Google Arama Motoru: Sağ tarafta veya en üstte sponsor bağlantı şeklinde.
*Arama Ortakları Sayfaları: Arama ortakları arama altyapısı olarak Google motorunu kullanan portal ya da sitelerdir. Adwords reklamları bu sitelerde, arama sonuçlarının en üstünde gösterilir.
*İçerik Ortaklarının sayfaları: İçerik ortakları, adsense programına kayıtlı web siteleridir. Bu sitelerdeki Adwords reklamları, içerik ortaklarının belirlediği yerlerde görüntülenmektedir.
Sistem Nasıl çalışıyor?
*Reklamlarınızı oluşturup, işletmenizle ilişkili kelime veya deyimler olan anahtar kelimelerinizi belirliyoruz.
*İnsanlar Google’da anahtar kelimelerinizden birini aradığında, reklamınız arama sonuçlarının yanında görünebilir. Böylece, zaten sizinle ilgilenen bir hedef kitleye reklam yapıyor olursunuz.
*Müşteri kazanıyorsunuz! İnsanlar satın almak veya hakkınızda bilgi edinmek için reklamınızı tıklayabilir. Bu kadar kolaydır!
Neden İşe Yarıyor
*Google’da arama yapan kişilere artık reklam yapabilirsiniz. Google’ın arama sonuçlarında şimdiden görünüyor olsanız bile, AdWords, Google’da ve reklamcılık ağınızda yeni hedef kitleleri hedeflemenize yardımcı olabilir.
*Aylık ve günlük üst maliyetinizi siz belirlersiniz ve sürpriz tutarlarla karşılaşmazsınız.
*Minimum harcama sorumluluğunuz yoktur.AdWords için ödediğiniz tutar tümüyle size kalmıştır. Örneğin, günlük bütçe olarak 7,5 YTL belirleyebilir ve reklamınız her tıklandığında 7,5 kuruş ödemeyi seçebilirsiniz.
*Anahtar kelime trafiği ve maliyet tahminleri, anahtar kelimeleri seçme ve bütçenizi en üst düzeye getirme konusunda bilinçli kararlar verebilmeniz için sağlanır.
*Reklamlarınız görüntülendiğinde değil, yalnızca reklamlarınız tıklanırsa ödeme yaparsınız. Ödeme seçenekleri ülkeye ve para birimine göre değişmektedir.
*Reklamlarınızı sadece belirli bir bölgede arama yapan kişilere görüntülenecek biçimde ayarlayabilirsiniz.Mesela bulunduğunuz yere 40 kilometre uzaklıktaki online müşterileri kolayca hedefleyebilirsiniz. İşletmenizin yakınında hedeflemek üzere özel bir bölge tanımlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Web Tasarım Örnekleri
• T.C İzmir Resim Heykel Müzesi ve Galerisi• Aydok Moralıoglu Official Website
• CDE İnşaat&Mühendislik
• Öğün Bakır Resim Atölyesi
• Albayraklar İnşaat Malzemeleri
• Abid'Art Sanat Atölyesi
• Albayraklar Yapı İnşaat
• FS Web Design
• İzmir Dekor
• Ray Yapı Kurumsal
• Wall Dizayn
• Özyap İnşaat E-Ticaret Sitesi • Link
Web Tasarım Makaleleri
• Html ve Flash Web Tasarımİnternet tüm dünyada kabul edilmiş etkin bir reklam platformudur.Bu platformda firmaların kendilerini en iyi şekilde ifade edebilmeleride, kendilerine uygun olan web çözümlerini tercih etmeleriyle olur.Bu noktada web tasarımı büyük bir rol oynar. Web tasarımı hangi yolla oluşturulursa oluşturulsun firmayı doğru yansıtabilmesi gerekir.
Günümüzde web tasarımı yaygın olarak bilinen html ve flash tasarımlarla yapılmaktadır.
Html tasarım nedir?
Html tasarım metin ve resimlerden oluşan ve daha çok kurumsal firmalarca tercih edilen animasyon kullanılmayan web tasarım yoludur.
Flash tasarım nedir?
Flash tasarım ise grafikselleştirme ve animasyonlarla görsel açıdan sayfayı zenginleştiren bir web tasarım yoludur.
Html ve flash tasarımlar karşılaştırıldıklarında farklı hedef kitlelere hitap ettikleri anlaşılmaktadır. Flash web tasarımlarında daha çok görsellik ön planda iken html web tasarımlarında ulaşılabilirlik ve hız ön plandadır. Firmalar tanıtımlarının hangi yolla yapılacağına, ve hedef kitlelerine göre web sitelerini tasarlatmaktadırlar. Web sitesi ziyaret edildiğinde sayfaları ziyaret eden kişinin bilgisayarına yüklenmesi belirli bir zaman alır bu sebeple flash tasarım görsel açıdan zengindir, fakat yükleme süresi bakımından ziyaretçiye belli bir zaman kaybı yaşatmaktadır.
Web tasarımlarında flash web tasarım ve html web tasarımın yanında içerik ve sayfa planıda önemlidir. Web sitesinde oluşturulacak başlıklar ve kullanılacak resimler firmanın kimliğine ve anlatılmak istenene paralel yönde olmalıdır.
Web sitesinde kullanılan gereksiz başlık ve firmayı tam olarak anlatmayan resimler web tasarımının başarısız olmasına neden olur. Web tasarımının başarılı olması ve herşeyin doğru olarak ifade edilmesinde öncelikle tespit ve planların ortaya konulması gerekir.
Web tasarımı yapılmadan önce firmanın hedef kitlesi ve anlatılmak veya gönderilmek istenen mesaj tespit edilmelidir ve daha sonra bu mesajın web sitesinde hangi yolla gönderileceğinin planlaması yapılmalıdır. Plan yapıldıktan sonra sitenin yapımı artık daha kolaydır. Artık iş mesajın hangi yolla hedef kitleye ulaştırılacağının belirlenmesine kalmıştır. Web tasarımında bu kriterler önemli yer tutar. Web tasarımı yapılırken seçilen müzikte çok önemlidir. Firmayı doğru olarak yansıtabilmesi ve ziyaretçiyi rahatız etmemesi gerekir.
Web tasarımı günümüzde artık önemli bi yatırım haline gelmiştir. Teknolojinin hızla gelişmesi firmaların pazarlama bütçelerinin büyük bölümünü webe ayırmasına neden olmuştur. İster yeni bir firma, isterse güçlü bir firma olsun internette gerçekleştirdikleri faaliyetler her ikisi içinde kesinlikle artı yönde itici bir rol oynar.
Öncelikle bir websitesi sizin dünyaya açılan pencerenizdir. Ve bir websitesi sayesinde aklınıza dahi gelmeyen avantajlara sahip olursunuz. Sitenizde yazdığınız yazılarla insanlara değer katarsınız, onların bilmediği bir şeyi öğretmiş olursunuz.
Sonra insanlarla etkileşim içerisinde olursunuz. Biri yazınıza yorum yapar, o yoruma karşılık belki yeni bir bilgi edinmek zorunda kalırsınız. Yorum yapan kişiyle kontak kurar, yeni bir arkadaşlığın temellerini atmaya başlarsınız. Bir bakarsınız ki bir yorumla başlayan süreç en iyi dostunuzu edinmenizle sonuçlanır. Olmaz olmaz demeyin, olmaz olmaz! :)
Kişisel Marka konusunda atılacak en önemli adımdır web sitesi. Her şeyin başlangıcıdır. İnsanlara değer sunabilmek, internette yer edinebilmek için atılması gereken ilk adımdır. Sonrasında her şey çorap söküğü gibi gelir. İnsanlar sizi websiteniz sayesinde tanır. Web sitenizde paylaştıklarınız merak uyandırır. Sizinle tanışmak isterler. Paylaşımlarınızın kalitesiyle güven elde edersiniz.
En iyi reklam kendinizin reklamıdır ve kendinizin reklamını yapabileceğiniz en iyi ortamdır websiteniz.
Firmalar açısından baktığımızda yeni müşteriler kazanabilecekleri platformdur web siteleri. Ürünlerini sunabilirler, reklamlarını yapabilirler. Üstelik çok cüzi miktarlarda maliyetlerle... Katalog yaptırmak, broşür bastırmak maliyetli olabilir. Çünkü ürünlerin çeşitliliği arttıkça, yeni ürünler eklendikçe katalogun da yeniden basılması gerekir. Ama internet sitenizde oluşturacağınız kataloga her zaman ürün ekleyebilir, çıkartabilirsiniz. Birçok gereksiz maliyetten kurtulmuş olursunuz. Güzelim ağaçlarımızın da bir nebze korunmasına yardımcı olursunuz. 1 taşla 3 kuş:)
Bugün kurumsal firma imajının olmazsa olmazlarındandır websitesi. Eğer siz de firmanızı, prestijli firmalar arasında görüyorsanız bir web sitesine ihtiyacınız olacaktır.
Ayrıca web siteniz sayesinde daha ciddi bir maile sahip olabilirsiniz; eyupder(at) gmail.com adresinden mail göndermek var info(at)eyupderdiyok.com.tr adresinden göndermek var. Şahsen 2. adresten gönderilen maili daha ciddiye alırdım. Aynı şey tabii ki firmalar için de geçerli. Gmail, hotmail adresinden mail atan bir firmayı neden ciddiye alayım ki? Üstelik bir web sitesi yaptırmanın maliyeti bu kadar düşükken!
İnsanlar bilgilerini, becerilerini paylaşmak ister. Övgü almak ister, sosyalleşmek ister, etkileşimde olmak ister. Yeni insanlar tanımak ister.
İşe alımlarda bile etkili unsurdur web sitesi. Şahsen ben böyle bir durumda websitesi olanı, sitesi üzerinden kendisini ifade edebilen bir kişiye öncelik verirdim. Gördüğünüz üzere gerek şahıslar, gerek firmalar açısından hayati bir unsur haline geldi websitesi.
Daha önceki yazılarımızda internette ciddi manada para kazanmamız için bir web sitesi sahibi olmamız gerektiğinden birçok kez bahsettik. Eğer bir web siteniz varsa daha profesyonel ve daha ciddi düşünürsünüz. İnternette para kazanmak için sahibi olduğunuz bu web siteleri aslında sizin bir dükkanınız gibidir.
Bu yazımda bir web sitesini “Wordpress” kullanarak nasıl tasarlayacağınızı anlatmayacağım. Bunu anlatan ve görsel eğitim sağlayan çok ücretsiz kaynak mevcut. Benim buradaki amacım web sitesi tasarlarken neden “Wordpress” kullanmalısınız? “Wordpress” size ne gibi fayda ya da faydalar sağlar onları biraz anlatacağım. Tabi eğer talep gelirse de “Wordpress” kurulumu ve kullanımı hakkında elimden geldiğince de yardımcı olabilirim.
Web Site Tasarımı ve “Wordpress”Şimdi bir web sitesi sahibi olmaya karar verdiniz ve bu konu hakkında yeterli bilgi sahibi değilsiniz peki ne yapmalısınız? Öncelikli tavsiyem size “Wordpress” olacaktır. İyi ama neden? Nedenini daha iyi anlamanız için size bunları maddeler halinde sunmaya çalışacağım.
1- “Wordpress” kolay bir sistemdir ve size kolay web sitesi kurma imkanı verir.
Web sitesi kurarken bazı web tasarım dilleri bilmelisiniz. ASP veya PHP ve buna benzer bazı tasarım dilleri. “Wordpress” kullanırken bunları bilmenize gerek yoktur. Ayrıca web sitenizin ara yüzünü yapmak için birde grafik tasarım bilmelisiniz. Ama “Wordpress” sisteminde buna ihtiyacınız yoktur. Şunu da söylemeden geçemeyeceğim eğer çok az da olsa PHP ve grafik tasarım biliyorsanız bu sizin için bir avantaj olacaktır. Yine de bunlar hakkında bilgi sahibi olmasanız da “Wordpress” ile web sitesi tasarımı yapabilirsiniz.
2- “Wordpress” kullanımı çok kolaydır: “Wordpress” kurulduktan sonra belirlemiş olduğunuz kullanıcı adı ve şifre ile “Wordpress” admin paneline bağlanırsınız. Bu panel yardımı ile web sitenizin tüm ayarlarını yapmanız mümkün ve kolaydır. İster web sitenizin ara yüzünü değiştirebilir isterseniz de web sitenize buradan içerik ekleyebilirsiniz. Tamamen Türkçe olması da sizin için büyük bir avantajdır.
3- “Wordpress” ile web sitenizin temasını kolayca değiştirebilirsiniz: Bana göre en güzel özelliklerinden biri. Web sitenizi “Wordpress” ile kurdunuz ve bir tema belirlediniz aradan uzunca bir zaman geçti ve siz ziyaretçilerinize web sitenizin farklı olması için temasını değiştirmeye karar verdiniz. Eğer “Wordpress” ile kurulmamış bir web sitesi ise bir web sitesinin temasını değiştirmek demek komple her şeyi yeni baştan yapmak demektir. Ama “Wordpress” ile bu sadece bir veya iki dakika ve birkaç tıklama ile mümkün ve kolaydır.
4- “Wordpress” eklentileri ile siteniz daha güzel bir hal alır: “Wordpress” sistemi ayrıca bünyesinde bazı güzel eklentiler bulunduran ya da yine bu eklentileri eklemenizi sağlayan özelliklere sahip bir sistemdir. Bu bahsettiğimiz eklentiler şayet ayrı olarak kullanıcı tarafından kod ile yazılmaya çalışılsaydı çok zaman alabilirdi. Çok sık kullanılan bazı eklentiler şöyledir; web sitenize gelen ziyaretçiler ile iletişime geçebilmek için iletişim formları, anketler düzenleyebileceğiniz formlar, etiket bulutu denilen taglar oluşturabileceğiniz eklentiler ve daha ihtiyacınız olan pek çok özellik ve eklenti “Wordpress”te mevcut.
5- “Wordpress” ile kolayca SEO yapabilirsiniz: İşte bu “Wordpress” sisteminin en önemli özelliklerindendir. Öncelikle “Wordpress” ara yüzü ve kodlaması ile arama motoru dostu bir tasarıma sahiptir. Web sitenizi “Wordpress” ile kurduysanız diğer sitelere göre bir adım öndesiniz demektir. İkinci olarak “Wordpress” SEO yapmanızı kolaylaştıran eklentilere sahiptir bu eklentiler ile arama motorlarında daha kolay indexlenirsiniz. Bu eklentilerin en çok kullanılanları ‘All İn SEO Pack’ ve ‘XML Sitemap’ diyebiliriz.
6- “Wordpress” tamamen ücretsiz bir sistemdir: Evet, bir web sitesi tasarlamak için hem çok zamana hem de paraya ihtiyacınız vardır. Fakat “Wordpress” ile daha az zamanda ve ücretsiz olarak bir web sitesi tasarımına sahip olursunuz.
Web Tasarım, 21.yüzyılın en büyük icatlarından bir tanesidir. Web tasarımı sayesinde kurumsal firmalar veya bireyler ürünlerini daha az maliyetle daha çok kişiye tanıtabilmektedirler. Bu anlamda web tasarımı çok büyük bir öneme sahiptir.
Günümüzde web tasarımı olmadan iş yapmak neredeyse imkansız hale gelmiştir. Çünkü bireyler ürünleri incelerken aynı zamanda buldukları ürünleri başka ürünlerle mukayese edebilmekte ve daha doğru kararlar verebilmektedirler. Kurumsal firmalar için de web tasarımın önemi çok büyüktür çünkü bu sayede telefon, işçilik vb. masrafları büyük ölçüde azalmaktadır.
Kurumsal firmalar, web tasarımları sayesinde ziyaretçilerinin isteklerine daha kolay ve hızlı bir şekilde cevap verebilmektedirler. Web tasarımı sayesinde bireyler istedikleri ürünü daha hızlı bir biçimde bulabilmekte bunun yanında ürünler için yorum ve oylama da yapabilmektedirler.
Web siteleri üç türlüdür:
1- Ürün Tanıtım Siteleri
2- E-Ticaret Siteleri
3- Flash Animasyonlu Siteler
1- Ürün Tanıtım Siteleri:
Ürün tanıtım siteleri, ürünlerin fotoğraf galerisinde tanıtılan alışveriş sepeti, kredi kartı işlemlerinin yapılmadığı web siteleridir. SEO (arama motoru optimizasyonu) için en uygun web sitelerdir. Örnek: (www.ozelsumersunideri.com gibi)
2- E-Ticaret Siteleri
E-Ticaret siteleri alışveriş sepetinin bulunduğu ve kredi kartı, paypal gibi ödeme sistemlerinin bulunduğu web siteleridir. SEO (arama motoru optimizasyonu) işlemlerinin yapılması biraz daha zordur çünkü çok sayıda ürün bulunmaktadır.
(Örnek: www.hepsiburada.com gibi)
3- Flash Animasyonlu Siteler
Flash animasyonlu siteler, daha çok animasyon tarzında görüntülerin bulunduğu web siteleridir. SEO (arama motoru optimizasyonu) açısından en zor olan sitelerdir. Çünkü Google, Yahoo, Bing vb. arama motorları hareketli nesneler ve resim formatındaki yazıları okuyamamaktadır. Gerçi son zamanlarda Google bu konuda da çalışmalarını sürdürüp Flash animasyon dosyalarını da okumaya başlamıştır. Çok canlı siteler olmakla beraber arama motorlarında ilk sayfaya pek çıkamamaktadırlar. Görselliğe önem verip SEO işlemlerine fazla önem vermeyenlere tavsiye edilir.
Kurumsal bir kimlik çalışmasının sizce önemi nedir? Yaptığınız işi ve içinde barındırdığı canlı cansız her öğeyi tanımlayacak bir çalışmanın değeri nedir?
Kurumsal kimlik çalışması düşünüldüğünün aksine son derece üzerinde uzun düşünülmesi gereken bir konudur. Birçok kişi bunu sadece sevdiği bir iki şekille ya da renge ya da beğendiği bir logoyu istemekle çözdüğünü zannedebilir. Aslında farkında olmadan bir başkasının kimliğini hatırlatır sadece…
İlkler keşfedilmiş, enler tasarlanmış olabilir ama her kurumun kendini ifade edecek ve iyi bir hikayesi olan logosu olmalıdır. Kendiniz bile baktığınızda ne düşüneceğinizi bilemediğiniz bir sembolün sizi tanımlamasını istemezsiniz. Şirket sahipleri yaptıkları işi, başarı öyküsünü, kuruluş hikayesini, yaptıkları işi tanımladığına inandıkları ne var ise kurumsal kimlik çalışmasını yaptırdıkları freelance/kuruma anlatmalıdırlar.
Bu yüzden her şirketin kenarda köşede bu tarz dokümanları hazır tutmasının daima faydası olacaktır. Bir gün büyük bir şirket olduğunuzda logonuzun hikayesini soran bir muhabire "Eşim böyle istedi" ya da en sevdiğim renk budur" gibi laflar etmek istemiyorsanız, şimdiden elinize laptopunuzu alın bir kenara çekilin ve bilgileriniz hazır edin. Bu dokümanlar elinizde olduğunda yapmanız gereken bunu yapabilecek birilerine ulaşmaktır.
Freelance ya da kurum hangisini seçerseniz seçin, karşılıklı iletişim kurabilirliğinize dikkat etmelisiniz. Her ne kadar bu işi yapanlar profesyonel olsalar da çoğu kez çıkan anlaşmazlıklar tarzların birbirine hoşgörüsüz bakışından kaynaklanmaktadır. Nasıl siz ön çalışmanızı yaparken gerekli detaylandırmaları hassasiyetle hazırladınızsa tasarımcınızı da lütfen özgür bırakın ki farklılığı farkındalığa çevirebilsin. İnsanlar logonuzu, sloganınızı kartvizitinizi, zarfını gördüklerin de sizi tanıyor olsunlar ya da ulaşmayı düşünsünler. Bazen bir iş kurmak, ilk işi almak ve kazanmak her şeyden önce gelir ancak uzun vadede sizi yüksek reklam maliyetlerinden ilk kurtaracak şey kurumsal kimlik, ikincisi ise iyi bir web sitesidir
Hazırlanacak Bir Web Sitesinin Maliyetleri Nedir?
Bu tamamen sizin taleplerinize bağlıdır. Bir web sitesinin yayını için üç bileşenin tamamlanması gerekmektedir. 1.olarak alan adı (firmamadı.com.tr veya firmaadı.com, net, org...) şeklinde isim hakkının kiralanmasıdır. Bu Türkiye'de ODTÜ tarafından verilen bir hizmettir. Firma adına alınacak bir isim hakkı yıllık 20 TL ile 60 TL'dir. 2.olarak alan adı barındırma ki bu 3.olarak tanımlanacak olan tasarım ile doğrudan ilişkisi vardır. Burada fiyat aralığı 150 YTL den 300 YTL ye kadardır. 3.olarak tasarım sizin ihtiyaçlarınıza göre oluşturulacaktır. Buradaki fiyatlandırma sayfa sayısı olarak belirlenebildiği gibi özel taleplerinizinde etkisi olacaktır.
Bu Tür Web Sitesi Oluşturulurken Gizli Maliyetler Var Mıdır?
Yapılacak görüşme neticesinde, belirlenen ihtiyaçlar dahilinde herhangi bir bedel oluşması söz konusu değildir. Ayrıca iyi niyet çerçevesi ve hizmetin devamlılığı açısından oluşabilecek bazı ek maliyetler müşteriye yansıtılmamalıdır.
Ben Kendi Alan Adıma Sahip Olacak Mıyım?
Herhangi bir firmadan Internet çözümlerine yönelik hizmet almadan önce bazı adımları kontrol etmeniz mutlaka gereklidir. Firmamız size üç adımdan oluşan hizmetin tamamını sunabilmektedir. Her bir adım için işlem farklıdır. Bunları söyle açıklayabiliriz.
Alan Adı (Domain name);
Bu işlem bir çok firma için sadece aracılık hizmetini içermektedir. Yapmanız gereken tüm kontrolün sizde olmasını sağlamak olmalıdır.
Barındırma (Hosting);
Bu hizmet 1 yıllık olarak yapılmaktadır ve sorumluluğu tamamı çözüm ortağınıza aittir. Belirlenen dönem içerisinde hizmet akdinin sona erdirilmesi ve/veya başka bir barındırma hizmeti veren firmaya yönlendirilmesi tamamen alan adına sahip olmanıza bağlıdır. Bu tür hizmetlerde 30 gün geri ödemesi garantisi verilmektedir.
Tasarım (Design);
Bu hizmet süre ile tanımlı değildir. Sizin için tasarlanmış bir web sitesi size medya olarak verilmektedir. Bu tasarım üzerindeki hatalar bazı firmalarda 3 ay süre ile bazı firmalarda ise 1 yıl süre ile firma güvencesi altındadır. Değişiklik talepleri de gene aynı süre içersinde ücretsiz olarak yapılmaktadır.
Müşterilerim Web Sayfası Üzerinden Benimle Temas Kurabilir Mi?
Evet. Hazırlanacak web sayfası üzerinden müşterileriniz size e-posta aracılığı ile ulaşabilecekleri gibi bu bilgiler istenmesi halinde bir veritabanı uygulaması ile de saklanabilecektir.
Eğer Gelecekte Sitemi Geliştirmek İstersem Ne Olacak?
Tasarlanan bir web sitesi öncelikle sizin kurumsal kimliğinizi ifade etmektedir. Hazırlanacak web sitesi için tüm bilgilerin tam olarak toplanmış olması şarttır. Eğer bu gerçekleşmiş ve hazır ise tasarım doğru olacaktır. Dolayısı ile bunun üzerine yapılacak geliştirme çalışmaları da başarılı olacaktır. Ayrıca bir web sitesinin e-katalog olarak adlandırdığımız bölümleri tamamen farklı bir yapı oluşturmaktadır. Burada hedef değişen ve gelişen müşteri profiline göre kendini tekrarlamayan öğeler içermelidir.
Kaliteli Bir Web Sitesinin Özellikleri
Hızla gelişen dünyamız ve hızına yetişemediğimiz teknoloji alemi, kişileri ve firmaları seslerini duyurabilmek için ya da reklam amaçlı olarak bir web sitesi sahibi olmaya mecbur bırakmıştır. Firmalar web sitesi sahibi olmadan belli alanlarda aktif olamayacaklarını anlamışlar ve bireylerde sanal dünyada kendilerine ait bir alan sahibi olma ihtiyacı duymuşlardır. Bu sebeplerden dolayı web tasarım alanında hızla artan talep doğrultusunda, Layyo web tasarım hizmetlerinde hizmet veren bir web tasarımcı olarak, kaliteli bir web sitesi sahip olmak isteyenlerin dikkat etmesi gereken hususlarla ilgili bu makaleyi yazma ihtiyacı duydum.
Kaliteli bir web sitesinde olması gereken 10 temel özellik;
1.Web sitesinin alan adı içeriğiyle alakalı olmalı
2.Web sitesinin içeriği karmaşık olmamalı ama geniş bir içerik yapısına sahip olmalı
3.Logo ile grafik, yazı ve arka plan renkleri uyumlu olmalı
4.Web sitesinde çok fazla flash ve javascript uygulamaları olmamalı
5.Web sitesinin alt sayfalarında çok fazla resme yer verilmemeli
6.Menüler, ziyaretçilerin aradıklarını kolayca bulabilecekleri şekilde tasarlanmalı
7.Ziyaretçilerinizin size ulaşabileceği iletişim bilgileri ve iletişim formu olmalı
8.Web sitesi tüm tarayıcılarda düzgün ve sorunsuz çalışmalı
9.Arama motorlarına uygun meta taglar ve link yapısıyla(sef link) tasarlanmalı
10.Google ve diğer arama motorlarına kayıt edilmiş olmalı çünkü kimsenin sitenizden haberi yoksa web siteniz ne kadar güzel olursa olsun hiç bir anlam ifade etmez.
Web sitesi yapmak isteyen ve bu işi uygun fiyata bitirmek isteyen arkadaşlara yardımcı olacağını duşunduğum bir yazı dizisi hazırlıyorum. Web sitesi yapmaya basladığım günden bu güne kadar edindiğim tecrübe ve bilgilerimi paylaşmaktan zevk alacağım. Öncelikle bedava web sitesi kavramına değinmek istiyorum.
İnternet aleminde ücretsiz hizmet veren birçok sağlayıcı var fakat bu sağlayıcılardan almak istediğimiz hizmetlerde ya eksikler yada reklamlar hepimizin canını sıkmaya devam edecek bu bağlamda düsündüğümüz zaman aslında ücretsiz hizmetlerin çokta yararlı olmadığı kanısına varmamızda uzun sürmeyecektir. Ücretsiz bir web sitesine sahip olmak için en akılcı çözümlerden bir taneside blog sahibi olmaktır. Bloglar çeşitli amaçlara hizmet edebilir. Kurumsal bloglar, kisisel bloglar, yazar blogları gibi şekillendirilmiş bloglar günümüzde google benzeri arama motorlarında en çabuk bulunabilirliğe sahip olma özelliği ile de ön plana çıkmakta. Örnek verecek olursak siz bu bloğa nasıl ulaştıysanız ve bu bloğa ulaştığınızda asıl kaynak olan web sitesinin ismi henüz duymamışsanız makalenin bulunabilirliği web sitesinin bulunabilirliğinden daha kolay olduğunu anlamanız zor olmayacaktır. Web siteleri arama motorlarında geride kaldığı icin makale bir nevi köprü görevi görmekte ve markanızı veya ürününüzü daha hızlı ve daha kolay yoldan hedef kitlenize ulaştırmanız konusunda size çok büyük yardımı olacaktır. Kurumsal çalısmalarda ayrıca web sitesi sizin kurumsal kimliğinizin öne çıkmasına sebep olacağı için birde web sitesine ihtiyacınız olacak. Web sitesi denilince ücretsiz web sitelerinin faydasızlığından ve rahatsız edici unsurlarının bi kısmından bahsetmiştik yeniden özet geçmek gerekirse, projeniz bazında öne sunmak istediklerinizi tam ve yerinde bir sekilde lanse edemeyebilirsiniz. Buda kurumsal kimliğinize gölge düşürmesinin yanında başarısız bir web sitesi olarak nitelendirilecektir. Bu konuda size tavsiyem günümüzde çoğu web hosting firması vermis olduğu hizmetlerin yanında hazır web paketleri sunmaktadır. Tasarım veya kodlama bilginiz olmadan düzenleyebileceğiniz kullanışlı bir panel veriliyor ve bu panelden web sitesinin tüm kontrölünü ele alabiliyorsunuz. Daha önce söylediğim ücretsiz web sitelerinin yararsızlığınıda bu sekilde küçük maliyetlerle ortadan kaldırmış oluyoruz. Büyük projelerinizde ise web tasarım firmaları ile çalışıp uzman desteği almanız konusundada sizi uyarmak istiyorum her ne kadar internette yaptığınız araştırmalar doğrultusunda kendi çabalarınızla bir web sayfası sahibi olsanız bile karmaşık internet dünyası ve google arama motorunun karmaşık optimizasyon ayarlarının altından kalkabilmeniz için uzman desteği gerekli bir unsurdur. Ön bilgi olarak sunulan bu makalenin umarım sizi bilgilendirme acısından faydası bulunmustur.
E- Ticaret yapmakİnternette çoğumuzun da bildiği gibi birçok para kazanma yöntemleri var.
Ben bir internet kullanıcısı olarak internette para kazanma yöntemlerinden hemen hemen hepsini yaptım. Bunların içinden Adsense’den şimdiye kadar yani 2,5 ayda 3000 dolar kazandım. Şimdilerde ise Adsense’den daha karlı olan bir iş olan E-ticareti internette para kazanmak ve E-ticaret yapmak isteyen herkese anlatmak istiyorum.
Aslında bunun kitabını yazıp X-Ticaret veya diğer satış ortağı sitelerinde satabilirdim ama bunun bana yakışmayacağını düşünerek burada bizlere böyle bir fırsat veren makalemarketi.com sayesinde değerli kardeşlerime e ticaretin nasıl yapıldığını nelere dikkat etmemiz gerektiğini tam olarak detaylı olmasa da sizin anlayacağınız şekilde anlatacağım.
Bölüm 1: E-Ticarete Giriş
E-ticarete girmeye karar verdiğinizi varsaymış bulunarak başlıyorum öncelikle şunu belirtmeliyim ki emin olun E-ticaret yani diğer bir adı ile internette satış yapmak sanıldığı kadar da çok zor olan bir iş değildir. Tabi ki her şeyin resmi olacak şekilde olması gerekmektedir. endişelenmeye gerek yok bunlar çok kolay işlemlerdir. Biz hem para kazanacağız hem de devletimize faydamız olacak yani sizin anlayacağınız bu herkesin yapabileceği bir iştir tabi ki dürüst bir şekilde yapmak şarttır.
Bölüm 2: E-Ticaret Sitemiz İçin (Host ve domain almak)
Evet, başlangıç olarak E-ticaret sitemiz için host ve domain almamız lazım. Benim size tavsiyem sitenizin şimdilik aylık trafiği 10 gb. olacak şekilde almanızdır. Bu da aylık yaklaşık olarak 60bin kişiye tekabül eder.
Host ve domainizi aldığımızı varsaymış bulunarak devam ediyorum sıra geldi sitemizi kurmaya E-ticaret sitesinde kullanabileceğimiz en iyi site tabanı “open kart”tır. Open kartı sitenize kurar kurmaz başka herhangi bir tema uygulamanıza gerek kalmadan hazır bir şekilde E-ticaret şablonu ile birlikte otomatik olarak kurulur. Bu arada eğer isterseniz herhangi bir firmaya E-ticaret sitesi de yaptırabilirisiniz. Ben ücretsiz olanını kullanıyorum. “Open kart”ın yönetim paneli oldukça kolaydır ben 30 dakikada öğrendim. Sitemizi kurduğumuzu varsaymış bulunarak bölüm 3’e geçiyorum.
Bölüm 3: E-Ticaret Sitemiz İçin Vergi Ve Sanal Pos İşlemleri
E-ticaret sitemiz için vergi dairesine gidip site adresimiz ve işyeri olarak da ev adresimizi vereceğiz. Vergiye kayıt yaptıracağız. Endişelenecek bir şey yok bunlar tanıdığınız veya yeni tanışacağınız bir muhasebeci tarafından veya birlikte yapılabilecek kadar kolay işlemlerdir. Vergi kaydımızı yaptıktan sonra sıra geldi herhangi bir banka ile sanal pos için anlaşmaya bankalar çeşitli fiyatlarla sanal pos için yıllık olarak para almaktadır. Bunu da belirtmekte fayda var. Müracaat ettiğiniz bankanın sizden istenen bilgileri tamamlayarak siteniz için sanal pos alıyorsunuz.
Bölüm 4: E-Ticaret Sitemiz İçin Toptan Veya Perakende Ürün Almak
Öncelikte sitemizde 15 adet ürün kategorisi oluşturacağız. Eğer bu kadar kategoriye bütçemiz el vermeyecekse İstanbul pazarına veya yaşadığımız şehirdeki toptancılara diğer bir deyişle spotçulara gideceğiz. İyi güzel diyorsun da benim bütçem yok ki spotçudan alışveriş yapayım dediğinizi duyar gibiyim.
Arkadaşlar emin olun her şeyin bir yolu var. Mesela ben sitemde İstanbul pazarından toptancılardan; banyo terliği, ayakkabı, yüzük, incik boncuk alarak başladım. Elektronik cihazlara gücüm yetmediğinden dolayı yaşamış olduğum şehirde bir spotçu ile anlaşıp satış başı komisyon alarak da elektronik kategorimi hallettim. Aynı şekilde hırdavat kategorimi de bu şekilde hallettim. Sizler hiç bir zaman olumsuz düşünmeyin aklınıza gelmiştir adam seninle neden anlaşma yapsın ki kendi de internette satar diye düşünebilirisiniz.
Evet, ister istemez aklımıza bu gelir ama unutmayın internetin devi Google gibi bir sürü arama motoru var, onlar diyor mu Google varsa bana ne gerek var diye? Bunun yanı sıra benim yaşadığım mahallede birbirine yakın 4 tane bakkal var yani demem o ki cesaretli olun gidin tanıdığınız veya tanımadığınız herhangi bir spotçu veya toptancı ile şartlarınızı konuşup ürünlerinizi sitenizde satmaya başlayın. Hem bu şekilde bir depoya da gerek yok. Bu şekilde yaptığımızı varsaymış bulunarak, bölüm 5’e geçiyorum.
Bölüm 5: Ürünlerimi Nasıl Satacağım?
İşte işimizin en can alıcı noktası da burasıdır. Öncelikle sitemizin “SEO”sunu elimizden geldiği kadar yapacağız veya bütçemiz elveriyorsa yaptıracağız. Sonrasında, “reklam geliyor ürünlerimi nasıl pazarlarım?” “reklamını nasıl yaparım?” sorularına yanıt bulacağız. Bunun için benim kullanmış olduğum en etkili yöntem Adwords’tur. Arkadaşlar “Adwords” sanıldığı kadar zor değildir. “Adwords” sadece X-Ticaret veya benzeri satış ortaklarının ürünlerini kabul etmiyor yani para kazanma ile alakalı E-Kitaplar.kabul etmiyor. Adwords’te dikkat edeceğiniz en önemli unsur anahtar kelimelerdir. Sitenizde hangi ürüne hangi anahtar kelimeyi kullanmışsanız onu kullanın. Sitenizde olmayan anahtar kelimeleri seçmeyin kullanmayın. Adwords’te fazla para harcamak istemiyorsanız bu yazacaklarımı dikkatlice okuyun.
Diyelim ki sizinle aynı ürünü mesela cep telefonu reklamı veren biri veya birileri var. Adam seçmiş olduğu anahtar kelimeye mesela 0,80 vermiş, siz bununla rekabete girmeyin, korkmayın reklamım gösterilmez ürünüm satılmaz diye bir şey yok. Adwords sana dayatma yapmıyor sen de 0,81 ver diye. Öyle bir şey yok senin reklamın da gösterilir onun reklamı da gösterilir. Tabi ki onun reklamı daha çok gösterilir. Ben kimse ile rekabet etmem internette araştırım en çok satılan ürün neyse onun kampanyasını yaparım bütçem neyse ona göre de reklam veririm
Bundan önceki makalelerimde sizlere internette para kazanmak için bir web sitesine sahip olmanız gerekli demiştim hatırlarsanız. İnternette para kazanmanın yolu internet reklamcılığından geçer yani internette para kazananların tamamı aslında reklam ile kazanırlar. Eğer siz de gerçek manada ve iyi gelirler elde etmek peşindeyseniz. Kesinlikle ve kesinlikle bir web sayfanız olmalı. Sizlere burada nasıl bir web sayfası açabilirsiniz onun eğitimini vermeyeceğim çünkü hem çok uzun sürer hem de bu konu zaten pek çok kaynakta mevcut. Rahatlıkla kendi web sitenizi açabilirsiniz. Şayet ben başaramam diyenlerdenseniz bana ulaşarak rahatlıkla istediğiniz soruları sorabilirsiniz. Elimden geldiğince cevaplamaya çalışırım.
Fakat benim bir web sitesi açabilecek bir gelirim yok daha ucuz ya da ücretsiz bir yöntem yok mu? diye soranlardansanız bu makalemde bir blog açarak internetten nasıl kazanç sağlayabilirsiniz biraz ona değineceğim.
Blog YazarlığıBurada anlatılanları sizin bir blog sayfanız ya da yeni bir blog sayfanız olduğunu varsayarak anlatıyorum. Bir blog sayfanız yoksa lütfen bir tane edinerek daha sonra bu uygulamaları deneyiniz.
Öncelikle söylemeliyim kolay olmayan ve bir o kadar uzunca bir zamanınızı alacak bir iştir. Fakat getirisi inanın çok olacaktır. Bu işte de her işte olduğu gibi bazı önemli hususlar mevcuttur.
Gelin bunları bir inceleyelim;
1- Öncelikle blog temanız derli toplu ve düzgün olmalı ziyaretçiyi sıkmayacak ayrıca gözlerini çok yormayacak temalar seçmelisiniz çünkü ziyaretçiler sizin blog sayfanızda makalelerinizi okumaya gelirler.
2- Blog sayfanız güncel olmalı yani hemen hemen her gün yazı yazmalısınız. Burada da bir püf nokta mevcut blog sayfanızı yeni açtığınız ilk 3 ay çok sık içerik eklemeniz gerekmiyor çünkü google blog sayfanız yeni olduğu için haftada iki ya da üç kez blog sayfanızı ziyaret eder. Bu sebeple ilk 3 ay haftada iki ya da üç içerik yada makale eklemeniz yeterlidir. Sonraki aylar muhakkak her gün blog sayfanızı güncellemeli yani içerik ve makale eklemelisiniz.
3- Blog sayfanıza eklediğiniz içerikler özgün olmalı yani makaleleri tamamen kendiniz yazmalısınız bu en önemli şarttır. Kopya içerik kullanırsanız google bunu bir süre sonra fark ederek sizi daha gerilere atar ve hatta banlayabilir de.
4- Blog sayfalarınıza yazdığınız makalelerde takipçilerinize hitap ederken düzgün bir üslup ve argo kelimeler kullanmadan hitap etmelisiniz. İmla kurallarına dikkat ederek minimuma indirgemelisiniz. Makale yazdıkça bu işte kendinizi daha da geliştireceksiniz buna emin olun.
5- Blog sayfalarınızda mutlaka resim ve video gibi görsel öğelere de yer vermelisiniz. Ziyaretçilerinizi düz yazılarla sıkmak istemesiniz değil mi?
Yukarıda bahsettiğim hususlar benim uyguladığım ve denediğim birkaç yöntem tabi sizlerde zamanla blog yazarak kendinizi geliştireceğiniz için bu yöntemlerin üzerine kendi yöntemlerinizi de ekleyerek daha başarılı olacaksınız emin olun.
Gelelim asıl mevzuumuza. Öyle ya tüm bunları yaptınız ve bir blog sayfası sahibi oldunuz peki nasıl para kazanacaksınız. Blog üzerinden para kazanmanızı sağlayacak denediğim iki yöntem var. Bunlardan biri “Affiliate Marketing” (satış ortaklığı) diğeri ise “Adsense” reklamcılığıdır.
Affiliate Marketing ve Blog Yazarlığı (1.Bölüm) isimli makalenin devamıdır.
Blog yazarlığı kolay bir iş değildir açıkçası fakat inanın yapmak isteyen herkes bu işi yapabilir. Ayrıca sabır isteyen bir iştir. Aceleci olmamalısınız sabırlı olup blog sayfanızı güncel tutmaya çalışmalı ve hemen hemen her gün içerikleri güncel tutmalısınız. Bloglarınızda her türlü içeriğe yer vermek yerine sadece bir veya en fazla üç içeriğiniz olmalı. Google arama motoru genel içerikli blogları sevmez. Yani blog sayfanızda futbol ile ilgili içerikler paylaşacaksanız sadece futbol ile ilgili yazılar yayınlayın. Birçok blog yazarının yaptığı gibi her konudan içerik ekleyip biraz oradan biraz buradan içerik eklemeyin bu bir hatadır.
Zorluk çekmemeniz amacı ile kendinizin ilgilendiği ve iyi derecede bildiği bir içerik seçin. Futbol hakkında bilgi sahibi iseniz dikiş nakış ile ilgili bir blog sayfası açmanız doğru olmaz.
Adsense Reklamları İle Blog Yazarak Gelir Elde EtmekBlog yazmaya başladınız ve blog içerikleriniz giderek arttı. Sıra geldi artık blog sayfalarınızdan para kazanmaya. Blog yazarlarının para kazanmak için en çok tercih ettiği yöntem Google Adsense reklamlarıdır. Bu yöntem kurulum ve kullanım olarak basittir fakat bir o kadar da dikkat edilmesi gerekir. Adsense reklamcılığında dikkat edilmesi gereken hususları daha önceki bir makalemde açıklamıştım o sebeple tekrar bu konuya değinmeyeceğim.
Adsense sisteminin çalışma mantığı basittir. Google arama motorunun sunduğu bu hizmete üye olduktan sonra size özel Adsense kurulum ara yüzüne girerek buradan blog sayfanıza eklemek istediğiniz reklam çeşidini ve reklamınızın nasıl gözükmesi gerektiği gibi ayarlarınızı yaparsınız ve size verilen özel kodu blog sayfanıza eklersiniz. Blog sayfanıza gelen bir ziyaretçi ise eğer reklamı beğenirde ilgisini çekerse reklama tıklayarak size para kazandırır.
Basit bir yöntem değil mi?
Gelelim bu işin püf noktalarına. Her işte olduğu gibi bu işte de bazı püf noktalar vardır. Öncelikle çok fazla Adsense reklamı ekleyerek blog sayfanızı boğmayın. Blog sayfanızda içerikten çok reklam olursa bir süre sonra sitenizi ziyaret eden kişiler bundan sıkılarak bir daha sitenizi ziyaret etmeyebilirler. Ayrıca bu kadar çok reklam yayınladığınız için Google tarafından banlanabilirsiniz. Sayfanızdaki reklam sayısı üç adetten fazla olmamalıdır.
Mümkün olduğunca görsel yani resimli reklamlar kullanın bu tür reklamlar interaktif olduğu için bir şekilde ziyaretçilerin ilgisini çeker. Reklamlarınızı sayfalarınızın üst kısımlarına yerleştirmeye gayret edin. Başka bir makalede okuduğuma göre sayfaların üst solunda bulunan reklamlar daha çok tıklanıyormuş ama benim tecrübelerime göre üst sağda olanlar daha fazla göze çarpıyor. Çünkü insanların büyük bir çoğunluğu bilgisayar kullanırken sağ ellerini kullanırlar ve sizde kendinizi tecrübe ederek göreceksiniz ki farenin ekrandaki imleci her zaman ekranın sağ tarafına daha yakındır bu sebeple bana göre sağ tarafta olan ve görsel reklamlar daha çok tıklanır.
Adsense reklamcılığı size ciddi paralar kazandırabilir emin olun. Bunun için blog sayfanızın ziyaretçi sayısı artmalıdır. Bunu sağlamanın yolu güncellik ve özgün içerikten geçer. Yani blog sayfanızı her gün güncellemeli ve içeriklerini sağdan soldan kopyalamak yerine tamamen kendiniz yazmalısınız. Bir süre sonra kazanacağınız paralara sizde inanamayacaksınız.
Satış Ortaklığı İle Blog Yazarak Gelir Elde EtmekDaha önce “Affiliate Marketing” teriminin satış ortaklığı manasına geldiğini söylemiştik. Satış ortaklığı internet üzerinde satılan bir ürünü ilgisini çekeceğine inandığınız insanlara tanıtarak bu ürünü sizin aracılığınız ile satın almasını sağlama işlemidir. Uygulama olarak basit bir işlem olmasına karşın getirisi çok büyüktür. Sattığınız ürün başına %50 ile %70 belki de bazı özel ürünlerde daha yüksek oranlarda kar payı alırsınız.
Ürünün tanıtımını yapan satış ortakları ürün sahibi tarafından tanınabilmek için kendilerine özel bir bağlantı yani linke sahiptirler ve bu linkler ürün sahibi tarafından onlara verilir. Eğer ürünün web sitesini ziyaret ederek ürünü satın alan bir kişi olursa ürünü satın alan kişinin hangi satış ortağı tarafından gönderildiğini anlamak amacı ile gelmiş olduğu linke bakılır ve bu link sahibine yani satış ortağına ürünü sattığı için ürüne özel komisyon ödenir. Satış ortaklığı sistemi kısaca böyle çalışır şayet daha fazla bilgi almak istiyorsanız araştırmanızı tavsiye ederim.
Gelelim bu işi yaparken nelere dikkat etmelisiniz. Öncelikle bir ürünü tanıtıyorsanız tanıttığınız ürünün blog sayfanızın içeriği ile bağlantılı olmasına dikkat edin. Otomobillerle ilgili bir blog yazıyorsanız yine otomobillerle ilgili ya da otomobil aksesuarları gibi ürünleri tanıtmaya çalışın. Tanıtacağınız ürün hakkında bilgi toplayın ve doğru bilgiler içeren tanıtım yazıları yazın. Tanıttığınız ürün ya da ürünler sizin alıp denediğiniz ürünler ise bu sizin için daha avantajlıdır çünkü ürün hakkında daha iyi bilgi sahibisinizdir ve tanıtım yazınızda bu ürünü kullanan biri olarak size göre iyi ve kötü yanlarını yazılarınızda yazarak ürünü almaya niyetli kişileri daha iyi aydınlatmış olursunuz.
Web Tasarım Hakkında
• "Web Tasarım" Nasıl Olmalı?*Özgün web tasarımı
Web tasarımı özgün ve size özgü olmalıdır. Her koşulda hedefimiz müşterimizin kendi sektöründe web sitesi klasmanında en üste yerleştirmek ve yüzlerce kez yapılmış tasarımlardan uzaklaştırmakdır. İnternet milyonlarca web sitesinin olduğu bir platform. Web tasarımda özgünlüğü hem tasarım, hemde içerik özgünlüğü olarak sunmalısınız. Bugün internetin önde gelen sitelerinin tamamını incelediğinizde özgünlükten asla ödün vermediklerinin görürsünüz. Arama motorlarında üst sıralarda yer almak içinde özgün metinler yayınlamalısınız.
*İçerik
Web siteniz bir nevi müşteri temsilcinizdir. Müşterilerinizle web üzerinden ne kadar iyi kontak kurabilirseniz, itibarınız ve dolayısıyla satışlarınız o kadar artar. Potansiyel müşterileriniz ile net, güvenilir ve kendilerini özel hissedecekleri bir dille konuşmanızın yolu, iyi hazırlanmış bir içerikten geçmektedir. Müşteriniz websitenizde dolaşırken, çalışmayan sayfalar, hatalı metinler, kötü tasarım ve anlaşılmayan bir kurguyla karşılaşırsa sizinle ilgili ilk izlenimi pek de iyi olmayacaktır. Web sayfalarında kullanılan gereksiz başlık ve firmayı tam olarak anlatmayan içerik ve resimler web tasarımının başarısız olmasına sebep olur. Web sitesinin başarılı olması ve sitedeki içeriğin doğru olarak ifade edilmesinde öncelikle tespit ve planların ortaya konulması gerekir.
*Erişebilirlik Fikir Stüdyosu tüm sitelerinde xhtml(Geliştirilebilir Büyütülmüş Metin İşaretleme Dili ) web standartlarını uygulamaktadır. Web standartları, ziyaretçilerin web sayfasını her bilgisayar ve tarayıcıda(ie8, firefox, opera, vb..) açabilmesini, içerisinde dolaşabilmesini sağlamakla birlikte tasarımın her yerde aynı görünmesini sağlamaktadır. Web sitesi yapılırken hiçbir şey bilmeyen bir insan baz alınarak yapılmalıdır. Siteye giren herhangi biri kolayca aradığı şeylere ulaşabilmelidir. Menüleri ve navigasyonu buna göre yapılmalıdır.
*Hızlı Yüklenme
Yapılan web tasarımının hızlı yüklenmesi aynı zamanda onun iyi bir şekilde kodlandığınız gösterir. Genel olarak css ve web2.0 standartlarında hazırlanmış bir site tablolarla yapılmış bir siteden daha hızlı yüklenmektedir. Hız konusunda en önemli unsurlardan biride web sunucunun güçlü bir server olması ve yüksek bant genişliğine sahip olmasıdır. Esas olan, kullanıcıya ürün ve hizmeti en kısa yolla ulaştırmaktır. Bu nedenle sitenin hızını düşürecek abartılı animasyonlar, bekleme süreçleri, video ve ses objeleri, kullanımı zor menüler tercih edilmemelidir.
*Arama motoru optimizasyonu
Arama motorlarının mantığını bilmek ve bu mantığa göre web sayfası tasarlamak günümüzde en önemli kriterlerden biridir. Profesyonel bir web sitesinde yer alan her sayfa arama motorları tarafından indekslenebilir yapıda oluşturulmalıdır.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Doğru belirlenmiş strateji, analizler ve hedeflerin oluşturduğu bir proje başarılı bir web tasarımının en önemli süreçlerinden birini oluşturur. Bu aşamada firma ve firmanın faaliyet gösterdiği sektör analiz edilir. Ürün veya hizmetlere dair, resim, açıklama, teknik dökümanlar, referanslar ve benzeri bilgi ve belgelerin sitede nasıl yayınlanacağına karar verilir. İlgili siteler araştırılır. Web sitesinin alan adı ve hosting ihtiyaçları belirlenir. Analizlerden elde edilen bilgiler ışığında web sitesinin kurgulaması yapılır.
*Teknoloji Seçimi
Web sitesinin kurgulanmasından sonra projenin hazırlanacağı platform ve teknolojilere karar verilir. Site flash mı yoksa html mi olacak, sitede veritabanı kullanılacak mı, kullanılacaksa hangi veritabanı(acces, mysql, mssql, oracle) , hangi programlama ve ya script dili(asp.net, php, asp, Java, Ajax, Javascript) kullanılacak karar verilir.
*Tasarım Süreci
Renk paletlerinin seçimi, logo, banner ve sitede kullanılacak görsel öğelerin tasarımlarının yapılması yine web tasarımı projelerinin en önemli basamaklarından biridir. Diğer aşamalar gibi bu aşamada da çok iddalı olan deltawebsistem müşteriyle mutabakata varana kadar bu aşamayı devam ettirir. Genel itibariyle grafik ve web tasarımcılarımızın yönlendirmesiyle işleyen bu süreç müşterilerimizinde fikri alınarak şekillendirilir.
*Yazılım Süreci
Site içeriğinin web sitesinde nasıl verileceği, hangi bilgilerin hangi ortamlarda saklanacağı ve ziyaretçiler ile nasıl interaktif bir iletişim kurulacağı belirlendikten sonra veritabanı oluşturulması, admin paneli ve içerik yönetim sisteminin programlanması ve kullanıcı tarafının kodlanmasıyla yazılım sürecine devam edilir.
*Test Süreci
Yazılım Süreci tamamlandıktan sonra Browser testleri, hız testleri, gerekirse stres testi, site de yalnış ve ya kırık linklerin kontrolü, Web standartlarına uygunluğunun denetlenmesi, Tüm ekran çözünürlüklerinde teste tabi tutulması gibi testler yapılır.
*Yayınlanma ve Yayın Sonrası Aşamalar
Testleri bitirilen ve son kontrolleri yapılan proje uygun ve hızlı bir hostingle yayına başlar. Zaten arama motorlarının mantığına uygun olarak kodlanmış ve tasarlanmış sitede anahtar kelimeler ön plana çıkarılır ve google, yahoo, msn gibi arama motorlarına kayıt yaptırılır. Sitenin admin paneli ve içerik yönetimi ile ilgili eğitimlerden sonra site müşterimize teslim edilir.
Bu aşamadan sonra da Fikir Stüdyosu site güncellemeleri, adwords, seo çalışmaları ve her türlü sorununuz için daima yanınızdadır.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
* Bir kere göreceli olarak yüksek ücret ödeyerek sonuç elde etmek yerine, defalarca düşük ücret ödeyerek hiç sonuç elde etmemek.
* Web uygulamalarını müşteri gözüyle ve onların ihtiyaç ve beklentilerini gözönünde bulunduracak şekilde değil, kendi gözüyle ve subjektif değerleriyle oluşturmak.
* Arama motoru mantığını bilmemek ve sadece görsel güzelliğe önem vererek web sitesi yaptırmak.
* İnteraktif ve fonksiyonel web sitesine önem vermemek.
* Hedef kitle ve amaçlar analiz edilmeden "Benim de sitem var " diyebilmek için site kurmak
* Ucuz ve yavaş hosting seçimi.
* Domain alımı sırasında alan adının kendi
adına tescil ettirilmesine dikkat etmemek * İnternet Reklamcılığına önem vermemek
İçerik ve Tasarım Hataları
* Kullanıcılar sitenizin içeriğini çok kısa süre içerisinde anlayabilmeli.
* Okunaksız, süslü ve çok düşük puntolu bir yazı tipi kullanılmamalıdır.
* Flash öğeleri video ve müzik gibi medyaların aşırı kullanımı sitenin yüklenmesini etkilediğinden ziyaretçilerinizi sıkabilir.
* Web sitesine iletişim bilgilerinin eklendiğinden emin olunmalıdır. Aksi takdirde geri beslemelerde problem çıkabilir
* Anlaşılabilir bir site navigasyonuna sahip olunmalıdır. Ziyaretçiler istediklerine kolayca ulaşabilsin.
* Sitenin tüm browser(tarayıcı)larda aynı şekilde görüntülendiğinden emin olun
* Tasarlanan sayfaların altına fonksiyonel linkler koyun bu arama motorları açısından da faydalıdır.
* Web sitenizde ürünlerinizi sergiliyorsanız ürünlerinizi doğru bir kategori, alt kategorilerde herkesin anlayacağı şekilde sitenize yerleştirin
* Dilbilgisi ve Yazım hataları, çoğul ifadeler, alt tire ve tire işaretleri gibi sebepler yüzünden genelde arama motorları açısından optimizasyon ortadan kalkabilir. Site üzerindeki arama motoru botları amacına ulaşmıyorsa bu indekslenme açısından çok kötüdür.
* Web sitenize giren ziyaretçiler yatay kaydırma çubuğundan(scroll) nefret ederler. Yatay kaydırma çubukları kullanıcıların monitör çözünürlüklerine bağlı olarak ortaya çıkabilir. Düşük çözünürlükteki sayfalarda çıkan yatay kaydırma çubukları ziyaretçilerin siteyi tam olarak görüntüleyememesine yol açabilir.
* Tasarımda kullanılan bloklar çok sıkıcı ve içeriği okumayı engelleyicidir ve kullanıcıların çabucak siteyi terk etmelerine sebep olur.
* Herkes reklam için ve ya nedensiz açılan pop-up pencereden nefret eder.
* Web siteleri e-mail adresleri istediği zaman kullanıcılar olumsuz tepki verirler. Spam olarak geri döneceği düşüncesi ile hiç kimse bir garanti verilmeden bu bilgilerini vermek istemez. Web siteleri ziyaretçilerinden e-mail adreslerini istediği zaman kullanıcılara gizlilik politikasını açıklamalı ve bunların reklam için 3. şahıslara verilmediğini taahüt etmelidirler. Aksi takdirde spam olarak geri döneceği düşüncesi ile hiç kimse bir garanti verilmeden kişisel bilgilerini vermek istemez
* Eğer alan adı(domain) çok uzunsa ziyaretçiler açısından bu negatif bir durumdur. Uzun site adlarında kullanıcı sitenin adını yazdığı zaman çıkmıyorsa %80 oranla ikinci kez denemeyacektir. Bu yüzden kısa ve anlaşılabilir bir domain site ziyaretçileri açısından önemlidir.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Google, “googol” sözcüğünün üzerinde oynanmasıyla ortaya çıkmıştır. Edward Kasner adındaki Amerikalı matematikçinin yeğeni Milton Sorotta tarafından üretilmiş olan “googol” sözcüğü 1 ve onun ardından 100 sıfırın gelmesiyle oluşan rakamı belirten matematiksel bir terimdir. Google’ın bu terimi kullanması, şirketin dünyadaki tüm bilgiyi organize etme misyonunu yansıtır.
Google dünyanın en büyük arama motorlarından birinin ve geliştiricisi olan şirketin adıdır.
Stanford’da doktora yapan iki öğrenci, Larry Page ve Sergey Brin, Google’ı 1998′de 25 milyon dolar yasal sermayeyle kurdu. Şirketin GooglePlex denen merkez ofisi Kaliforniya’da bulunur ve tüm dünyada 5,000 civarında kişi çalıştırır. Şirketin sermaye ortakları, Kleiner Perkins Caufield & Byers ve Sequoia Capital’ı kapsıyor. Şirket ayrıca, içerik sağlayıcı firmalara özel web arama çözümleri de sunuyor.
*Google’nin Teknolojisi
Google’ın arama teknolojisi ve kullanıcı arabirim tasarımı Google’ı günümüzün ilk-nesil arama motorlarından farklı kılar. Sadece anahtar kelime veya meta arama teknolojisi kullanmak yerine, Google en önemli sonuçları ilk getiren, gelişmiş PageRank™ teknolojisine dayanır.
PageRank ağ sayfalarının önemini nesnel bir ölçeğe uyarlar; bu 500 milyon değişken ve 2 milyar terimden oluşan bir denklemin çözülmesiyle hesaplanır. PageRank ağın çok sayıda bağlantılı yapısını düzenleyici bir araç olarak kullanır. Doğal olarak, Google, Sayfa A’dan Sayfa B’ye kurulmuş her bağlantıyı, Sayfa A’dan Sayfa B’ye bir “oy” olarak yorumlar. Google bir sayfanın önemini aldığı oylarla belirler. Google ayrıca oyu veren sayfayı da inceler.
Google’ın komplike ve otomatikleştirilmiş arama metodları, insan müdahalesine engel olur. Diğer arama motorlarından farklı olarak; Google, hiç kimsenin daha yüksek listeleme yapamayacağı ve ticari amaçla sonuçları değiştiremeyeceği bir şekilde yapılandırılmıştır.
*Google Adsense nedir?
Google AdSense web site yayıncılarının içerik sayfalarında konuyla ilgili Google reklamları göstermesinin ve para kazanmasının hızlı ve kolay bir yoludur. Reklamlar sitenizin içeriğiyle ilgili olacağından, içerik sayfalarınızı geliştirmenin de bir yolunu bulmuş olacaksınız.
Web sitesi yayıncıları için Google arama sonuçlarına site kullanıcılarına sunmak ve sonuç sayfalarında Google reklamları göstererek para kazanmak da bir başka yoldur
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
*Özgün web tasarım izmir
Web tasarım özgün ve size özgü olmalıdır.İzmir de her koşulda hedefimiz müşterimizin kendi sektöründe web sitesi klasmanında en üste yerleştirmek ve yüzlerce kez yapılmış tasarımlardan uzaklaştırmakdır. İnternet milyonlarca web sitesinin olduğu bir platform. Web tasarım izmir deözgünlüğü hem tasarım, hemde içerik özgünlüğü olarak sunmalısınız. Bugün internetin önde gelen sitelerinin tamamını incelediğinizde özgünlükten asla ödün vermediklerinin görürsünüz. Arama motorlarında üst sıralarda yer almak içinde özgün metinler yayınlamalısınız.
*İçerik web tasarım
Web site izmir bir nevi müşteri temsilcinizdir. Müşterilerinizle web üzerinden ne kadar iyi kontak kurabilirseniz, itibarınız ve dolayısıyla satışlarınız o kadar artar. Potansiyel müşterileriniz ile net, güvenilir ve kendilerini özel hissedecekleri bir dille konuşmanızın yolu, iyi hazırlanmış bir içerikten geçmektedir. Müşteriniz website izmir dolaşırken, çalışmayan sayfalar, hatalı metinler, kötü tasarım izmir ve anlaşılmayan bir kurguyla karşılaşırsa sizinle ilgili ilk izlenimi pek de iyi olmayacaktır. Web sayfa izmir kullanılan gereksiz başlık ve firmayı tam olarak anlatmayan içerik ve resimler web tasarımının başarısız olmasına sebep olur. Web sitesinin başarılı olması ve sitedeki içeriğin doğru olarak ifade edilmesinde öncelikle tespit ve planların ortaya konulması gerekir.
*Erişebilirlik Web Tasarım İzmir
Fikir Stüdyosu tüm sitelerinde xhtml(Geliştirilebilir Büyütülmüş Metin İşaretleme Dili ) web standartlarını uygulamaktadır. Web standartları, ziyaretçilerin web sayfasını her bilgisayar ve tarayıcıda(ie8, firefox, opera, vb..) açabilmesini, içerisinde dolaşabilmesini sağlamakla birlikte tasarımın her yerde aynı görünmesini sağlamaktadır. Web sitesi izmir yapılırken hiçbir şey bilmeyen bir insan baz alınarak yapılmalıdır. Siteye giren herhangi biri kolayca aradığı şeylere ulaşabilmelidir. Menüleri ve navigasyonu buna göre yapılmalıdır.
*Hızlı Yüklenme Web Tasarım İzmir
Yapılan web tasarım izmir hızlı yüklenmesi aynı zamanda onun iyi bir şekilde kodlandığınız gösterir. Genel olarak css ve web2.0 standartlarında hazırlanmış bir site tablolarla yapılmış bir siteden daha hızlı yüklenmektedir. Hız konusunda en önemli unsurlardan biride web sunucunun güçlü bir server olması ve yüksek bant genişliğine sahip olmasıdır. Esas olan, kullanıcıya ürün ve hizmeti en kısa yolla ulaştırmaktır. Bu nedenle sitenin hızını düşürecek abartılı animasyonlar, bekleme süreçleri, video ve ses objeleri, kullanımı zor menüler tercih edilmemelidir.
*Arama motoru optimizasyonu Web Tasarım İzmir
Arama motorlarının mantığını bilmek ve bu mantığa göre web sayfası tasarlamak günümüzde en önemli kriterlerden biridir. Profesyonel bir web sitesi izmir de yer alan her sayfa arama motorları tarafından indekslenebilir yapıda oluşturulmalıdır.
on yıllık internet tecrübesiyle izmir web tasarım firması olarak izmir merkezli ofisimizle ihtiyacınıza uygun,kolay yönetilebilir,kullanıcı dostu, Google'da zirvede yer alan web siteleri tasarlıyoruz. İstediğiniz web tasarım izmir için sizi dinliyor, ihtiyaçlarınızı analiz ediyor, sektörünüze ve amaçlarınıza uygun özel yazılımlar üretiyoruz. Web tasarım izmir olarak hiçbir zaman desteğimizi esirgemiyoruz.
*izmir web tasarım
web tasarım izmir firması olarak uzun yıllardan beri sektörün içinde faaliyet gösteren firmamız rekabet yoğun sektörde sadece web tasarım izmir hizmeti vermekle kalmayıp hizmet ürettiği firmalara web danışmanlık izmir hizmetleri de vermektedir.İzmir de yüzden fazla web tasarım izmir yapan firmalar ve kurumsal şirket olmasına rağmen her sektörde olduğu gibi verilen hizmeti layığıyla yerine getiremeyen bir çok firma mevcuttur.Öte yandan sektörün tamamı bu şekilde olmayıp iyi ve kaliteli hizmet veren birçok firma da bulunmaktadır.İzmir web tasarım ı şirketi olarak da her ne kadar çok zor görünse de % 100 müşteri memnuniyeti prensibimizle tüm müşterilerimize her konuda desteğimizi esirgememekteyiz.Sadece web tasarım izmir hizmeti vermekle kalmayıp firmalardan talep gelmese bile yapılan işi kendi işimiz gibi görüp önerilerde bulunuyor, gerekirse matbaa ya da benzeri çalışmalarına önerilerde bulunuyoruz.Yeni kurulan şirketlere slogan üretiyor, kurumsal kimliklerini oluşturmalarına yardımcı oluyoruz.
İzmir de web sitesi yapan firmalar içinde yukarıda da yazdığımız gibi kötü ve kalitesiz hizmet veren birçok şahıs ve şirket sektöre her ne kadar önyargılı davranılmasına neden olsa da bu durum izmir web tasarım firmamız gibi kaliteli ve düzgün hizmet veren firmaların da yıldızını parlatıyor.Kalitesiz hizmet tecrübesi olan müşterimiz bizimle çalışmaya başlayınca izmir web tasarım ı sektörünün içinde düzgün firmaların da olduğunu görüyor.
Web tasarım izmir de tasarım yapan şirketler ile ilgili google aramalarında üstlerde çıkan firmamız fikir stüdyosu web tasarım izmir ticari ünvanı altında faaliyet göstermektedir.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Web Programlama biraz kafa karıştırıcı, alışagelmedik bir tabir olabilir. Çoğu kimsenin Web Tasarım olarak bildiği bu ifade, dinamik sitelerin internet üzerinde hakimiyeti ele geçirmesiyle niteliğini kazanmıştır.
Statik, değiştirlmesi bir Web tasarımcı isteyen, yeniliklerin ve güncellemelerin zor yapıldığı broşür niteliğindeki Web Siteleri tercih edilmemektedir.
Doğru, projelendirme, iyi bir analiz ile sitenizi tamamen sizlerin güncelleyeceği, sizlerle iş yapacak insanların, sizler hakkında doğru bilgileri elde etmesini sağlayacak Web Tasarımına biz Web Programlama diyoruz.
Dinamik WEB sitesi nedir ?
Herhangi bir programcı yada Web Site tasarımcısına ihtiyaç duymadan, sitedeki içeriklerin sizler için yapılmış bir program aracılığı ile istenildiği an ve kolayca, eklenmesi, değiştirilmesi veya güncellenmesi işlemine olanak veren sitelere verilen isimdir. Bu tip sitelerde bir sayfa sayısı sınırlaması yoktur. Sınırsız sayıda sayfa üretebilecek nitelikte tasarlanırlar. Her sayfa için oluşturulmuş templateler içine, programdan girilen veriler otomatik olarak yerleşir. Bu tip sitelerde Üyelik sistemi, hesaplama gerektiren işlemler, üyeler arası iletişim ve etkileşimi sağlayan unsurlar bulunur.
Nelere Dikkat Ediyoruz ?
Web üzerinde yapılan işler belirli standartlara sahip olmak zorunda. Siz ulaşacak insanların bu sayfalardaki doğru bilgilere erişmesi, size kolaylıkla ulaşması, kullandıkları internet tarayıcısı ne olursa olsun sayfalarınızı düzgün bir şekilde açması için işin görünmeyen kısımlarında temiz kodlama, arama motorları için optimizasyon, site erişimlerini raporlama bu raporlara kolayca erişimizi sağlama dikkat ettiklerimizin başında geliyor.
Bunu şöyle örnekliyoruz; Bir araba alırken en son karar verdiğiniz şey belkide rengi vede dizaynıdır, bunlardan önce motor gücü ve teknolojisi, güvenlik ekipmanları, benzin tüketimi gibi unsurları içinize sindikten sonra renk ve tasarım gibi ambalaj unsurlarına bakarsınız. Bilirsinizki bir arabadaki performansın renk ile alakası yoktur. Dolayısıyla görünen yerlerinden ziyade bir arabın gözle görünmeyen yerleri onu almamızdaki en önemli etmendir.
WEB üzerinde, bu tercihi, arabalar kadar iyi bilgimiz olmadığı için yapan kişi veya kuruluşa bırakırız. Arkada neler döndüğünü bilmeyiz ve sadece görsel tasarım konusundaki unsurlara takılırız. Bu konuda W3 ‘un ve Google’ın standartlarına uygun, hızlı ve doğru kodlanmış web siteleri üretiriz.
Ne Kullanıyoruz ?
Maliyetler herkes için Hson derece önemlidir. Platformlarımızı seçerken veritabanından, dil kodlamasına kadar kullandığımız ekipmanlar GPL lisansına sahip ücretsiz yazılımlardan oluşur. Sizin terchileriniz doğrultusunda Windows platformlarının da kullanıldığı durumlar olmakla birlikte ağırlıklı Linux platformalarında çalışıyoruz PHP ve MySQL kullanıyoruz. Veri tabanında sizlerin isteği doğrultusunda yine MSSQL, PL/SQL, PosgreSQL kullandığımız işlerde olabiliyor.
Web Geliştirme Yol Haritamız
Keşif / Başlangıç görüşmeleri.
İş Gereksinimleri / Hedeflerin Gözden geçirilmesi
Teknik karmaşıklığın çözüm ve analizi / Fizibilitenin gözden geçirilmesi
Faaliyet alanının belirlemesi / Beklentilerin gözden geçirilmesi
Maliyet tartışması / ödeme şartları
Süreçlerin belirlenmesi / İşlem yapılanması
Önceliklerin gözden geçirilmesi / Dönüm noktalarının belirlenmesi
Maket (Mock-up) Tasarım / Prototip Geliştirme
Nihai Tasarım / Fonksiyonların onayı
Veritabanı tasarımı / Mimari Geliştirmeler
İş teslim süreçlerinin belirlenmesi / Bileşen ve Modüllerin onaylanması
Gerçekleştirme (uygulama) / ürün testi
Müşteri fikirlerinin alınması / Görsel değişiklikler
Müşteri eğitimi / İdari devir teslim
Bakım ve Güncelleştirme süreçlerinin belirlenmesi / Geliştirme keşfi
*PHP Nedir?
PHP, ya da resmi adıyla "PHP: Hypertext Preprocessor" (PHP: Hipermetin önişlemcisi), HTML'e gömülebilen, sunucu tarafından işlenen kodlar yazabileceğiniz, tamamen açık kaynaklı bir dildir. Yani dinamik içerik oluşturmada tercih edebileceğiniz bir programlama dilidir.
C veya PERL ile yazılan diğer CGI programlarından farkı,HTML çıktısı oluşturmak için düzinelerce satır yazmak yerine, HTML kodunuzun orta yerinde kullanabileceğiniz, verileri her yerde işleyebileceğiniz bir dil olmasıdır. İstemci tarafı dillerden olan Hiper Metin İşaret Dili (İngilizce Hyper Text Markup Language, kısaca HTML) günümüzde İnternet üzerinde veri paylaşımı için kullanılan en yaygın metin tabanlı dildir.JavaScript ile farkı ise, işlemlerin sunucuda yapılıp istemciye gönderilmesidir.
*PHP Ne Yapabilir?
En basit deyimiyle, form verisinin alınması, dinamik sayfa içeriği oluşturulması ya da çerez işlemlerinin gerçekleştirilebilmesi gibi, bir başka CGI programının yapabildiği herşeyi yapabilme yeteneğine sahip olması için tasarlanmaktadır. PHPnin en göze batan ve güçlü olduğu konulardan biri ise veritabanı işlemleri için sunduğu geniş destektir. PHP ile veritabanı ile ilişkili bir döküman oluşturmak son derece basittir.
Şu anda aşağıda belirtilen veritabanları desteklenmektedir
1. Adabas D
2. dBase
3. Empress
4. FilePro
5. Informix
6. InterBase
7. mSQL
8. MySQL
9. Oracle
10. PostgreSQL
11. Solid
12. Sybase
13. Velocis
14. Uni dbm
Bunların yanı sıra, PHP diğer servislerle, IMAP , IMAP (Internet Message Access Protocol; İnternet Mesaj Erişim Protokolü), bir e-posta iletişim protokolüdür. 1986 yılında Stanford Üniversitesi'nde geliştirilmiştir. SNMP , NNTP , POP3 ve HTTP gibi protokolleri kullanarak etkileşim kurabilmektedir.
*PHP Nasıl Ortaya Çıktı?
1994 yılının son aylarında, Rasmus Lerdorf tarafından yaratıldı. İlk yaptığı ve hiç bir zaman dağıtıma sunmadığı versiyonlardaki amacı, sitesinde bulunan CVsini kaç kişinin okuduğunun kaydını tutmaktı. Diğer insanlar ile paylaştığı ilk versiyon HTTP (İngilizce Hypertext Transfer Protocol, Türkçe Hipermetin Aktarma İletişim Kuralı) bir kaynaktan dağıtılan ve ortak kullanıma açık olan hiperortam bilgi sistemleri için uygulama seviyesinde bir iletişim kuralıdır.
1995 yılında Personal Home Page Tools (Kişisel web sayfası araçları) olarak ortaya çıktı. Bir kaç özel makroyu ve kişisel sayfalar için yaygın olarak kullanılan bir kaç aracı (Sayaç, ziyaretçi defteri vb.) tanıyan basit bir yorumlayıcıdan oluşmaktaydı. Yorumlayıcı 1995 yılının ortalarında tekrar yazıldı ve PHP/FI Version 2 adını aldı. FI ise, Rasmus'un daha önceden yazdığı ve formlardan gelen verileri yorumlamakta kullanılan bir başka paketin adından gelmekteydi. PHP ile FI'ın birleştirilmesi ve mSQL desteğinin eklenmesi ile PHP/FI doğmuş oldu. PHP/FI inanılmaz bir şekilde büyüdü ve pek çok insan koduna katkıda bulunmaya başladı.
Kesin istatistikler vermek zor olsa da, 1996 yılının sonlarında, dünya çapında 15.000 sunucuda PHP/FI çalıştırıldığı tahmin edilmektedir. 1997 yılının ortasında bu sayı 50.000 olarak tahmin edildi. 1997 yılı PHP dilinin gelişiminde önemli bir yere sahiptir. Bu sene, PHP Rasmus'un kişisel projesi olmaktan çıkıp, bir avuç insanın planlı bir şekilde geliştirdiği bir proje haline geldiği senedir. Zeev Suraski ve Andi Gutmans tarafından en baştan yazıldı ve PHP3 için temel oluşturdu. PHP/FI için kullanılan pek çok kod PHP3 için de kullanıldı ve çoğu baştan yazıldı. 1999 senesinin sonlarında, C2 Stronghold sunucu yazılımı ve RedHat Linux gibi pek çok ticari paketle birlikte sunulmaya başlandı ve tahmini olarak 1.000.000'dan fazla websitesinde kullanılmaya başladı.
Zend Optimizer, Zend cache ve Zend Compiler gibi performans artışı sağlayan yenilikler ile birlikte daha hızlı ve sağlıklı çalışan PHP4 versiyonu ise Internet Information Server ile birlikte ISAPI modülü olarak kullanılabilmekte ve ayrı bir kütüphaneye ihtiyaç duymadan oturum yönetimini üstlenebilmektedir.
Özellikle Apache sunucu yazılımı üstünde MySQL veritabanı yazılımı ile kullanıldığında gözle görülür yüksek performanslar sunabilmekte ve çok fazla sayıda kişi tarafından tercih edilmektedir. Açık kaynaklı olması sebebiyle, pek çok forum, on-line topluluk ve kendi resmi sitesi üzerinden teknik destek, sınırsız geliştirme hakkı ve özgürce dağıtım hakkı sağlamaktadır. Şu anda kullanmakta olduğumuz wikipedia ansiklopedisinin altyapısını oluşturan MediaWiki yazılımı da PHP ile yazılmıştır.
*Tarihçe
PHP, ilk olarak 1993 yılı ortalarında Rasmus Lerdorf tarafından geliştirilmeye başlamıştır. Lerdorf’un amacı kişisel bilgilerini internet üzerinden yayınlamaktı. Buradan yola çıkarak, kişisel web sayfası yapmak için Perl dilinden ödünç rutinler kullanarak bir yazılım hazırladı ve adına Personal Home Pages (PHP) adını verdi. PHP dili ilk kez duyulmasından çok kısa bir süre sonra geniş anlamda popüler olunca, form tipi bilgileri işlemeyi sağlayan eklemeler yapılarak PHP/FI (Form Interpreter) adını aldı (Bazı kaynaklarda dilin bu sürümü PHP 2 olarak adlandırılmaktadır ). PHP dili, 1995 yılında Lerdorf’un kurmuş olduğu bir grup tarafından daha da geliştirilerek, ilk kez Perl dilindeki fonksiyonlardan tamamen arındırılmış ve Nesne Yönelimli (Object Oriented) bir dil haline getirilmiştir. 2005 yılı itibariyle PHP 5 sürümü geliştirilmiş durumdadır. PHP dili Linux gibi Açık Kaynak Kodlu bir dil olup ücretsiz olarak dağıtılmakta ve geliştirilmektedir. Linux , UNIX, Windows tabanlı işletim sistemlerinde çalışabilen sürümleri mevcuttur.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
ASP NEDİR?
Asp Microsoft tarafından 1996 yılında gelistirilmiştir. Asp Activ Server Pages ( Aktif sunucu sayfaları )nın kısaltılmıs biçimidir.Asp tek başına bir programlama dili degildir.Özellikle web sunucusu ile çalışan bir tekniktir.Asp sayesinde veri tabanı uygulamaları ve elektronik ticaret siteleri kolayca yaratılabilir.Html sayfaları içerisine asp kodlarını gömerek dinamik sayfalar oluşturabiliriz. Bu html kodlarının içerisine gömdügümüz asp kodları sunucu tarafında işlenerek istemcinin browserına sadece duragan html kodları gönderilir.Asp kodları hiç bir şekilde browserda çalıştırılmaz ( browsera gönderilmez) Buda demek oluyorki Asp Tüm tarayıcılardan bagımsız olarak çalısır.İnternet explorer,Netscape Nevigator,Opera gibi Browserlarda aynen çalışacaktır.Bir html sayfasına Javascript yazildıgında sag tıklayarak kaynagı görüntüle (view source) ü tıkladıgımızda bu java script kodlarını görebiliriz.Fakat Asp'de yazdıgımiz kodlar kesinlikle bu şekilde görünmeyecek böylelikle bir çok çaba harcayarak yazdığınız kodları kimse çalamayacaktır. Asp içerisinde Vbscript ve javascript denilen scripting dilleri kullanılabilir.Buda Asp yi daha cazip hale getiren özelliklerden birisidir.Eger daha önce javacript veya Vbscript dilini biliyorsaniz Asp ögrenmek sizin için tahmininizden de kolay olacaktır.
ASP ÖĞRENMEK İÇİN NELERE İHTİYACIMIZ VAR?
Aslinda asp kodlarının hep basit bir metin editörü notepad gibi bir editörde yazılacagını söylerler.Dogrudur yazılabilir ama ben hiç sanmıyorum böyle basit bir editör ile asp kodu yazan kalmamıştır.Mesala ben homesite kullaniyorum.Bunun dışında Microsoft Frontpage, Microsoft Visual Interdev,Asp express Vb gibi programlar kullanılabilir.Bunları sitenin Asp programları bölümünden daha ayrıtılı bir şekilde ögrenebilirsiniz. Yazdığımız Asp kodları web server üzerinde yayın dizinine konulur.Web server olarak Windows 98 Pws,Windows NT Workstation pws,Windows NT İnternet Information Server,Windows 2000 Server İnternet Information Server kullanabilir.( windows2000 server kuruldugunda İnternet Information Server kendiliginden kurulur) İlerleyen bölümlerde pws'nin kurulumunuda gözönüne alacağız.Asp ,web sunucusu,Asp kodu ve html kodu olmak üzere değişik bölümleri olan proğramlardır.Asp sayfaları bir html kodu gibi yazılıp çalıştırılamazlar.Asp sayfalarının uzantısı .asp olmak zorundadır.bu yazdıgımız kodlar yukarıda bahsettiğimiz web server üzerinde çalıştırılırlar.Bu kodları kendi server'ınız üzerinde çalıştırırken http://localhost/sayfanızinismi.asp şeklinde çağırırsınız.
Bir Asp sayfasında aşsağıdakiler kullanılır:
1. Düz metin
2. Html kodları
3. Script dilleri
4. Asp nesneleri
5. Ado nesneleri
Html kodları içerisinde asp kodlarını yazarken <%... %> İşaretleri arasına yazdıgımız asp kodlarını koyarız. Aşagıda html kodları arasından asp ile o anki tarihi yazdırıyoruz.
<HTML>
<BODY>
<%=Now()%>
</BODY>
</HTML>
Yukarıda vbscript fonksiyonlarından Now () fonksiyonu kullanılmıştır.Bu kodun çıktısı 25/06/2002 22:11:02 gibi olacaktır.O an server'daki tarih ve saati ekrana yazacaktır.Asp ile ilgilendikçe daha çok seveceksiniz ve göreceksiniz ki Asp gerçekten ögrenilmesi en kolay web programlarından birisidir.
ASP NASIL ÇALIŞIR?
Asp sayfaları sunucu tarafında çalısacak kodlar içerir .Böylece dinamik olarak web sayfaları yaratmamızı sağlar.Asp sayfalarında bir birtakım yerleşik nesneler bulunur.Ayrıca Asp sayfaları bileşenlerlede zenginleşebilir.Veri tabanları ile çalışma E-pota gönderme veya dosya sistemine erişmeyi sağlar.bunun için Asp ile yapılabileceklerin sınırı yok gibidir.
Şimdi gelelim Asp'nin nasıl çalıştıgına.
1. Kullanıcı tarayıcısına istedigi adresi yazar. (http://localhost/default.asp )
2. Tarayıcı bu istegi DNS aracılıgı ile Web Server'a gönderir.
3. Web sunucusu bu adrese dahil dizinde bu sayfayı arar bulur ve Asp sayfasının içerisindeki kodları daha öncede belirttigimiz <% %> tag ları arasındaki kodları bulur ve ayırır
4. Web sunucusu bu dosyayı ASP.DLL 'e gönderir.
5. Asp dosyası içerisindeki komutlar işlenir ve bir html sayfası oluşturulur.
6. html belgesi buradan tarayıcıya gönderilir
7. Bu kodlarda tarayıcı tarafından yorumlanarak görüntülenir.
Şunu söylemeliyim ki Asp diger web programlama tekniklerine göre çok daha hızlıdır.
FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU
Kanun Numarası: 5846
Kanun Kabul Tarihi: 05/12/1951
Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 13/12/1951
Yayımlandığı Resmi Gazete Sayısı: 7981
BİRİNCİ BÖLÜM: FİKİR VE SANAT ESERLERİ
A -AMAÇ:
Madde 1 - (Değişik madde: 03/03/2001 - 4630/1. md.)
Bu Kanunun amacı, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyo-televizyon kuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını belirlemek, korumak, bu ürünlerden yararlanma şartlarını düzenlemek, öngörülen esas ve usullere aykırı yararlanma halinde yaptırımları tespit etmektir.
KAPSAM
Madde 1/A - (Ek madde: 03/03/2001 - 4630/2. md.)
Bu Kanun, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyo-televizyon kuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını, bu haklara ilişkin tasarruf esas ve usullerini, yargı yollarını ve yaptırımları ile Kültür Bakanlığının görev, yetki ve sorumluluğunu kapsamaktadır.
TANIMLAR
Madde 1/B - (Ek madde: 03/03/2001 - 4630/2. md.)
Bu Kanunda geçen tanımlardan;
a) Eser: Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini,
b) Eser sahibi: Eseri meydana getiren ... * kişiyi,
c) İşlenme eser: Diğer bir eserden istifade suretiyle vücuda getirilip de bu esere nispetle müstakil olmayan ve işleyenin hususiyetini taşıyan fikir ve sanat mahsullerini,
d) Derleme eser: Özgün eser üzerindeki haklar saklı kalmak kaydıyla, ansiklopediler ve antolojiler gibi muhtevası seçme ve düzenlemelerden oluşan ve bir düşünce yaratıcılığı sonucu olan eseri,
e) Tespit: Seslerin veya ses temsillerinin veya ses ve görüntülerin anlaşılabilecek, çoğaltılabilecek veya iletilebilecek şekilde bir araca kaydedilmesi işlemini,
f) Fonogram: Sinema eseri gibi görsel-işitsel eserler içindeki ses tespitleri hariç olmak üzere, bir icrada yer alan seslerin veya diğer seslerin veya ses temsillerinin tespit edildiği ses taşıyıcısı fiziki ortamı,
g) Bilgisayar programı: Bir bilgisayar sisteminin özel bir işlem veya görev yapmasını sağlayacak bir şekilde düzene konulmuş bilgisayar emir dizgesini ve bu emir dizgesinin oluşum ve gelişimini sağlayacak hazırlık çalışmalarını,
h) Arayüz: Bilgisayarın donanım ve yazılım unsurları arasında karşılıklı etkilenme ve bağlantıyı oluşturan program bölümlerini,
ı) Araişlerlik: Bilgisayar program bölümlerinin fonksiyonel olarak birlikte çalışması ve karşılıklı etkilenmesi ve alışverişi yapılan bilginin karşılıklı kullanım yeteneğini,
j) Bağlantılı haklar: Eser sahibinin manevi ve mali haklarına zarar vermemek kaydıyla komşu hak sahipleri ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcılarının sahip oldukları hakları,
k) Komşu haklar: Eser sahibinin manevi ve mali haklarına zarar vermemek kaydıyla ve eser sahibinin izniyle bir eseri özgün bir biçimde yorumlayan, tanıtan, anlatan, söyleyen, çalan ve çeşitli biçimlerde icra eden sanatçıların, bir icra ürünü olan veya sair sesleri ilk defa tespit eden fonogram yapımcıları ile radyo-televizyon kuruluşlarının sahip oldukları hakları,
l) (Ek bend:30/03/2004-5101/9.mad) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,
İfade eder.
B -FİKİR VE SANAT ESERLERİNİN ÇEŞİTLERİ:
I - İLİM VE EDEBİYAT ESERLERİ:
Madde 2 - İlim ve edebiyat eserleri şunlardır:
1 . (Değişik bent: 07/06/1995 - 4110/1 md.) Herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler ve her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımları,
2. (Değişik bent: 01/11/1983 - 2936/1 md.) Her nevi rakıslar, yazılı koreografi eserleri, Pandomimalar ve buna benzer sözsüz sahne eserleri
3. (Değişik bent: 07/06/1995 - 4110/1 md.) Bedii vasfı bulunmayan her nevi teknik ve ilmi mahiyette fotoğraf eserleriyle, her nevi haritalar, planlar, projeler, krokiler, resimler, coğrafya ve topoğrafyaya ait maket ve benzerleri, herçeşit mimarlık ve şehircilik tasarım ve projeleri, mimari maketler, endüstri, çevre ve sahne tasarım ve projeleri.
(Ek fıkra: 07/06/1995 - 4110/1 md. ) Arayüzüne temel oluşturan düşünce ve ilkeleri de içine almak üzere, bir bilgisayar programının herhangi bir ögesine temel oluşturan düşünce ve ilkeler eser sayılmazlar.
II - MUSİKİ ESERLERİ:
Madde 3 - Musiki eserleri, her nevi sözlü ve sözsüz bestelerdir.
III - GÜZEL SANAT ESERLERİ:
Madde 4 - (Değişik madde: 07/06/1995 - 4110/2 md.)
Güzel sanat eserleri, estetik değere sahip olan;
1. Yağlı ve suluboya tablolar; her türlü resimler, desenler, pasteller, gravürler, güzel yazılar ve tezhipler, kazıma, oyma, kakma veya benzeri usullerle maden, taş, ağaç veya diğer maddelerle çizilen veya tespit edilen eserler, kaligrafi, serigrafi,
2. Heykeller, kabartmalar ve oymalar,
3. Mimarlık eserleri,
4. El işleri ve küçük sanat eserleri, minyatürler ve süsleme sanatı ürünleri ile tekstil, moda tasarımları,
5. Fotoğrafik eserler ve slaytlar,
6. Grafik eserler,
7. Karikatür eserleri,
8. Her türlü tiplemelerdir.
Krokiler, resimler, maketler, tasarımlar ve benzeri eserlerin endüstriyel model ve resim olarak kullanılması, düşünce ve sanat eserleri olmak sıfatlarını etkilemez.
IV - SİNEMA ESERLERİ:
Madde 5 - (Değişik madde: 03/03/2001 - 4630/3. md.)
Sinema eserleri, her nevi bedii, ilmi, öğretici veya teknik mahiyette olan veya günlük olayları tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespit edildiği materyale bakılmaksızın, elektronik veya mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle ilişkili hareketli görüntüler dizisidir.
C -İŞLENMELER VE DERLEMELER:
Madde 6 - Diğer bir eserden istifade suretiyle vücuda getirilipte bu esere nispetle müstakil olmıyan ve aşağıda başlıcaları yazılı fikir ve sanat mahsulleri işlenmedir:
1. Tercümeler;
2. Roman, hikaye, şiir ve tiyatro piyesi gibi eserlerden birinin bu sayılan nevilerden bir başkasına çevrilmesi;
3. Musiki, güzel sanatlar, ilim ve edebiyat eserlerinin filim haline sokulması veya filime alınmaya ve radyo ve televizyon ile yayıma müsait bir şekle sokulması;
4. Musiki aranjman ve tertipleri;
5. Güzel sanat eserlerinin bir şekilden diğer şekillere sokulması;
6. Bir eser sahibinin bütün veya aynı cinsten olan eserlerinin külliyat haline konulması;
7. Belli bir maksada göre ve hususi bir plan dahilinde seçme ve toplama eserler tertibi;
8. Henüz yayımlanmamış olan bir eserin ilmi araştırma ve çalışma neticesinde yayımlanmaya elverişli hale getirilmesi (İlmi bir araştırma ve çalışma mahsulü olmayan alelade transkripsiyonlarla faksimileler bundan müstesnadır.);
9. Başkasına ait bir eserin izah veya şerhi yahut kısaltılması.
10. (Ek bent: 07/06/1995 - 4110/3 md.) Bir bilgisayar programının uyarlanması, düzenlenmesi veya herhangi bir değişim yapılması;
11. (Ek bent: 07/06/1995 - 4110/3 md.) Belli bir maksada göre ve hususi bir plan dahilinde verilerin ve materyallerin seçilip derlenmesi sonucu ortaya çıkan (Ek ibare: 03/03/2001 - 4630/4. md.) ve bir araç ile okunabilir veya diğer biçimdeki veri tabanları (Ancak, burada sağlanan koruma, veri tabanı içinde bulunan verilere materyalin korunması için genişletilemez).
(Ek ibare: 03/03/2001 - 4630/4. md. ) İstifade edilen eserin sahibinin haklarına zarar getirmemek şartıyla oluşturulan ve İşliyenin hususiyetini taşıyan işlenmeler, bu kanuna göre eser sayılır.
Ç -ALENİLEŞMİŞ VE YAYIMLANMIŞ ESERLER:
Madde 7 - Hak sahibinin rızasiyle umuma arzedilen bir eser alenileşmiş sayılır.
Bir eserin aslından çoğaltma ile elde nüshaları hak sahibinin rızasiyle satışa çıkarılma veya dağıtılma yahut diğer bir şekilde ticaret mevkiine konulma suretiyle umuma arzedilirse o eser yayımlanmış sayılır.
5680 sayılı Basın Kanununun 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası hükmü mahfuzdur.
İKİNCİ BÖLÜM: ESER SAHİBİ
A TARİF:
I - GENEL OLARAK:
Madde 8 - (Değişik madde: 03/03/2001 - 4630/5. md.)
Bir eserin sahibi onu meydana getirendir.
Bir işlenmenin ve derlemenin sahibi, asıl eser sahibinin hakları mahfuz kalmak şartıyla onu işleyendir.
Sinema eserlerinde; yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazarı ve diyalog yazarı, eserin birlikte sahibidirler. Canlandırma tekniğiyle yapılmış sinema eserlerinde, animatör de eserin birlikte sahipleri arasındadır.
II - ESER SAHİPLERİNİN BİRDEN FAZLA OLUŞU:
Madde 9 - Birden fazla kimselerin birlikte vücuda getirdikleri eserin kısımlara ayrılması mümkünse, bunlardan her biri vücuda getirdiği kısmın sahibi sayılır.
Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, eseri birlikte vücuda getirenlerden her biri bütün eserin değiştirilmesi veya yayımlanması için diğerlerinin iştirakini istiyebilir. Diğer taraf muhik bir sebep olmaksızın iştirak etmezse, mahkemece müsaade verilebilir. Aynı hüküm mali hakların kullanılmasında da uygulanır.
III - ESER SAHİPLERİ ARASINDAKİ BİRLİK:
Madde 10 - Birden fazla kimsenin iştirakiyle vücuda getirilen eser ayrılmaz bir bütün teşkil ediyorsa, eserin sahibi, onu vücuda getirenlerin birliğidir.
Birliğe adi şirket hakkındaki hükümler uygulanır. Eser sahiplerinden biri, birlikte yapılacak bir muameleye muhik bir sebep olmaksızın müsaade etmezse, bu müsaade mahkemece verilebilir. Eser sahiplerinden her biri, birlik menfaatlerine tecavüz edildiği takdirde tek başına hareket edebilir.
Bir eserin vücuda getirilmesinde yapılan teknik hizmetler veya teferruata ait yardımlar, iştirake esas teşkil etmez.
(Ek fıkra: 03/03/2001 - 4630/6. md.) Birden fazla kimsenin iştiraki ile vücuda getirilen eser, ayrılmaz bir bütün teşkil ediyorsa bir sözleşmede veya hizmet şartlarında veya eser meydana getirildiğinde yürürlükte olan herhangi bir yasada aksi öngörülmediği takdirde birlikte eser üzerindeki haklar eser sahiplerini bir araya getiren gerçek veya tüzel kişi tarafından kullanılır. Sinema eseri ile ilgili haklar saklıdır.
B ESER SAHİPLİĞİ HAKKINDA KARİNELER:
I - SAHİBİNİN ADI BELİRTİLEN ESERLERDE:
Madde 11 - Yayımlanmış eser nüshalarında veya güzel sanat eserinin aslında, o eserin sahibi olarak adını veya bunun yerine tanınmış müstear adını kullanan kimse, aksi sabit oluncaya kadar o eserin sahibi sayılır.
(Değişik fıkra: 07/06/1995 - 4110/5 md.) Umumi yerlerde veya radyotelevizyon aracılığı ile verilen konferans ve temsillerde, mutad şekilde eser sahibi olarak tanıtılan kimse o eserin sahibi sayılır, meğer ki, birinci fıkradaki karine yoluyla diğer bir kimse eser sahibi sayılsın.
II - SAHİBİNİN ADI BELİRTİLMİYEN ESERLERDE:
Madde 12 - Yayımlanmış olan bir eserin sahibi 11 inci maddeye göre belli olmadıkça, yayımlıyan ve o da belli değilse çoğaltan, eser sahibine ait hak ve salahiyetleri kendi namına kullanabilir.
Bu salahiyetler, 11 inci maddenin 2 nci fıkrasındaki karine ile eser sahibinin belli olmadığı hallerde konferansı verene veya temsili icra ettirene aittir.
Bu maddeye göre salahiyetli kimselerle asıl hak sahipleri arasındaki münasebetlere, aksi kararlaştırılmamışsa, adi vekalet hükümleri uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: FİKRİ HAKLAR
A ESER SAHİBİNİN HAKLARI:
I - GENEL OLARAK:
Madde 13 - Fikir ve sanat eserleri üzerinde sahiplerinin mali ve manevi menfaatleri bu kanun dairesinde himaye görür.
Eser sahibine tanınan hak ve salahiyetler eserin bütününe ve parçalarına şamildir.
(Değişik fıkra:03/03/2004-5101/10.mad) *1* Filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcıları ile seslerin ilk tespitini gerçekleştiren fonogram yapımcıları, hak ihdas etmek amacı taşımaksızın, sahip oldukları hakların ihlâl edilmemesi, hak sahipliklerinin belirlenmesinde ispat kolaylığı sağlanması ve malî haklara ilişkin yararlanma yetkilerinin takip edilmesi maksadıyla, sinema ve müzik eserlerini içeren yapımlarının kayıt ve tescilini yaptırırlar. Aynı maksatla, eser sahiplerinin talebi üzerine, bu Kanun kapsamında korunan tüm eserlerin kayıt ve tescili yapılabilir, malî haklara ilişkin yararlanma yetkileri de kayıt altına alınabilir. Beyana müstenit yapılan bu işlemlerden Bakanlık sorumlu tutulamaz. Ancak, kayıt ve tescil işlemlerine esas teşkil edecek işlemlerde, mevcut olmadığını bildiği veya bilmesi icap ettiği veya kendisine ait olmayan malî ve manevî haklara ilişkin yanlış beyanda bulunanlar, bu Kanunda öngörülen hukukî ve cezaî müeyyidelere tâbidirler. Bu Kanun kapsamında yapılan tüm kayıt ve tescil işlemlerine ilişkin ücretler Bakanlık tarafından belirlenir. Kayıt ve tescilin usul ve esasları, ücretlerinin belirlenmesi ile diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.
II - MANEVİ HAKLAR:
1. UMUMA ARZ SALAHİYETİ:
Madde 14 - Bir eserin umuma arzedilip edilmemesini, yayımlanma zamanını ve tarzını munhasıran eser sahibi tayin eder.
Bütünü veya esaslı bir kısmı alenileşmemiş olan, yahut ana hatları her hangi bir suretle henüz umuma tanıtılmıyan bir eserin muhtevası hakkında ancak o eserin sahibi malümat verebilir.
(Değişik fıkra: 03/03/2001 - 4630/8. md.) Eserin umuma arz edilmesi veya yayımlanma tarzı, sahibinin şeref ve itibarını zedeleyecek mahiyette ise eser sahibi, başkasına yazılı izin vermiş olsa bile eserin gerek aslının gerek işlenmiş şeklinin umuma tanıtılması veya yayımlanmasını menedebilir. Menetme yetkisinden sözleşme ile vazgeçmek hükümsüzdür. Diğer tarafın tazminat hakkı saklıdır.
2. ADIN BELİRTİLMESİ SALAHİYETİ:
Madde 15 - Eseri, sahibinin adı veya müstear adı ile yahut adsız olarak, umuma arzetme veya yayımlama hususunda karar vermek salahiyeti munhasıran eser sahibine aittir.
Bir güzel sanat eserinden çoğaltma ile elde edilen kopyelerle bir işlenmenin aslı veya çoğaltılmış nüshaları üzerinde asıl eser sahibinin ad veya alametinin, kararlaştırılan veya adet olan şekilde belirtilmesi ve vücuda getirilen eserin bir kopye veya işlenme olduğunun açıkça gösterilmesi şarttır.
Bir eserin kimin tarafından vücuda getirildiği ihtilaflı ise, yahut her hangi bir kimse eserin sahibi olduğunu iddia etmekte ise, hakiki sahibi, hakkının tesbitini mahkemeden istiyebilir.
(Ek fıkra: 07/06/1995 - 4110/6 md.) Eser niteliğindeki mimari yapılarda, yazılı istem üzerine eserin görülen bir yerine eser sahibinin uygun göreceği malzeme ile silinmeyecek biçimde eser sahibinin adı yazılır.
3. ESERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINI MENETMEK:
Madde 16 - Eser sahibinin izni olmadıkça eserde veyahut eser sahibinin adında kısaltmalar, ekleme ve başka değiştirmeler yapılamaz.
Kanunun veya eser sahibinin müsaadesiyle bir eseri işliyen, umuma arzeden, çoğaltan, yayımlıyan, temsil eden veya başka bir suretle yayan kimse; işleme, çoğaltma, temsil veya yayım tekniği icabı zaruri görülen değiştirmeleri eser sahibinin hususi bir izni olmaksızın da yapabilir.
(Değişik fıkra: 03/03/2001 - 4630/9. md.) Eser sahibi, kayıtsız ve şartsız olarak yazılı izin vermiş olsa bile şeref ve itibarını zedeleyen veya eserin mahiyet ve hususiyetlerini bozan her türlü değiştirilmeleri menedebilir. Menetme yetkisinden bu hususta sözleşme yapılmış olsa bile vazgeçmek hükümsüzdür.
4. ESER SAHİBİNİN ZİLYED VE MALİKE KARŞI HAKLARI:
Madde 17 - (Değişik fıkra: 03/03/2001 - 4630/10. md.) Eser sahibi, gerekli durumlarda, aslın maliki ve zilyedinden, koruma şartlarını yerine getirmek kaydıyla, 4 üncü maddenin 1 inci ve 2 nci bentlerinde
sayılan güzel sanat eserlerinin ve 2 nci maddenin 1 inci bendinde ve 3 üncü maddede sayılıp da yazarlarla bestecilerin el yazısıyla yazılmış eserlerinin asıllarından geçici bir süre için yararlanmayı talep etme hakkına sahiptir. Eser sahibinin bu hakkı, bu eserlerin ticaretini yapanlar tarafından eseri satın alan veya elde eden kişilere müzayede ve satış kataloğu veya ilgili belgeler ile açıklanır.
(Değişik fıkra: 07/06/1995 - 4110/7 md.) Aslın maliki, eser sahibi ile yapmış olduğu sözleşme şartlarına göre eser üzerinde tasarruf edebilir. Ancak eseri bozamaz ve yok edemez ve eser sahibinin haklarına zarar veremez.
(Ek fıkra: 07/06/1995 - 4110/7 md.) Eserin tek ve özgün olması durumunda eser sahibi, kendisine ait tüm dönemleri kapsayan çalışma ve sergilerde kullanmak amacıyla, koruma şartlarını yerine getirerek iade edilmek üzere eseri isteyebilir.
III - HAKLARIN KULLANILMASI:
A GENEL OLARAK:
Madde 18 - (Değişik madde: 03/03/2001 - 4630/11. md.)
Mali hakları kullanma yetkisi münhasıran eser sahibine aittir.
Aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça; memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kullanılır. Tüzel kişilerin uzuvları hakkında da bu kural uygulanır.
Bir eserin yapımcısı veya yayımcısı, ancak eserin sahibi ile yapacağı sözleşmeye göre mali hakları kullanabilir.
B HAKLARI KULLANABİLECEK KİMSELER:
Madde 19 - Eser sahibi 14 ve 15 inci maddelerin birinci fıkralariyle kendisine tanınan salahiyetlerin kullanılış tarzlarını tesbit etmemişse yahut bu hususu her hangi bir kimseye bırakmamışsa bu salahiyetlerin ölümünden sonra kullanılması, vasiyeti tenfiz memuruna; bu tayin edilmemişse sırasiyle sağ kalan eşi ile çocuklarına ve mansup mirasçılarına, ana - babasına, kardeşlerine aittir.
(Değişik fıkra: 03/03/2001 - 4630/12. md.) Eser sahibinin ölümünden sonra yukarıdaki fıkrada sayılan kimseler eser sahibine 14, 15 ve 16 ncı maddelerin üçüncü fıkralarında tanınan hakları eser sahibinin ölümünden itibaren yetmiş yıl kendi namlarına kullanabilirler.
Eser sahibi veya birinci ve ikinci fıkralara göre salahiyetli olanlar, salahiyetlerini kullanmazlarsa; eser sahibinden veya halefinden mali bir hak iktisap eden kimse meşru bir menfaati bulunduğunu ispat şartiyle, eser sahibine 14, 15 ve 16 ncı maddelerin üçüncü fıkralarında tanınan hakları kendi namına kullanabilir.
Salahiyetli kimseler birden fazla olup müdahale hususunda birleşemezlerse; mahkeme, eser sahibinin muhtemel arzusuna en uygun bir şekilde basit yargılama usulü ile ihtilafı halleder.
(Değişik fıkra: 01/11/1983 - 2936/2 md.) 18 inci madde ile yukarıdaki fıkralarda sayılan salahiyetli kimselerden hiçbiri bulunmaz veya bulunup da salahiyetlerini kullanmazlarsa yahut ikinci fıkrada belirlenen süreler bitmişse, eser memleketin kültürü bakımından önemli görüldüğü takdirde, Kültür Bakanlığı 14, 15, 16 ncı maddelerin üçüncü fıkralarında eser sahibine tanınan hakları kendi namına kullanabilir.
IV - MALİ HAKLAR:
1. GENEL OLARAK:
Madde 20 - (Değişik madde: 01/11/1983 - 2936/3 md.)
Henüz alenileşmemiş bir eserden her ne şekil ve tarzda olursa olsun faydalanma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Alenileşmiş bir eserden eser sahibine münhasiran tanınan faydalanma hakkı, bu Kanunda mali hak olarak gösterilenlerden ibarettir. Mali haklar birbirine bağlı değildir. Bunlardan birinin tasarrufu ve kullanılması diğerine tesir etmez.
(Mülga bend:03/03/2004 - 5101/28.mad) *1*
(Mülga bend:03/03/2004 - 5101/28.mad) *1*
Bir işlenmenin sahibi, kendisine bu sıfatla tanınan mali hakları, işleme hususunun serbest olduğu haller dışında, asıl eser sahibinin müsaade ettiği nispette kullanabilir.
2. ÇEŞİTLERİ:
A İŞLEME HAKKI:
Madde 21 - Bir eserden, onu işlemek suretiyle faydalanma hakkı munhasıran eser sahibine aittir.
B ÇOĞALTMA HAKKI:
Madde 22 - (Değişik madde: 07/06/1995 - 4110/8 md.)
(Değişik fıkra: 03/03/2001 - 4630/13. md.) Bir eserin aslını veya kopyalarını, herhangi bir şekil veya yöntemle, tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltma hakkı
münhasıran eser sahibine aittir.
Eserlerin aslından ikinci bir kopyasının çıkarılması ya da eserin işaret, ses ve görüntü nakil ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan her türlü araca kayıt edilmesi, her türlü ses ve müzik kayıtları ile mimarlık eserlerine ait plan, proje ve krokilerin uygulanması da çoğaltma sayılır. Aynı kural, kabartma ve delikli kalıplar hakkında da geçerlidir.
Çoğaltma hakkı, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerini de kapsar.
C YAYMA HAKKI:
Madde 23 - (Değişik madde: 03/03/2001 - 4630/14. md.)
Bir eserin aslını veya çoğaltılmış nüshalarını, kiralamak, ödünç vermek, satışa çıkarmak veya diğer yollarla dağıtmak hakkı münhasıran eser sahibine aittir.
Eser sahibinin izniyle yurt dışında çoğaltılmış nüshaların yurt içine getirilmesi ve bunlardan yayma yoluyla faydalanma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Yurt dışında çoğaltılmış nüshalar her ne surette olursa olsun eser sahibinin ve/veya eser sahibinin iznini haiz yayma hakkı sahibinin izni olmaksızın ithal edilemez. Kiralama ve kamuya ödünç verme yetkisi eser sahibinde kalmak kaydıyla, belirli nüshaların hak sahibinin yayma hakkını kullanması sonucu mülkiyeti devredilerek ülke sınırları içinde ilk satışı veya dağıtımı yapıldıktan sonra bunların yeniden satışı eser sahibine tanınan yayma hakkını ihlal etmez.
Bir eserin veya çoğaltılmış nüshalarının kiralanması veya ödünç verilmesi şeklinde yayımı, eser sahibinin çoğaltma hakkına zarar verecek şekilde, eserin yaygın kopyalanmasına yol açamaz. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kültür Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Ç TEMSİL HAKKI:
Madde 24 - Bir eserden, (...) doğrudan doğruya yahut işaret, ses veya resim nakline yarıyan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakkı munhasıran eser sahibine aittir.
Temsilin umuma arzedilmek üzere vukubulduğu mahalden başka bir yere her hangi bir teknik vasıta ile nakli de eser sahibine aittir.
(Ek fıkra: 01/11/1983 - 2936/4 md.) Temsil hakkı; eser sahibinin veya meslek birliğine üye olması halinde, yetki belgesinde belirttiği yetkiler çerçevesinde meslek birliğinin yazılı izni olmadan, diğer gerçek ve tüzelkişilerce kullanılamaz. Ancak, 33 üncü ve 43 üncü maddelerdeki hükümler saklıdır.
D İŞARET, SES VE/VEYA GÖRÜNTÜ NAKLİNE YARAYAN ARAÇLARLA UMUMA İLETİM HAKKI:
Madde 25 - (Değişik madde: 03/03/2001 - 4630/15. md.)
Bir eserin aslını veya çoğaltılmış nüshalarını, radyo-televizyon, uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayın yapan kuruluşlar vasıtasıyla veya dijital iletim de dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayınlanması ve yayınlanan eserlerin bu kuruluşların yayınlarından alınarak başka yayın kuruluşları tarafından yeniden yayınlanması suretiyle umuma iletilmesi hakkı münhasıran eser sahibine aittir.
Eser sahibi, eserinin aslı ya da çoğaltılmış nüshalarının telli veya telsiz araçlarla satışı veya diğer biçimlerde umuma dağıtılmasına veya sunulmasına ve gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda eserine erişimini sağlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkına da sahiptir.
Bu madde ile düzenlenen umuma iletim yoluyla eserlerin dağıtım ve sunumu eser sahibinin yayma hakkını ihlal etmez.
3. SÜRELER:
A GENEL OLARAK:
Madde 26 - Eser sahibine tanınan mali haklar zamanla mukayyettir. 46 ve 47 nci maddelerdeki haller dışında koruma süresinin bitiminden sonra herkes, eser sahibine tanınan mali haklardan faydalanabilir.
Bir eserin aslı veya işlenmeleri için tanınan koruma süreleri birbirine tabi değildir.
Bu hüküm 9 uncu maddenin birinci fıkrasındaki eserler hakkında da uygulanır.
Koruma süresi, eserin alenileşmesinden önce cereyana başlamaz.
Forma veya fasikül halinde yayımlanan eserlerde son forma veya fasikülün yayımlandığı tarih, eserin aleniyeti tarihi sayılır. Fasıla ile yayımlanan mütaaddit ciltlerden müteşkkil eserlerin her bir cildi ile bülten, risale, mevkute ve yıllıklar gibi eserlerde aleniyet tarihi bunlardan her birinin yayımlanma tarihidir.
Aleniyet tarihinden başlıyan süreler eserin ilk defa alenileştiği veya dördüncü fıkraya göre alenileşmiş sayıldığı yıldan sonraki senenin ilk gününden itibaren hesap olunur.
Eser sahibinin ölümünden itibaren başlıyan sürelerin hesabında, eser sahibinin öldüğü seneyi takip eden yılın ilk günü başlangıç tarihi sayılır. 10 uncu maddenin birinci fıkrasında zikredilen hallerde süre, eser sahiplerinden son sağ kalanının ölüm tarihinden sonra başlar.
B SÜRELERİN DEVAMI:
Madde 27 - (Değişik madde: 07/06/1995 - 4110/10 md.)
Koruma süresi eser sahibinin yaşadığı müddetçe ve ölümünden itibaren 70 yıl devam eder. (Ek cümle: 03/03/2001 - 4630/16. md.) Bu süre, eser sahibinin birden fazla olması durumunda, hayatta kalan son eser sahibinin ölümünden itibaren yetmiş yıl geçmekle son bulur.
Sahibinin ölümünden sonra alenileşen eserlerde koruma süresi ölüm tarihinden sonra 70 yıldır.
12 nci maddenin birinci fıkrasındaki hallerde koruma süresi, eserin aleniyet tarihinden sonra 70 yıldır; meğer ki eser sahibi bu sürenin bitmesinden önce adını açıklamış bulunsun,
İlk eser sahibi tüzelkişi ise, koruma süresi aleniyet tarihinden itibaren 70 yıldır.
C TÜRKÇEYE TERCÜME HUSUSUNDA KORUMA SÜRESİ:
Madde 28 - (Mülga madde: 03/03/2001 - 4630/36. md.)
Ç EL İŞLERİ, KÜÇÜK SANAT ESERLERİ, FOTOĞRAF VE SİNEMA ESERLERİNDE SÜRE:
Madde 29 - (Mülga madde: 03/03/2001 - 4630/36. md.)
B TAHDİTLER:
I - AMME İNTİZAMI MÜLAHAZASİYLE:
Madde 30 - Eser sahibine tanınan haklar, eserin ispatı maksadiyle mahkeme ve diğer resmi makamlar huzurunda ve alelıtlak zabıta ve ceza işlerinde bir muameleye konu teşkil etmek üzere kullanılmasına mani değildir. Fotoğraflar, umumi emniyet mülahazasiyle veya adli maksatlar için sahibinin rızası alınmaksızın, resmi makamlar veya bunların emriyle başkaları tarafından her şekilde çoğaltılabilir ve yayılabilir.
Eserin her hangi bir suretle ticaret mevkiine konmasını, temsilini veya diğer şekillerde kullanılmasını meneden yahut müsaade veya kontrole bağlı tutan kamu hukuku hükümleri mahfuzdur.
II - GENEL MENFAAT MÜLAHAZASİYLE:
1. MEVZUAT VE İÇTİHATLAR
Madde 31 - Resmen yayımlanan veya ilan olunan kanun, tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge ve kazai kararların çoğaltılması, yayılması, işlenmesi veya her hangi bir suretle bunlardan faydalanma serbesttir.
2. NUTUKLAR:
Madde 32 - Büyük Millet Meclisinde ve diğer resmi meclis ve kongrelerde, mahkemelerde, umumi toplantılarda söylenen söz ve nutukların, haber ve malümat verme maksadiyle çoğaltılması, umumi mahallerde okunması veya radyo vasıtasiyle ve başka suretle yayımı serbesttir.
Hadisenin mahiyeti ve vaziyetin icabı gerektirmediği hallerde söz ve nutuk sahiplerinin adı zikredilmiyebilir.
Bu söz ve nutukları birinci fıkrada zikredilenden başka bir maksatla çoğaltmak veya diğer bir suretle yaymak eser sahibine aittir.
3. TEMSİL SERBESTİSİ:
Madde 33 - (Değişik madde: 03/03/2001 - 4630/17. md.)
Yayımlanmış bir eserin, tüm eğitim ve öğretim kurumlarında, yüzyüze eğitim ve öğretim maksadıyla doğrudan veya dolaylı kar amacı gütmeksizin temsili, eser sahibinin ve eserin adının mutat şekilde açıklanması şartıyla serbesttir.
4. EĞİTİM VE ÖĞRETİM İÇİN SEÇME VE TOPLAMA ESERLER:
Madde 34 - (Değişik fıkra: 07/06/1995 - 4110/13 md.) Yayımlanmış musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenileşmiş güzel sanat eserlerinden, maksadın haklı göstereceği bir nispet dahilinde iktisablar yapılmak suretiyle, hal ve vaziyetinden eğitim ve öğretim gayesine tahsis edildiği anlaşılan seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi serbesttir. 2 nci maddenin üçüncü bendinde ve 4 üncü maddenin birinci fıkrasının birinci ve beşinci bentlerinde gösterilen neviden eserler, ancak seçme ve toplama eserin münderecatını aydınlatmak üzere iktibas edilebilir. Ancak bu serbestlik, hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar verir veya eserden normal yararlanma ile çelişir şekilde kullanılamaz.
Münhasıran okullara mahsus olarak hazırlanan ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onanan (okulradyo) yayımları için de birinci fıkra hükümleri uygulanır.
(Ek fıkra: 03/03/2001 - 4630/18. md.) Yayımlanmış musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenileşmiş güzel sanat eserlerinden, iktibaslar yapılmak suretiyle eğitim ve öğretim gayesi dışında seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi ancak eser sahibinin izniyle mümkündür.
Bütün bu hallerde eser ve eser sahibinin adı mütat şekilde zikredilmek icap eder.
5. İKTİBAS SERBESTİSİ:
Madde 35 - Bir eserden aşağıdaki hallerde iktibas yapılması caizdir:
1. Alenileşmiş bir eserin bazı cümle ve fıkralarının müstakil bir ilim ve edebiyat eserine alınması;
2 - Yayımlanmış bir bestenin en çok tema, motif, pasaj ve fikir nevinden parçalarının müstakil bir musiki eserine alınması;
3. Alenileşmiş güzel sanat eserlerinin ve yayımlanmış diğer eserlerin, maksadın haklı göstereceği bir nispet dahilinde ve münderacatını aydınlatmak maksadiyle bir ilim eserine konulması;
4. Alenileşmiş güzel sanat eserlerinin ilmi konferans veya derslerde, konuyu aydınlatmak için projeksiyon ve buna benzer vasıtalarla gösterilmesi.
İktibasın belli olacak şekilde yapılması lazımdır. İlim eserlerinde, iktibas hususunda kullanılan eserin ve eser sahibinin adından başka bu kısmın alındığı yer belirtilir.
6. GAZETE MÜNDERECATI:
Madde 36 - Basın Kanununun 15 inci maddesi hükmü mahfuz kalmak üzere basın veya radyo tarafından umuma yayılmış bulunan günlük havadisler ve haberler serbestçe iktibas olunabilir.
Gazete veya dergilerde çıkan içtimai, siyasi veya iktisadi günlük meselelere mütaallik makale ve fıkraların iktibas hakkı sarahaten mahfuz tutulmamışsa aynen veya işlenmiş şekilde diğer gazete ve dergiler tarafından alınması ve radyo vasıtasiyle veya diğer bir suretle yayılması serbesttir. İktibas hakkı mahfuz tutulsa bile sözü geçen makale ve fıkraların kısaltılarak basın özetleri şeklinde alınması, radyo vasıtasiyle veya diğer bir suretle yayılması caizdir.
Bütün bu hallerde, iktibas edilen gazete, dergi ve ajansın ve eğer bunlar da başka bir kaynaktan alınmışlarsa o kaynağın adı, tarih ve sayısından başka makale sahiplerinin adı, müstear adı veya alameti zikredilmek icabeder.
7. HABER:
Madde 37 - ( Değişik madde: 03/03/2001 - 4630/19. md.)
Haber mahiyetinde olmak ve bilgilendirme kapsamını aşmamak kaydıyla, günlük hadiselere bağlı olarak fikir ve sanat eserlerinden bazı parçaların işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan vasıtalara alınması mümkündür. Bu şekilde alınmış parçaların çoğaltılması, yayılması, temsil edilmesi veya radyo ve televizyon gibi araçlarla yayınlanması serbesttir. Bu serbestlik, hak sahibinin hukuki menfaatlerine zarar verecek şekilde veya eserden normal yararlanmaya aykırı biçimde kullanılamaz.
III - HUSUSİ MENFAAT MÜLAHAZASİYLE:
1. ŞAHSEN KULLANMA:
Madde 38 - (Değişik madde: 07/06/1995 - 4110/14 md.)
Bütün fikir ve sanat eserlerinin, (...) kar amacı güdülmeksizin şahsen kullanmaya mahsus çoğaltılması mümkündür. Ancak, bu çoğaltma hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar veremez ya da eserden normal yararlanmaya aykırı olamaz.
(Mülga madde: 03/03/2001 - 4630/36. md.)
Sözleşmede belirleyici hükümlerinin yokluğu durumunda, hata düzeltme de dahil, bilgisayar programının düşünüldüğü amaca uygun kullanımı için gerekli olduğu durumda, bilgisayar programının onu hukuki yollardan edinen kişi tarafından çoğaltılması ve işlenmesi serbesttir.
Bilgisayar programını yasal yollardan edinen kişinin programı yüklemesi, çalıştırması ve hataları düzeltmesi sözleşme ile önlenemez. Bilgisayar programının kullanımı için gerekli olduğu sürece, bilgisayar programını kullanma hakkına sahip kişinin bir adet yedekleme kopyası yapması sözleşme ile önlenemez.
Bilgisayar programının kullanım hakkına sahip kişinin yapmaya hak kazandığı bilgisayar programının yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi veya depolanması fiillerini ifa ettiği sırada, bilgisayar programının herhangi bir ögesi altında yatan düşünce ve ilkeleri belirlemek amacı ile, programın işleyişini gözlemlemesi, tetkik etmesi ve sınaması serbesttir.
Bağımsız yaratılmış bir bilgisayar programı ile diğer programların araişlerliğini gerçekleştirmek üzere gerekli bilgileri elde etmek için, bilgisayar programının çoğaltılması ve işlenmesi anlamında kod'un çoğaltılmasının ve kod formunun çevirisinin de zorunlu olduğu durumlarda, bu fiillerin ifası aşağıdaki şartların karşılanması halinde serbesttir:
1. Bu fiillerin, ruhsat sahibi veya bir bilgisayar programının kopyasını kullanma hakkı sahibi diğer bir kişi tarafından veya onların adına bunu yapmaya yetkili kişi tarafından ifa edilmesi,
2. Araişlerliği gerçekleştirmek için gerekli bilginin, (1) numaralı bentte belirtilen kişilerin kullanımlarına sunulmaması,
3. Bu fiillerin, araişlerliği gerçekleştirmek için gereken program parçaları ile sınırlı olması.
Yukarıdaki fıkra hükümleri, onun uygulanması ile elde edilen bilgilerin;
1. Bağımsız yaratılmış bilgisayar programının araişlerliğini gerçekleştirmenin dışında diğer amaçlar için kullanılmasına,
2. Bağımsız yaratılmış bilgisayar programının araişlerliği için gerekli olduğu durumlar dışında başkalarına verilmesine,
3. İfade ediliş bakımından esastan benzer bir bilgisayar programının geliştirilmesi, üretilmesi veya pazarlanması veya fikri hakları ihlal eden herhangi diğer bir fiil için kullanılmasına,
İzin vermez.
Altıncı ve Yedinci fıkra hükümleri, programdan normal yararlanma ile çelişir veya hak sahibinin meşru yararlarına makul olmayan müdahale eder şekilde kullanılmasına izin verecek tarzda yorumlanamaz.
2. BESTEKARLARA TANINAN HAKLAR:
Madde 39 - (Mülga madde: 03/03/2001 - 4630/36. md.)
3. KOPYE VE TEŞHİR:
Madde 40 - Umumi yollar, caddeler ve meydanlara, temelli kalmak üzere konulan güzel sanat eserlerini; resim, grafik, fotoğraf ve saire ile çoğaltma, yayma, umumi mahallerde projeksiyonla gösterme, radyo ve benzeri vasıtalarla yayımlama caizdir. Bu salahiyet mimarlık eserlerinde yalnız dış şekle munhasırdır.
Üzerlerine, sahibi tarafından sarahaten menedici bir kayıt konulmuş olmadıkça güzel sanat eserleri, malikleri veya bunların muvafakatiyle başkaları tarafından umumi mahallerde teşhir edilebilir.
Açık artırma ile satılacak eserler umuma teşhir olunabilir. Umumi mahallerde teşhir edilen veya açık artırmaya konulan bir eseri sergi veya artırmayı tertip eden kimseler tarafından bu maksatlarla çıkarılacak kataloğ, kılavuz veya bunlara benzer matbualar vasıtasiyle çoğaltma ve yayma caizdir.
Bu hallerde, aksine yerleşmiş adet yoksa, eser sahibinin adının zikrinden vazgeçilebilir.
4. UMUMA AÇIK MAHALLERDE ESER, İCRA, FONOGRAM, YAPIM VE YAYINLARIN KULLANILMASI VE/VEYA İLETİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR:(*)
Madde 41 - (Değişik madde:03/03/2004-5101/11.mad) *1*
Girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahaller; eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletimine ilişkin 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alır ve sözleşmelerde yazılı malî hak ödemelerini bu madde hükümlerine göre yaparlar.
Eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları kullanan ve/veya ileten umuma açık mahaller; mahallin bulunduğu bölgenin özelliği, mahallin nitelik ve niceliği, fikrî mülkiyete konu eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların mahalde sunulan ürün veya hizmetin ayrılmaz bir parçası ve ürün veya hizmete katkısı olup olmadığı ve benzeri hususlar dikkate alınmak suretiyle sınıflandırılır veya sınıflandırma dışı bırakılır.
Faaliyet gösterdikleri sektörlerde; eser sahipleri ve/veya bağlantılı hak sahipleri meslek birlikleri, yapılan sınıflandırmaya bağlı olarak eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanımından ve/veya iletiminden kaynaklanan ödemelere ilişkin tarifeleri tespit ederler. Meslek birlikleri ile umuma açık mahaller arasındaki sözleşmeler, bu tarife bedelleri veya taraflarca yapılabilecek müzakereler sonucu belirlenecek bedeller üzerinden yapılır.
Tarifelere ilişkin sözleşmelerde takvim yılı esas alınır ve bu tarifeler takvim yılı başından itibaren geçerli olur.
Bu madde hükümlerinin uygulanmasını teminen:
1. Meslek birlikleri temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapımlar ile üyelerine ilişkin bilgileri, Bakanlığa bildirmek zorundadırlar. Bu bildirimler her üç ayda bir güncellenir ve Bakanlıkça oluşturulan ortak bir veri tabanı üzerinden ilgili taraflara açılır.
2. Eser sahipleri alanında kurulmuş meslek birlikleri veya bağlantılı hak sahipleri alanında kurulmuş meslek birlikleri veya aynı sektörlerde faaliyet gösteren meslek birlikleri, biraraya gelerek protokole bağlamak suretiyle ortak tarifeler belirleyebilirler. Ortak tarifeler protokole taraf meslek birlikleri açısından bağlayıcıdır.
Meslek birlikleri, tarifeler veya ortak tarifeleri her takvim yılının dokuzuncu ayında kullanıcıları temsil eden ve kanunla kurulmuş kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile Bakanlığa bildirirler ve kamuoyuna duyururlar. Umuma açık mahaller, müzakere ve sözleşme yapılmasına ilişkin verecekleri bağlayıcı nitelikteki yetki belgeleri ile üye oldukları meslek kuruluşları aracılığıyla da tarifeleri veya ortak tarifeleri müzakere edebilir ve sözleşme yapabilirler. Ancak, tarifelerin götürü usulde tespit edilmesi halinde umuma açık mahaller sadece meslek kuruluşları aracılığı ile müzakere edebilir ve sözleşme yapabilirler.
Onuncu ayda umuma açık mahaller veya meslek kuruluşları ile meslek birlikleri arasında tarifeler veya ortak tarifeler üzerinde uzlaşma sağlanamaması ve sözleşme yapılamaması halinde, en geç bu ayın sonuna kadar, meslek birlikleri ve/veya meslek kuruluşları tarafından bu tarifelerin Bakanlıkça oluşturulacak uzlaştırma komisyonunda müzakere edilmesi talep edilebilir.
Uzlaştırma komisyonu, taraflardan birinin talebi ve Bakanlığın uygun görmesi halinde, tarifeleri müzakere etmek üzere, Bakanlık tarafından talep tarihinden itibaren onbeş gün içinde oluşturulur. Komisyon Bakanlıktan bir, Rekabet Kurumundan iki temsilci ve ilgili meslek birlikleri ile kullanıcıları temsil eden meslek kuruluşlarının birer temsilcisinden oluşur. Bakanlık temsilcisi aynı zamanda komisyon başkanıdır. Aynı usulle, komisyon üye sayısı kadar yedek üye seçilir. Komisyonun sekretarya hizmetleri Bakanlık ilgili birimi tarafından yürütülür.
Komisyon, oluşturulduğu tarihten itibaren onbeş gün içinde, raporunu hazırlayarak, Bakanlığa ve taraflara bildirir. Umuma açık mahaller ve meslek birlikleri, Komisyon raporunun açıklandığı tarihten itibaren onbeş gün içinde, meslek birliklerinin açıklamış oldukları tarifeleri veya müzakereler neticesinde mutabakata vardıkları tarifeleri sözleşmeye bağlayabilirler.
Meslek birliklerince belirlenen tarife veya ortak tarifeler üzerinden sözleşmenin yapılmaması halinde, taraflar yargı yoluna başvurabilirler. Yargılama sürecinde, bir önceki yıl sözleşme yapmış olan mahaller, ilgili meslek birlikleri aksini bildirmedikçe, dava konusu tarifenin 1/4'ünü dava sonuçlanıncaya kadar her üç ayda bir meslek birlikleri adına açılmış banka hesabına yatırmak suretiyle eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları kullanabilir ve/veya iletebilirler. Bir önceki yıl sözleşme yapmamış umuma açık mahaller ile ilk defa sözleşme yapacak umuma açık mahallerin bu fıkrada öngörüldüğü şekilde eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları kullanabilmeleri ve/veya iletebilmeleri ise ilgili meslek birliklerinin iznine bağlıdır. Dava sonuçlanıncaya kadar bu şekilde ödenen miktar, mahkeme kararıyla tespit edilen tarife bedelinden mahsup edilir.
Tarifelerin tespit edilmesinde ve uzlaşmazlıkların hallinde, bu Kanunun 42/A maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan, tarife tespitine ilişkin esaslar dikkate alınır.
Mahallerde kullanılan ve/veya iletimi yapılan eser, icra, fonogram, yapım ve yayınlar üzerinde hak sahibi olan gerçek veya tüzel kişiler, bunların kullanımına ve/veya iletimine ilişkin ödemelerin yapılmasını ancak yetki verdikleri meslek birlikleri aracılığı ile talep edebilirler. Sinema eserleri bakımından bu fıkranın uygulanması zorunlu değildir.
Sınıflandırma, uzlaştırma komisyonuna başvuru halinde Bakanlıkça alınacak ücretler ve uzlaştırma komisyonunun çalışması ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir.
IV - HÜKÜMETE TANINAN YETKİLER:
1. MESLEK BİRLİKLERİNİN KURULMASI:
Madde 42 - (Değişik madde: 01/11/1983 - 2936/7 md.)
(Değişik fıkra: 03/03/2001 - 4630/21. md.) Eser sahipleri ve eser sahiplerinin hakları ile bağlantılı hak sahipleri, ile bu Kanunun 52 nci maddesine uygun biçimde düzenlenmiş sözleşmelerle eser veya hak sahibinden malî hakları kullanma yetkilerini devralarak bu Kanunun 10 uncu maddesine göre ilim-edebiyat eserleri üzerindeki hakları kullanarak, süreli olmayan yayınları çoğaltan ve yayanlar üyelerinin ortak çıkarlarını korumak ve bu Kanun ile tanınmış hakların idaresini ve takibini, alınacak ücretlerin tahsilini ve hak sahiplerine dağıtımını sağlamak üzere, Kültür Bakanlığınca hazırlanan ve Bakanlar Kurulunca onaylanan tüzük ve tip statülere uygun olarak tespit edilecek alanlarda birden fazla meslek birliği kurabilirler. Eser sahipleri veya icracı sanatçılar bakımından zorunlu organlarının asıl üye sayısının dört katı kadar ...*1* ; yapımcılar veya radyo-televizyon kuruluşları bakımından bu organların asıl üye sayısının iki katı kadar üye olma niteliklerini taşıyan gerçek veya tüzel kişiler meslek birliği olarak faaliyet gösterebilmek için izin almak üzere Bakanlığa başvurmak zorundadırlar. Meslek birlikleri bu izni aldıktan sonra kuruldukları alanda faaliyet gösterirler.
(Değişik fıkra: 03/03/2001 - 4630/21. md.) Aynı alanda, başka bir meslek birliğinin kurulabilmesi için, yukarıda zikredilen kurucu üye sayılarından az olmamak kaydıyla o alanda kurulmuş en fazla üyesi olan meslek birliğinin üye tam sayısının 1/3'ü kadar üye olma niteliklerini taşıyan gerçek veya tüzel kişiler faaliyet izni almak üzere Bakanlığa başvururlar. Bakanlığın bu başvuruyu uygun bularak izin vermesi halinde faaliyet gösterirler. Her birlik ihtiyaçlar doğrultusunda şubeler açarak çalışabilir. Aynı alanda kurulmuş en az iki meslek birliği, Bakanlıkça hazırlanan tüzük ve tip statülerin belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde federasyon kurabilir. Aynı alanda birden fazla federasyon kurulamaz.
Meslek birlikleri ve federasyon özel hukuka tabi tüzelkişilerdir. Üyeleri sermaye koymak, kar ve zarara, hukuki mesuliyete iştirak etmekle yükümlü tutulamazlar.
Meslek birliklerinin ve federasyonun tip statülerinde genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu, teknik - bilim kurulu ve haysiyet kurulu mecburi organ olarak düzenlenir. Bu birliklerin ve federasyonun kurulması, kontrolü; denetlenmesi ile ilk genel kurullarını toplayabilmeleri için gerekli en az üye sayısı, diğer ihtiyari organları, kurullarının teşekkül tarzı, üye sayısı ve görevleri üyeliğe girme, çıkma ve çıkarılma şartları, şubelerini kurabilecekleri bölgelerin tespiti, yurt içi ve yurt dışındaki kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve özel hukuk tüzelkişileri ile olan ilişkileri, bu ilişkilerdeki hak ve yetkileri, üyeleriyle olan mali ilişkileri, elde edilen telif ücreti ve tazminatların dağıtımı ve diğer usul ve esaslara ilişkin hususlar; ilgili kuruluşların görüşleri alındıktan sonra Kültür Bakanlığınca hazırlanacak tüzükle belirlenir.
04/10/1983 tarihli ve 2908 sayılı Dernekler Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası, 30, 37, 40, 42, 43, 44, 45, 48, 65, 66, 67, 68, 69, 70 ve 90 ıncı maddeleri, bu maddeye göre kurulacak meslek birlikleri ve federasyon için de ceza hükümleriyle birlikte uygulanır. *2*
(Değişik fıkra: 03/03/2001 - 4630/21. md.) Eser sahipleri ile bağlantılı hak sahiplerinin bu Kanunla tanınmış hakları, ülke içinde bu maddeye göre kurulan meslek birlikleri dışında; başka birlik, dernek ve benzeri kuruluşlar tarafından takip edilemez. Bu maddede geçen üyelik, kurucu üye sayısı ve üye tam sayısı gibi hususlar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş olan meslek birlikleri için de aranır. Bütün meslek birlikleri Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içerisinde bu maddede getirilen esaslara uygun hale gelmek mecburiyetindedirler. Bu süre içinde bu şartı yerine getirmeyen meslek birlikleri altı ay sonunda kendiliğinden dağılmış sayılır.
2. MESLEK BİRLİKLERİNİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE TARİFE TESPİTİNE İLİŞKİN ESASLAR:
Madde 42/A - (Ek madde:03/03/2004-5101/13.mad)
Bu Kanunun 42 nci maddesinde öngörülen amaçlarla hakların idaresini sağlamak üzere kurulan meslek birlikleri;
1. Temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapımlar ile üyelerine ilişkin tüm bilgileri Bakanlığa bildirmek ve ilgili kişilere açık bu bildirimi her üç ayda bir güncellemekle,
2. Üyesi olan hak sahiplerinin faaliyetlerinden kaynaklanan haklarının idaresini hakkaniyete uygun koşullarda sağlamakla,
3. Üyelerinin haklarının idaresine ilişkin faaliyetlerinden elde ettikleri gelirleri, dağıtım plânlarına uygun olarak hak sahiplerine dağıtmakla,
4. Yazılı talepte bulunan ilgili kişilere, temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapımlar ile ilgili bilgileri vermekle,
5. Sözleşme yapılırken idare ettikleri haklara ilişkin olarak hakkaniyete uygun davranmakla, kendi maddî ve/veya manevî menfaatleri bakımından gerekli gördükleri indirim veya ödeme kolaylıklarını sağlamakla,
6. Sözleşme yapılabilmesi için idaresini sağladıkları haklara ilişkin ücret tarifelerini süresinde belirlemek ve belirlenen tarifeleri ve bu tarifelerdeki her türlü değişikliği süresinde duyurmakla,
7. Hesaplarını yeminli malî müşavirlere onaylatmakla,
Yükümlüdürler.
Yukarıdaki fıkranın radyo-televizyon kuruluşlarının yayınları bakımından uygulanmasında Radyo ve Televizyon Üst Kurulu kayıtları esas alınır.
Tarifelerin tespit edilmesinde; tarifelerin uluslararası uygulamaların ülkenin ekonomik ve toplumsal koşullarına uyarlanabilirliği göz önünde bulundurularak makul seviyede belirlenmesi ile teknolojik alandaki değişimlerin yanı sıra eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların yaratıldığı ve kullanıldığı sektörlerin yapısını tahrip edici, üretimi ve kullanımı engelleyici ve genel kabul görmüş uygulamalara zarar verici bir etki yaratılmaması, rekabeti bozucu şartlar oluşturulmaması, yapılan sınıflandırma, ilgili sektörlerdeki ürün fiyatları ve bu sektörlerin gayrisafi millî hâsıladaki payı, eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletim sıklığı, birim fiyat veya götürü usulü ödeme, ödeme plânı ve benzeri hususlar esas alınır.
Aynı alanda ve/veya sektörde faaliyet gösteren birlikler, tarife tespitinde, sözleşme yapılmasında ve bu Kanunun uygulanması ile ilgili diğer iş ve işlemlerde birlikte hareket edebilirler.
Ortak tarife yapılmış olması halinde, aynı alanda faaliyet gösteren meslek birlikleri, tarifelere esas olmak üzere her takvim yılının başında, alandaki temsil kabiliyetleri ile temsil ettikleri eser, icra, fonogram, yapım ve yayınlara ilişkin kullanım oranlarını tespit ederek Bakanlığa bildirmek zorundadırlar. Bu oranların tespitinde anlaşma sağlanamaması ve/veya bu oranların Bakanlığa bildirilmemesi halinde, Bakanlıkça oluşturulacak bir komisyon bu tespiti yapar. Bu tespit yapılıncaya kadar, sözleşme yapmış kullanıcılar, ödemeleri gereken meblağı, Bakanlığın talebi üzerine mahkemece belirlenmiş tevdi mahalline yatırırlar. Burada toplanan meblağ, komisyon çalışma giderleri mahsup edildikten sonra, ilgili meslek birlikleri arasında, komisyonca tespit edilen orana ya da herhangi bir aşamada, birliklerin aralarında anlaşmaları halinde, mutabakata vardıkları kullanım oranına göre paylaştırılır. Komisyon Bakanlık, Rekabet Kurumu ve ilgili meslek birliklerini temsilen birer kişiden oluşur. Bakanlık temsilcisi aynı zamanda komisyon başkanıdır. Komisyon kararlarına yargı yolu açık olup, görevli mahkeme ilgili ihtisas mahkemesidir.
Bu maddede belirtilen esaslar çerçevesinde yapılması gereken bildirimlere ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediği belirlenen meslek birliklerinin dağıtıma ilişkin hesabına Bakanlıkça, mahkemeden yükümlülüklerini yerine getirinceye kadar tedbir konulması istenebilir.
Meslek birliğine üye eser veya bağlantılı hak sahiplerinin alenileşmiş veya yayımlanmış tüm eser, icra, fonogram, yapım ve yayınlarına ilişkin haklarının takibi meslek birliğine verilecek yetki belgesine göre yapılır. Yetki belgesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
3. MESLEK BİRLİKLERİNİN DENETİMİ:
MADDE 42/B - (Ek madde:03/03/2004-5101/13.mad)
Meslek birlikleri, idarî ve malî açıdan Bakanlığın denetimine tâbidir. Bakanlık, meslek birliklerinin bu Kanunla belirlenmiş görev ve yükümlülükleri yerine getirip getirmediklerini her zaman kendisi denetleyebileceği gibi bu denetimin bağımsız denetim kuruluşlarına yaptırılmasını meslek birliklerinden de isteyebilir. Bu kuruluşlarca yapılan denetimlere ilişkin raporların bir örneği Bakanlığa gönderilir.
Denetimler sırasında, denetim yapmakla görevlendirilenler tarafından istenecek her türlü defter, belge ve bilgilerin ibraz edilmesi veya verilmesi, kasa veya veznenin kontrol ettirilmesi, yönetim yerleri, şubeler ve eklentilerine girme gibi taleplerin yerine getirilmesi zorunludur.
Meslek birlikleri tarafından;
1. Bu Kanunun 42 ve 42/A maddeleri ile bu maddede belirlenen görev ve yükümlülüklerin yerine getirilmediği,
2. Sözleşmelere uygun tahsilat veya dağıtımın yapılmadığı ya da yanlış ve haksız dağıtım yapıldığı,
3. Tarifelerin bu Kanunun 42/A maddesinin üçüncü fıkrasında belirlenen esaslara göre düzenlenmediği,
Tespit edildiği takdirde, bu birlikler Bakanlıkça yazılı olarak bir defa uyarılır, uyarının tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde kusurun giderilmemesi halinde, meslek birliği ikinci kez uyarılır.
Yukarıdaki fıkrada bahsi geçen kusurların ikinci uyarıyı takip eden otuz gün içinde de giderilmemesi veya yapılan denetimlerde, birlik kayıtlarında ve diğer iş ve işlemlerinde mevzuata aykırılık tespit edilmesi halinde, Bakanlık en geç üç ay içinde olağanüstü genel kurul yapmak üzere üyeleri davet eder. Olağanüstü genel kurul yapılıncaya kadar, birliğin iş ve işlemlerinde suiistimali görülenler tedbiren işten el çektirilir, Bakanlıkça yerine atama yapılır veya sırası gelen yedek üye göreve çağrılır.
Bu Kanunun 42 ve 42/A maddeleri ile bu madde hükümleri, 42 nci madde çerçevesinde kurulacak federasyonlar için de uygulanır.
4. ESER, İCRA, FONOGRAM VE YAPIMLARIN YAYINLANMASINA VE/VEYA İLETİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR: (*)
Madde 43 - (Değişik madde:03/03/2004-5101/14.mad) *1*
Radyo-televizyon kuruluşları, uydu ve kablolu yayın kuruluşları ile mevcut veya ileride bulunacak teknik imkânlardan yararlanarak yayın ve/veya iletim yapacak kuruluşlar, yayınlarında yararlanacakları opera, bale, tiyatro ve benzeri sahneye konmuş eserlerle ilgili olarak hak sahiplerinden önceden izin almak zorundadırlar.
Bu kuruluşlar sahneye konmuş eserler dışında kalan eser, icra, fonogram ve yapımlar için ilgili alan meslek birlikleri ile 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak izin almak, söz konusu yayın ve/veya iletimlere ilişkin ödemeleri bu birliklere yapmak ve kullandıkları eser, icra, fonogram ve yapımlara ilişkin listeleri bu birliklere bildirmek zorundadırlar.
3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun çerçevesinde faaliyet gösteren radyo-televizyon kuruluşları Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından, anılan Kanun dışında kalan ve yayın ve/veya iletim yapan diğer kuruluşlar ise Bakanlık tarafından sınıflandırılır.
Faaliyet gösterdikleri sektörlerde eser sahipleri ve/veya bağlantılı hak sahipleri meslek birlikleri, yapılan sınıflandırmaya bağlı olarak eser, icra, fonogram ve yapımların yayın ve/veya iletiminden kaynaklanan ödemelere ilişkin tarifeleri tespit ederler. Meslek birlikleri ile kuruluşlar arasındaki sözleşmeler, bu tarife bedelleri veya taraflarca yapılan müzakereler sonucu belirlenecek bedeller üzerinden yapılır.
Meslek birliklerinin temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapımlar ile üyelerine ilişkin bildirim zorunluluğu, tarifelerin belirlenmesi, duyurulması, müzakere edilmesi, sözleşme yapılması, uzlaşmazlıkların halli ve diğer hususlarda bu Kanunun 41 inci maddesinin dört ilâ onüçüncü fıkraları uygulanır. Ancak yayın ve/veya iletim yapan kuruluşlar bakımından 41 inci maddenin altıncı fıkrasının son cümlesinin uygulanması zorunlu değildir.
Ayrıca, 41 inci maddenin 10 uncu fıkrasının uygulanması bakımından, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, yayınlarında yer verdiği eser, icra, fonogram ve yapımları her üç ayda bir meslek birliklerince belirlenen yıllık tarifenin 1/4'ünü yatırmak suretiyle kullanabilir.
5. FİKİR VE SANAT ESERLERİNİN İŞARETLENMESİ:
Madde 44 - (Değişik madde: 07/06/1995 - 4110/18 md.)
(Değişik fıkra: 03/03/2004-5101/15 md.) *1* Fikrî mülkiyet haklarının korunması ve etkin bir şekilde takibinin sağlanması amacıyla, sadece süreli yayınlar basan yerler dışında, fikir ve sanat eserlerinin tespit edilmesi ve çoğaltılmasına ilişkin materyalleri üreten ve/veya bu materyallerin dolum, çoğaltım ve satışını yapan veya herhangi bir şekilde yayan ve umuma arz eden yerler, Bakanlıkça ücret mukabili sertifikalandırılır. Bakanlıkça belirlenen yerler, Bakanlıkça onaylanmış bir yazılım ile Bakanlıkça belirlenecek kriterlere uygun bir donanımı bulundurmak, gerekli alt yapıyı oluşturmak ve gerçekleştirdikleri işlemleri her takvim yılı itibarıyla Bakanlığa bildirmek zorundadır. Bu yerler ve malî hak sahipleri ayrıca, Bakanlıkça gerekli görülecek işaret ve seri numaraları ile uluslararası standartlara uygun kodları, taşıyıcı materyaller üzerinde bulundurmakla müştereken yükümlüdürler. *4*
(Değişik fıkra: 03/03/2001 - 4630/23. md.) Her türlü boş video kaseti, ses kaseti, bilgisayar disketi, CD, DVD gibi taşıyıcı materyaller ile, fikir ve sanat eserlerinin çoğaltılmasına yarayan her türlü teknik cihazı ticari amaçlı imal veya ithal eden gerçek ve tüzel kişiler, imalat veya ithalat bedeli üzerinden yüzde üçü geçmemek üzere Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenecek orandaki miktarı keserek, ay içinde topladıkları meblağı, sonraki ayın en geç yarısına kadar Kültür Bakanlığı adına bir ulusal bankada açılacak özel hesaba yatırmakla yükümlüdürler. (Ek cümle: 14/07/2004 - 5217 S.K./17.mad) *3* Özel hesapta toplanan bu tutarların dörtte biri Kültür ve Turizm Bakanlığı Merkez Saymanlığı hesabına aktarılır ve bütçeye gelir kaydedilir.
(Değişik fıkra: 03/03/2001 - 4630/23. md.Değişik madde: 14/07/2004 - 5217 S.K./16.mad) *2* *3* Bu hesapta kalan miktarlar fikrî mülkiyet sisteminin güçlendirilmesi ile kültürel ve sanatsal faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla kullanılır. Bu hesapta kalan miktarın dağıtımı ve kullanımına ilişkin usul ve esaslar Kültür ve Turizm Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir. Yurt içindeki ve yurt dışındaki kültür mirasının korunmasına yönelik faaliyetler için Bakanlık bütçesine gerekli ödenek konulur.
Değişik fıkra: 03/03/2004-5101/15 md.) *1* Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile alınacak ücretler Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.
6. GÜZEL SANAT ESERLERİNİN SATIŞ BEDELLERİNDEN PAY VERİLMESİ:
Madde 45 - (Değişik fıkra:03/03/2004-5101/15.mad) *1* Mimarî eserler hariç olmak üzere, bu Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan güzel sanat eserlerinin asılları ile eser sahibinin kendisinin sınırlı sayıda meydana getirdiği veya eser sahibinin kontrolünde ve izniyle meydana getirilmiş ve eser sahibi tarafından imzalanmış veya başka bir şekilde işaretlenmiş olmaları nedeniyle özgün eser olduğu kabul edilen kopyaları, 2 nci maddenin (1) numaralı bendinde ve 3 üncü maddede sayılıp da yazarlarla bestecilerin el yazısıyla yazılmış eserlerinin asıllarından biri, eser sahibi veya mirasçıları tarafından bir defa satıldıktan sonra, koruma süresi içinde, bir sergide veya açık artırmada yahut bu gibi eşyayı satan bir mağazada veya başka şekillerde satış konusu olarak el değiştirdikçe, bu satış bedeli ile bir önceki satış bedeli arasında açık bir nispetsizlik bulunması halinde, her satışta, satışı gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişi, bedel farkından münasip bir payı eser sahibine, o ölmüşse miras hükümlerine göre ikinci dereceye kadar (ve bu derece dahil) yasal mirasçılarına ve eşine, bunlar da yoksa ilgili alan meslek birliğine Bakanlar Kurulunca çıkarılacak bir kararname ile belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde ödemekle yükümlüdür.
Kararnamede:
1. Bedel farkının yüzde onunu geçmemek şartiyle farkın nispetine göre tesbit edilecek bir pay tarifesi;
2. Bedeli kararnamede tesbit edilecek miktarı aşmıyan satışların pay vermek borcundan muaf tutulacağı;
3. Eser nevileri itibariyle mesleki birliğin hangi kolunun ilgili sayılabileceği; gösterilir.
Satışın vukubulduğu müessese sahibi satıcı ile birlikte müteselsilen mesuldür.
Cebri satış hallerinde pay ancak diğer alacaklar tamamen ödendikten sonra ödenir.
Pay verme borcunun zamanaşımı, bu borcun doğumunu intaç eden satıştan itibaren beş yıldır.
7. DEVLETİN FAYDALANMA SALAHİYETİ:
Madde 46 - (Değişik madde: 01/11/1983 - 2936/10 md.)
Çoğaltma ve yayımı eser sahibi tarafından açıkça men edilmemiş olan ve umumi kütüphane, müze ve benzeri müesseselerde saklı bulunan henüz yayımlanmamış veya alenileşmemiş eserler, mali haklarla ilgili koruma süresi dolmuş olmak şartıyla, bulunduğu kamu kurum ve kuruluşuna ait olur. Bunlardan kamu kurum ve kuruluşları ile bilimsel vesair amaçla yararlanmak isteyen kişi ve kuruluşların izin alacakları merci ve bunlardan alınacak ücretlerle bu ücretlerin hangi kültürel gayelerde sarfedileceği ve diğer hususlar, ilgili kuruluşların görüşü alındıktan sonra Kültür Bakanlığınca hazırlanacak tüzükle belirlenir.
8. KAMUYA MALETME:
Madde 47 - Bir kararname ile memleket kültürü için önemi haiz görülen bir eser üzerindeki mali haklardan faydalanma salahiyeti, hak sahiplerine münasip bir bedel ödenmesi suretiyle koruma süresinin bitiminden önce kamuya maledilebilir.
(Değişik fıkra: 03/03/2001 - 4630/24. md.) Bu hususta karar verilebilmesi için eserin Türkiye'de veya Türkiye dışında Türk vatandaşları tarafından vücuda getirilmiş olması ve aynı zamanda yayımlanmış eser nüshalarının iki yıldan beri tükenmiş bulunması ve hak sahibinin uygun bir süre içinde eserin yeni baskısını yapmayacağının tespit edilmesi gerekir.
Bu kararnamede:
1. Eser ve sahibinin adı;
2. Müktesep hakları ihlal edilen kimselere ödenecek bedel;
3. Mali hakları kullanacak makam veya müessese;
4. Verilen bedelin itfasından sonra elde edilecek safi karın hangi kültürel gayelere tahsis edileceği; yazılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: SÖZLEŞME VE TASARRUFLAR
A HAYATTA VAKİ TASARRUFLAR:
I - ASLİ İKTİSAP:
Madde 48 - Eser sahibi veya mirasçıları kendilerine kanunen tanınan mali hakları süre, yer ve muhteva itibariyle mahdut veya gayrimahdut, karşılıklı veya karşılıksız olarak başkalarına devredebilirler.
Mali hakları sadece kullanma salahiyeti de diğer bir kimseye bırakılabilir.
(Ruhsat).
Yukardaki fıkralarda sayılan tasarruf muameleleri henüz vücuda getirilmemiş veya tamamlanacak olan bir esere taallük etmekte ise batıldır.
II - DEVREN İKTİSAP:
Madde 49 - Eser sahibi veya mirasçılarından mali bir hak veya böyle bir hakkı kullanma ruhsatını iktisap etmiş olan bir kimse, ancak bunların yazılı muvafakatiyle bu hakkı veya kullanma ruhsatını diğer birine devredebilir.
İşleme hakkının devrinde, devren iktisap eden kimse hakkında da eser sahibi veya mirasçılarının aynı suretle muvafakatı şarttır.
III - SÖZLEŞMELER:
1. VÜCUDA GETİRİLECEK ESERLER:
Madde 50 - 48 ve 49 uncu maddelerde sayılan tasarruf muamelelerine dair taahhütler, eser henüz vücuda getirilmeden önce yapılmış olsa dahi muteberdir.
Eser sahibinin ileride vücuda getireceği eserlerin bütününe veya muayyen bir nevi'ine taallük eden bu kabil taahhütleri taraflardan her biri, ihbar tarihinden bir yıl sonra hüküm ifade etmek üzere feshedebilir.
Eser tamamlanmadan önce, eser sahibi ölür veya tamamlama kabiliyetini zayi eder, yahut kusuru olmaksızın eserin tamamlanması imkansız hale gelirse zikri geçen taahhütler kendiliğinden münfesih olur. Diğer tarafın iflas etmesi veya sözleşme uyarınca devraldığı mali hakları kullanmaktan aciz duruma düşmesi yahut kusuru olmaksızın kullanmanın imkansız hale gelmesi hallerinde de aynı hüküm caridir.
2. İLERİDEKİ FAYDALANMA İMKANLARI:
Madde 51 - İleride çıkarılacak mevzuatın eser sahibine tanıması muhtemel mali hakların devrine veya bunların başkaları tarafından kullanılmasına mütaallik sözleşmeler batıldır.
İleride çıkarılacak mevzuatla mali hakların şümulünün genişletilmesi veya koruma süresinin uzatılmasından doğacak salahiyetlerden vazgeçmeyi yahut bunların devrini ihtiva eden sözleşmeler hakkında aynı hüküm caridir.
IV - ŞEKİL:
Madde 52 - Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır.
V - TEKEFFÜL:
1. HAKKIN MEVCUT OLMAMASI:
Madde 53 - Mali bir hakkı başkasına devreden veya kullanma ruhsatını veren kimse, iktisap edene karşı hakkın mevcudiyetini Borçlar Kanununun 169 ve 171 inci maddeleri hükmünce zamindir.
Haksız fiillerden ve sebepsiz mal iktisabından doğan talepler mahfuzdur.
2. SALAHİYETİN MEVCUT OLMAMASI:
Madde 54 - Mali bir hakkı yahut kullanma ruhsatını devre salahiyetli olmıyan kimseden iktisap eden, hüsnüniyet sahibi olsa bile himaye görmez.
Salahiyeti olmaksızın mali bir hakkı başkasına devreden veya kullanma ruhsatını veren kimse; salahiyeti bulunmadığına diğer tarafın vakıf olduğunu veya vakıf olması lazımgeldiğini ispat etmedikçe tasarrufun hükümsüz kalmasından doğan zararı tazminle mükelleftir. Kusur halinde mahkeme; hakkaniyet gerektiriyorsa daha geniş bir tazminata hükmedebilir.
Haksız fiillerden ve sebepsiz mal iktisabından doğan talepler mahfuzdur.
VI - YORUM KAİDELERİ:
1. ŞÜMUL:
Madde 55 - Aksi kararlaştırılmış olmadıkça mali bir hakkın devri veya bir ruhsatın verilmesi eserin tercüme veya sair işlenmelerine şamil değildir.
2. RUHSAT:
Madde 56 - Ruhsat; mali hak sahibinin başkalarına da aynı ruhsatı vermesine mani değilse (basit ruhsat), yalnız bir kimseye mahsus olduğu takdirde (tam ruhsat) tır.
Kanun veya sözleşmeden aksi anlaşılmadıkça her ruhsat basit sayılır.
Basit ruhsatlar hakkında hasılat kirasına, tam ruhsatlar hakkında intifa hakkına dair hükümler uygulanır.
3. MÜLKİYETİN İNTİKALİ:
Madde 57 - Asıl veya çoğaltılmış nüshalar üzerindeki mülkiyet hakkının devri, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, fikri hakların devrini ihtiva etmez.
Bir güzel sanat eseri üzerinde çoğaltma hakkını haiz olan bir kimseden kalıp ve sair çoğaltma aletlerinin zilyedliğini iktisap eden kimse, aksi kararlaştırılmamışsa, çoğaltma hakkını da iktisap etmiş sayılır.
(Mülga fıkra: 03/03/2001 - 4630/36. md.)
VII - CAYMA HAKKI:
Madde 58 - Mali bir hak veya ruhsat iktisap eden kimse, kararlaştırılan süre içinde ve eğer bir süre tayin edilmemişse icabı hale göre münasip bir zaman içinde hak ve salahiyetlerden gereği gibi faydalanmaz ve bu yüzden eser sahibinin menfaatleri esaslı surette ihlal edilirse eser sahibi sözleşmeden cayabilir.
Cayma hakkını kullanmak istiyen eser sahibi sözleşmedeki hakların kullanılması için noter vasıtasiyle diğer tarafa münasip bir mehil vermeye mecburdur. Hakkın kullanılması, iktisap eden kimse için imkansız olur veya tarafından reddedilir yahut bir mehil verilmesi halinde eser sahibinin menfaatleri esaslı surette tehlikeye düşmekte ise mehil tayinine lüzum yoktur.
Verilen mehil neticesiz geçerse veya mehil tayinine lüzum yoksa noter vasıtasiyle yapılacak ihbar ile cayma tamam olur. Cayma ihbarının tebliğinden itibaren 4 hafta geçtikten sonra caymaya karşı itiraz davası açılamaz.
İktisap edenin mali hakkı kullanmamakta kusuru yoksa veya eser sahibinin kusuru daha ağır ise hakkaniyet gerektiği hallerde iktisap eden, münasip bir tazminat istiyebilir.
Cayma hakkından önceden vazgeçme caiz olmadığı gibi bu hakkın dermeyanını iki yıldan fazla bir süre için meneden takyitler de hükümsüzdür.
VIII- HAKKIN ESER SAHİBİNE AVDETİ:
Madde 59 - Eser sahibi veya mirasçıları mali bir hakkı muayyen bir gaye zımmında yahut muayyen bir süre için devretmişlerse gayenin ortadan kalkması veya sürenin geçmesiyle ilgili hak, sahibine avdet eder. Bu hüküm, başkasına devrine sözleşme ile müsaade edilmemiş olan mali bir hakkı iktisap eden kimsenin ölümü yahut iflası halinde cari değildir; meğer ki, işin mahiyeti icabı, hakkın kullanılması, iktisap edenin şahsına bağlı bulunsun.
Muayyen bir gaye zımmında veya muayyen bir süre için verilen ruhsatlar birinci fıkrada sayılan hallerde son bulur.
B VAZGEÇME:
Madde 60 - Eser sahibi yahut mirasçıları, kendilerine kanunen tanınan mali haklardan, önceden vakı tasarruflarını ihlal etmemek şartiyle, bir resmi senet tanzimi ve bu hususun Resmi Gazete'de ilanı suretiyle vazgeçebilirler.
Vazgeçme, ilan tarihinden başlıyarak koruma süresinin bitmesi halindeki hukuki neticeleri doğurur.
C HACİZ VE REHİN:
I - CAİZ OLMIYAN HALLER:
Madde 61 - İcra ve İflas Kanununun 24 ve 30 uncu maddelerinin hükümleri mahfuz kalmak şartiyle:
1. Eser sahibinin veya mirasçılardan birinin mülkiyeti altında bulunan henüz alenileşmemiş bir eserin müsvedde veya asılları;
2. Sinema eserleri hariç olmak üzere birinci bentte zikredilen eserler üzerindeki mali haklar;
3. Eser sahibinin, mali haklara dair hukuki muamelelerden doğan paradan gayrı alacakları;
Kanuni veya akdi bir rehin hakkının, cebri icranın veya hapis hakkının konusu olamaz.
II- CAİZ OLAN HALLER:
Madde 62 - Aşağıdaki hükümler dairesinde:
1. Alenileşmiş bir eserin müsveddesi veya aslı;
2. Yayımlanmış bir eserin çoğaltılmış nüshaları;
3. Eser sahibinin korunmaya layık olan manevi menfaatlerini ihlal etmemek şartiyle alenileşmiş bir eser üzerindeki mali hakları;
4. Eser sahibinin mali haklara dair hukuki muamelelerden doğan para alacakları;
Kanuni veya akdi bir rehin hakkının, cebri icranın yahut hapis hakkının konusunu teşkil edebilir.
Birinci fıkrada sayılan konulara dair rehin sözleşmesinin muteber olması için yazılı şekilde yapılması lazımdır. Sözleşmede rehin olarak verilenler ayrı ayrı gösterilmelidir.
Güzel sanat eserlerine ait kalıplar ve sair çoğaltma vasıtaları, birinci fıkranın üçüncü bendinde yazılı mali haklar üzerinde cebri icra tatbikı için lüzumlu görüldüğü nispette zilyed olan kimselerden geçici olarak alınabilir.
Mimarlık eserleri hariç olmak üzere güzel sanat eserlerinin asılları ve eser sahibine yahut mirasçılarına ait musiki, ilim ve edebiyat eserlerinin müsveddeleri, birinci fıkranın üçüncü bendinde yazılı mali haklar üzerinde cebri icra tatbikı için lüzumlu görüldüğü nispette zilyed olan kimselerden geçici olarak alınabilir.
Ç MİRAS:
I - GENEL OLARAK:
Madde 63 - Bu Kanunun tanıdığı mali haklar miras yolu ile intikal eder.
Mali haklar üzerinde ölüme bağlı tasarruflar yapılması caizdir.
II - MÜŞTEREK ESER SAHİPLERİNDEN BİRİNİN ÖLÜMÜ:
Madde 64 - Eseri birlikte vücuda getirenlerden biri, eserin tamamlanmasından yahut alenileşmesinden önce ölürse hissesi, diğerleri arasında taksime uğrar. Bunlar, ölenin mirasçılarına münasip bir bedel ödemekle mükelleftirler. Miktar üzerinde uzlaşamazlarsa bunu mahkeme tayin eder.
Eseri birlikte vücuda getirenlerden biri eserin alenileşmesinden sonra ölürse diğerleri, ölenin mirasçılariyle birliği devam ettirip ettirmemekte serbesttirler.
Devama karar vermeleri halinde, sağ kalan eser sahipleri mirasçılardan birliğe karşı haklarının kullanılması hususunda bir temsilci tayinini talep edebilirler.
Devama karar verilmediği takdirde birinci fıkra hükümleri uygulanır.
III - MİRASÇILARIN BİRDEN FAZLA OLUŞU:
Madde 65 - Eser sahibinin terekesinde bu kanunun tanıdığı mali haklar mevcut olupta Medeni Kanunun 581 inci maddesi uyarınca bir temsilci tayin edilmişse, temsilci, bu haklar üzerinde yapacağı muameleler için mirasçıların kararını almaya mecburdur.
BEŞİNCİ BÖLÜM: HUKUK VE CEZA DAVALARI
A HUKUK DAVALARI:
I - TECAVÜZÜN REF’İ DAVASI:
1. GENEL OLARAK:
Madde 66 - Manevi ve mali hakları tecavüze uğrıyan kimse tecavüz edene karşı tecavüzün ref'ini dava edebilir.
Tecavüz, hizmetlerini ifa ettikleri sırada bir işletmenin temsilcisi veya müstahdemleri tarafından yapılmışsa işletme sahibi hakkında da dava açılabilir.
Tecavüz edenin veya ikinci fıkrada yazılı kimselerin kusuru şart değildir.
Mahkeme, eser sahibinin manevi ve mali haklarını, tecavüzün şümulünu, kusurun olup olmadığını, varsa ağırlığını ve tecavüzün ref'i halinde tecavüz edenin düçar olması muhtemel zararları takdir ederek halin icabına göre tecavüzün ref'i için lüzumlu göreceği tedbirlerin tatbikına karar verir.
(Ek fıkra: 07/06/1995 - 4110/19 md.) Eser sahibi, ikamet ettiği yerde de tecavüzün ref'i ve men davası açabilir.
2. MANEVİ HAKLARA TECAVÜZ HALİNDE:
Madde 67 - Henüz alenileşmemiş bir eser, sahibinin rızası olmaksızın veya arzusuna aykırı olarak umuma arzedildiği takdirde tecavüzün ref'i davası, ancak umuma arz keyfiyetinin çoğaltılmış nüshaların yayımlanması suretiyle vakı olması halinde açılabilir. Aynı hüküm, esere, sahibinin arzusuna aykırı olarak adının konulduğu hallerde de caridir.
Eser üzerinde sahibinin adı hiç konulmamış veya yanlış konulmuş yahut konulan ad iltibasa meydan verecek mahiyette olupta eser sahibi 15 inci maddede zikredilen tesbit davasından başka tecavüzün ref'ini talep etmişse, tecavüz eden gerek aslına, gerek tedavülde bulunan çoğaltılmış nüshalar üzerine eser sahibinin adını derç etmeye mecburdur. Masrafı tecavüz edene ait olmak üzere, hükmün en fazla 3 gazetede ilanı talep edilebilir.
32, 33, 34, 35, 36, 39 ve 40 ıncı maddelerde sayılan hallerde yanlış veya kifayetsiz kaynak tasrih edilmiş veyahut hiç kaynak gösterilmemişse ikinci fıkra hükmü uygulanır.
Eser haksız olarak değiştirilmiş ise hak sahibi aşağıdaki taleplerde bulunabilir:
1. Eser sahibi, eserin değiştirilmiş şekilde çoğaltılmasının, yayım ve temsilinin, radyo ile yayımının menedilmesini ve tecavüz edenin, tedavülde bulunan çoğaltılmış nüshalardaki değişiklikleri düzeltmesini veya bunların eski haline getirilmesini talep edebilir. Değişiklik, eserin, gazete, dergi veya radyo ile yayımı sırasında yapılmışsa eser sahibi, masrafı tecavüz edene ait olmak üzere, eseri değiştirilmiş şekilde yayımlamış olan bütün gazete, dergi ve radyo idarelerinden değişikliğin ilan yolu ile düzeltilmesini talep edebilir;
2. (Değişik bent: 07/06/1995 - 4110/20 md.) Güzel sanat eserlerinde eser sahibi asıldaki değişikliğin kendisi tarafından yapılmadığını veya eserdeki adının kaldırılmasını yahut değiştirilmesini talep edebilir. Eski halin iadesi mümkün ise değişikliğin izalesi ammenin veya malikin menfaatlerini esaslı surette haleldar etmiyorsa eser sahibi eseri eski hale getirebilir.
3. MALİ HAKLARA TECAVÜZ HALİNDE:
Madde 68 - (Değişik madde: 07/06/1995 - 4110/21 md.;Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./137.mad)
Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir.
İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmamışsa hak sahibi çoğaltılmış kopyaların, çoğaltmaya yarayan film, kalıp ve benzeri araçların imhasını veya üretim maliyet fiyatını geçmeyecek uygun bir bedel karşılığında kendisine verilmesini ya da sözleşme olması durumunda isteyebileceği miktarın üç kat fazlasını talep edebilir. Bu husus, izinsiz çoğaltanın hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmışsa hak sahibi, tecavüz edenin elinde bulunan nüshalar hakkında ikinci fıkradaki şıklardan birini kullanabilir.
İkinci ve üçüncü fıkraların eser sahibinden başka hak sahiplerince uygulanabilmesi için eser sahibinin bu Kanunun 52 nci maddesine uygun yazılı çoğaltma izni aranır.
Hak sahiplerinden biri, ikinci ve üçüncü fıkralar uyarınca talepte bulunduklarında Ceza Muhakemesi Kanununun el koymaya ilişkin hükümleri delil elde etmek amacı dışında uygulanmaz.
Bedel talebinde bulunan kişi, tecavüz edene karşı onunla bir sözleşme yapmış olması halinde haiz olabileceği bütün hak ve yetkileri ileri sürebilir.
II - TECAVÜZÜN MEN’İ DAVASI:
Madde 69 - Mali veya manevi haklarında tecavüz tehlikesine maruz kalan eser sahibi muhtemel tecavüzün önlenmesini dava edebilir. Vakı olan tecavüzün devam veya tekrarı muhtemel görülen hallerde de aynı hüküm caridir.
66 ncı maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarının hükümleri burada da uygulanır.
III - TAZMİNAT DAVASI:
Madde 70 - (Değişik fıkra: 07/06/1995 - 4110/22 md.) Manevi hakları haleldar edilen kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat ödenmesi için dava açabilir. Mahkeme, bu para yerine veya bunlara ek olarak başka bir manevi tazminat şekline de hükmedebilir.
Mali hakları haleldar edilen kimse, tecavüz edenin kusuru varsa haksız fiillere mütaallik hükümler dairesinde tazminat talep edebilir.
Birinci ve ikinci fıkralardaki hallerde, tecavüze uğrıyan kimse tazminattan başka temin edilen karın kendisine verilmesini de istiyebilir. Bu halde 68 inci madde uyarınca talep edilen bedel indirilir.
B CEZA DAVALARI:
I - SUÇLAR:
1. MANEVİ, MALİ VEYA BAĞLANTILI HAKLARA TECAVÜZ
Madde 71 - (Değişik madde: 01/11/1983 - 2936/11 md.;Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./138.mad)
Bu Kanunda koruma altına alınan fikir ve sanat eserleriyle ilgili manevi, mali veya bağlantılı hakları ihlal ederek:
1. Bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı hak sahibi kişilerin yazılı izni olmaksızın işleyen, temsil eden, çoğaltan, değiştiren, dağıtan, her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma ileten, yayımlayan ya da hukuka aykırı olarak işlenen veya çoğaltılan eserleri satışa arz eden, satan, kiralamak veya ödünç vermek suretiyle ya da sair şekilde yayan, ticarî amaçla satın alan, ithal veya ihraç eden, kişisel kullanım amacı dışında elinde bulunduran ya da depolayan kişi hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
2. Başkasına ait esere, kendi eseri olarak ad koyan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla cezalandırılır. Bu fiilin dağıtmak veya yayımlamak suretiyle işlenmesi hâlinde, hapis cezasının üst sınırı beş yıl olup, adlî para cezasına hükmolunamaz.
3. Bir eserden kaynak göstermeksizin iktibasta bulunan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla cezalandırılır.
4. Hak sahibi kişilerin izni olmaksızın, alenileşmemiş bir eserin muhtevası hakkında kamuya açıklamada bulunan kişi, altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
5. Bir eserle ilgili olarak yetersiz, yanlış veya aldatıcı mahiyette kaynak gösteren kişi, altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
6. Bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı, tanınmış bir başkasının adını kullanarak çoğaltan, dağıtan, yayan veya yayımlayan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla cezalandırılır.
Bu Kanunun ek 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında bahsi geçen fiilleri yetkisiz olarak işleyenler ile bu Kanunda tanınmış hakları ihlâl etmeye devam eden bilgi içerik sağlayıcılar hakkında, fiilleri daha ağır cezayı gerektiren bir suç oluşturmadığı takdirde, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Hukuka aykırı olarak üretilmiş, işlenmiş, çoğaltılmış, dağıtılmış veya yayımlanmış bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı satışa arz eden, satan veya satın alan kişi, kovuşturma evresinden önce bunları kimden temin ettiğini bildirerek yakalanmalarını sağladığı takdirde, hakkında verilecek cezadan indirim yapılabileceği gibi ceza vermekten de vazgeçilebilir.
2. KORUYUCU PROGRAMLARI ETKİSİZ KILMAYA YÖNELİK HAZIRLIK HAREKETLERİ
Madde 72 - (Değişik madde:03/03/2004-5101/18.mad;Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./139.mad) *1*
Bir bilgisayar programının hukuka aykırı olarak çoğaltılmasının önüne geçmek amacıyla oluşturulmuş ilave programları etkisiz kılmaya yönelik program veya teknik donanımları üreten, satışa arz eden, satan veya kişisel kullanım amacı dışında elinde bulunduran kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
3. DİĞER SUÇLAR:
Madde 73 - (Değişik madde:03/03/2004-5101/19.mad;Mülga madde: 23/01/2008-5728 S.K./578.mad) *1*
II - FAİL:
Madde 74 - (Mülga madde: 23/01/2008-5728 S.K./578.mad)
II- SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA
Madde 75 - (Değişik madde: 03/03/2001 - 4630/29. md.;Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./140.mad)
71 ve 72 nci maddelerde sayılan suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması şikâyete bağlıdır. Yapılan şikâyetin geçerli kabul edilebilmesi için hak sahiplerinin veya üyesi oldukları meslek birliklerinin haklarını kanıtlayan belge ve sair delilleri Cumhuriyet başsavcılığına vermeleri gerekir. Bu belge ve sair delillerin şikâyet süresi içinde Cumhuriyet başsavcılığına verilmemesi hâlinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.
Bu Kanunda yer alan soruşturma ve kovuşturması şikâyete bağlı suçlar dolayısıyla başta Millî Eğitim Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri olmak üzere ilgili gerçek ve tüzel kişiler tarafından, eser üzerinde manevi ve malî hak sahibi kişiler şikâyet haklarını kullanabilmelerini sağlamak amacıyla durumdan haberdar edilirler.
Şikâyet üzerine Cumhuriyet savcısı suç konusu eşya ile ilgili olarak 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre elkoyma koruma tedbirinin alınmasına ilişkin gerekli işlemleri yapar. Cumhuriyet savcısı ayrıca, gerek görmesi hâlinde, hukuka aykırı olarak çoğaltıldığı iddia edilen eserlerin çoğaltılmasıyla sınırlı olarak faaliyetin durdurulmasına karar verebilir. Ancak, bu karar yirmidört saat içinde hâkimin onayına sunulur. Hâkim tarafından yirmidört saat içinde onaylanmayan karar hükümsüz kalır.
C ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER:
I - GÖREV VE İSPAT:
Madde 76- (Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./141.mad)
Bu Kanunun düzenlediği hukukî ilişkilerden doğan davalarda, dava konusunun miktarına ve Kanunda gösterilen cezaya bakılmaksızın, görevli mahkeme Adalet Bakanlığı tarafından kurulacak ihtisas mahkemeleridir. İhtisas mahkemeleri kurulup yargılama faaliyetlerine başlayıncaya kadar, asliye hukuk ve asliye ceza mahkemelerinden hangilerinin ihtisas mahkemesi olarak görevlendireceği ve bu mahkemelerin yargı çevreleri Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenir.
Bu Kanun kapsamında açılacak hukuk davalarında mahkeme, davacının iddianın doğruluğu hakkında kuvvetli kanaat oluşturmaya yeter miktar delil sunması hâlinde, korunmakta olan eserler, fonogramlar, icralar, filmler ve yayınları kullananların, bu Kanunda öngörülen izin ve yetkileri aldıklarına dair belgeleri veya tüm yararlanılan eser, fonogram, icra, film ve yayınların listelerini sunmasını isteyebilir. Belirtilen belge veya listelerin sunulamaması tüm eser, fonogram, icra, film ve yayınların haksız kullanılmakta olduğuna karine teşkil eder.
II - İHTİYATİ TEDBİRLER VE GÜMRÜKLERDE GEÇİCİ OLARAK EL KOYMA:
Madde 77 - (Değişik madde: 03/03/2001 - 4630/31. md.;Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./142.mad)
Esaslı bir zararın veya ani bir tehlikenin yahut emrivakilerin önlenmesi için veya diğer her hangi bir sebepten dolayı zaruri ve bu hususta ileri sürülen iddialar kuvvetle muhtemel görülürse hukuk mahkemesi, bu Kanunla tanınmış olan hakları ihlal veya tehdide maruz kalanların ya da meslek birliklerinin talebi üzerine, davanın açılmasından önce veya sonra diğer tarafa bir işin yapılmasını veya yapılmamasını, işin yapıldığı yerin kapatılmasını veya açılmasını emredebileceği gibi, bir eserin çoğaltılmış nüshalarının veya hasren onu imale yarıyan kalıp ve buna benzer sair çoğaltma vasıtalarının ihtiyati tedbir yolu ile muhafaza altına alınmasına karar verebilir. Kararda, emre muhalefetin İcra ve İflas Kanununun 343 üncü maddesindeki cezai neticeleri doğuracağı açıklanır.
Haklara tecavüz oluşturulması ihtimali hâlinde yaptırım gerektiren nüshaların ithalat veya ihracatı sırasında, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 57 nci maddesi hükümleri uygulanır.
Bu nüshalara gümrük idareleri tarafından el konulmasına ilişkin işlemler Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre yürütülür.
III - HÜKMÜN İLANI:
Madde 78 - 67 nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı halden maada, haklı olan taraf, muhik bir sebep veya menfaati varsa, masrafı diğer tarafa ait olmak üzere, kesinleşmiş olan kararın gazete veya buna benzer vasıtalarla tamamen veya hulasa olarak ilan edilmesini talep etmek hakkını haizdir.
İlanın şekil ve muhtevası kararda tesbit edilir.
İlan hakkı, hükmün kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde kullanılmazsa düşer.
IV - ZABIT, MÜSADERE VE İMHA:
Madde 79 - (Mülga madde: 23/01/2008-5728 S.K./578.mad)
ALTINCI BÖLÜM : ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
A ESER SAHİBİNİN HAKLARI İLE BAĞLANTILI HAKLAR VE TECAVÜZÜN ÖNLENMESİ:
I - ESER SAHİBİNİN HAKLARI İLE BAĞLANTILI HAKLAR:
Madde 80 - (Değişik madde: 03/03/2001 - 4630/32. md.)
Eser sahibinin hakları ile bağlantılı haklar şunlardır:
1. Eser sahibinin haklarına komşu haklar:
Eser sahibinin manevi ve mali haklarına zarar vermemek kaydıyla ve eser sahibinin izniyle bir eseri özgün bir biçimde yorumlayan, tanıtan, anlatan, söyleyen, çalan ve çeşitli biçimlerde icra eden sanatçıların, bir icra ürünü olan veya sair sesleri ilk defa tespit eden fonogram yapımcıları ile radyo-televizyon kuruluşlarının aşağıda belirtilen komşu hakları vardır.
A) İcracı sanatçılar aşağıda belirtilen haklara sahiptir:
(1) İcracı sanatçılar, mali haklardan bağımsız olarak ve bu hakları devretmelerinden sonra dahi, tespit edilmiş icraları ile ilgili olarak uygulama şartlarının gerektirdiği durumlar hariç, icralarının sahibi olarak tanıtılmalarını ve icralarının kendi itibarlarını zedeleyebilecek şekilde tahrif edilmesi ve bozulmasının önlenmesini talep etme hakkına sahiptirler.
(2) Bir eseri, sahibinin izniyle özgün bir biçimde yorumlayan icracı sanatçı, bu icranın tespit edilmesine, bu tespitin çoğaltılmasına, satılmasına, dağıtılmasına, kiralanmasına ve ödünç verilmesine, işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletimine ve yeniden iletimine ve temsiline izin verme veya yasaklama hususunda münhasıran hak sahibidir.
(3) İcracı sanatçı, yurt içinde henüz satışa çıkmamış veya başka yollarla dağıtılmamış tespit edilmiş icralarının, aslı veya çoğaltılmış nüshalarının satış yoluyla veya diğer yollarla dağıtılması hususunda izin verme veya yasaklama hakkına sahiptir.
(4) İcracı sanatçı, tespit edilmiş icrasının veya çoğaltılmış nüshalarının telli veya telsiz araçlarla satışı veya diğer biçimlerde umuma dağıtımına veya sunulmasına ve gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda icrasına ulaşılmasını sağlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkına sahiptir. Umuma iletim yoluyla, icraların dağıtım ve sunulması icracı sanatçının yayma hakkını ihlal etmez.
(5) İcracı sanatçılar bu haklarını uygun bir bedel karşılığında sözleşme ile yapımcıya devredebilirler.
(6) İcranın, bir orkestra, koro veya tiyatro grubu tarafından gerçekleştirilmesi halinde, orkestra veya koroda yalnız şefin, tiyatro grubunda ise yalnız yönetmenin izni yeterlidir.
(7) Bir müteşebbisin girişimi ile ve bir sözleşmeye dayanılarak gerçekleştirilen icralar için müteşebbisin de izninin alınması gereklidir.
B) Bir icra ürünü olan veya sair sesleri ilk defa tespit eden fonogram yapımcıları eser sahibinden ve icracı sanatçıdan mali hakları kullanma yetkisini devraldıktan sonra aşağıda belirtilen haklara sahiptir.
(1) Eser sahibinin ve icracı sanatçının izni ile yapılan tespitin, doğrudan veya dolaylı olarak çoğaltılması, dağıtılması, satılması, kiralanması ve kamuya ödünç verilmesi hususlarında izin verme veya yasaklama hakları münhasıran fonogram yapımcısına aittir. Yapımcılar tespitlerinin işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletimine ve yeniden iletimine izin verme hususunda münhasıran hak sahibidir.
(2) Fonogram yapımcısı, yurt içinde henüz satışa çıkmamış veya başka yollarla dağıtılmamış tespitlerinin aslının veya çoğaltılmış nüshalarının satış yoluyla veya diğer yollarla dağıtılması hususunda izin verme ve yasaklama hakkına sahiptir.
(3) Fonogram yapımcısı, icraların tespitlerinin telli veya telsiz araçlarla satışı veya diğer biçimlerde umuma dağıtılmasına veya sunulmasına ve gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda tespitlerine ulaşılmasını sağlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkına sahiptir. Umuma iletim yoluyla tespitlerin dağıtım ve sunulması yapımcının yayma hakkını ihlal etmez.
C) (Değişik alt bend:03/03/2004 - 5101/23.mad) *1* Radyo-televizyon kuruluşları bu Kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirirler. Radyo-televizyon kuruluşları, gerçekleştirdikleri yayınlar üzerinde;
(1) Yayınlarının tespit edilmesine, diğer yayın kuruluşlarınca eş zamanlı iletimine, gecikmeli iletimine, yeniden iletimine, uydu veya kablo ile dağıtımına izin verme veya yasaklama,
(2) Özel kullanımlar hariç olmak üzere, yayınlarının herhangi bir teknik veya yöntemle, doğrudan veya dolaylı bir şekilde çoğaltılmasına ve dağıtımına izin verme veya yasaklama,
(3) Yayınlarının umuma açık mahallerde iletiminin sağlanmasına izin verme veya yasaklama,
(4) Tespit edilmiş yayınlarının, gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda yayınlarına ulaşılmasını sağlamak suretiyle umuma iletimine izin verme,
(5) Haberleşme uyduları üzerindeki veya kendilerine yöneltilmiş olan yayın sinyallerinin diğer bir yayın kuruluşu veya kablo operatörü veya diğer üçüncü kişiler tarafından umuma iletilmesi ve şifreli yayınlarının çözülmesine ilişkin izin verme veya yasaklama,
Hususlarında münhasıran hak sahibidirler.
2. Filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcısı, eser sahibinden ve icracı sanatçıdan mali hakları kullanma yetkisini devraldıktan sonra aşağıda belirtilen haklara sahiptir.
(1) Eser sahibinin ve icracı sanatçının izni ile yapılan tespitin, doğrudan veya dolaylı olarak çoğaltılması, dağıtılması, satılması, kiralanması ve kamuya ödünç verilmesi hususlarında izin verme veya yasaklama hakları münhasıran film yapımcısına aittir. Yapımcılar tespitlerinin işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletimine ve yeniden iletimine izin verme hususunda münhasıran hak sahibidir.
(2) Film yapımcısı, yurt içinde henüz satışa çıkmamış veya başka yollarla dağıtılmamış film tespitlerinin aslının veya çoğaltılmış nüshalarının satış yoluyla veya diğer yollarla dağıtılması hususunda izin verme ve yasaklama hakkına sahiptir.
(3) Film yapımcısı, film tespitlerinin telli veya telsiz araçlarla satışı veya diğer biçimlerde umuma dağıtılmasına veya sunulmasına ve gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda tespitlerine ulaşılmasını sağlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkına sahiptir. Umuma iletim yoluyla tespitlerin dağıtım ve sunulması yapımcının yayma hakkını ihlal etmez.
Fonogramlara tespit edilmiş icraların ve filmlerin, her ne suretle olursa olsun umuma iletilmesi halinde, bunları kullananlar, eser sahiplerinin yanısıra, icracı sanatçılara ve yapımcılara veya ilgili alan meslek birliklerine de bu kullanımlara ilişkin uygun bir bedeli ödemekle yükümlüdürler.
Bir sinema eserinde, olağan şekilde adı bulunan gerçek veya tüzel kişi aksine bir kanıt bulunmadıkça filmin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcı olarak kabul edilir.
Sinema eserlerinin birlikte sahipleri filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıya mali haklarını devrettikten sonra, sözleşmelerinde aksine veya özel bir hüküm bulunmadığı takdirde filmin dublajına veya alt yazı yazılmasına itiraz edemezler.
Müzik eseri sahibi, filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcı ile yaptığı sözleşmedeki hükümler saklı olmak kaydıyla eserini yayımlama ve icra hakkını muhafaza eder.
Komşu hak sahipleri ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların verdikleri izinlerin yazılı olması zorunludur.
Aşağıda belirtilen hallerde komşu hak sahibi ile film yapımcısının yazılı izni gerekli değildir:
1. Fikir ve sanat eserlerinin kamu düzeni, eğitim-öğretim, bilimsel araştırma veya haber amacıyla ve kazanç amacı güdülmeksizin icra edilmesi ve kamuya arzı.
2. Fikir ve sanat eserleri ile radyo-televizyon programlarının yayınlanma ve kar amacı güdülmeksizin şahsen kullanmaya mahsus çoğaltılması.
3. Radyo-televizyon kuruluşlarının kendi olanaklarıyla kendi yayınları için yaptıkları kısa süreli geçici tespitler.
4. Bu Kanunun 30 uncu, 32 nci, 34 üncü, 35 inci, 43 üncü, 46 ncı ve 47 nci maddelerinde belirtilen haller.
Bu uygulama, hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep dışında zarar veremez veya eserden normal yararlanmaya aykırı olamaz.
Eser sahiplerinin hakları ile bağlantılı haklara sahip olanlar da eser sahipleri gibi Tecavüzün Ref'i, Tecavüzün Men'i ve Tazminat Davası haklarından faydalanırlar.
(Değişik fıkra:03/03/2004 - 5101/23.mad;Mülga fıkra: 23/01/2008-5728 S.K./578.mad) *2*
II - HAKLARA TECAVÜZÜN ÖNLENMESİ:
Madde 81 - (Değişik madde:03/03/2004 - 5101/24.mad;Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./143.mad) *1*
Musiki ve sinema eserlerinin çoğaltılmış nüshaları ile süreli olmayan yayınlara bandrol yapıştırılması zorunludur. Ayrıca, kolay kopyalanmaya müsait diğer eserlerin çoğaltılmış nüshalarına da eser veya hak sahibinin talebi üzerine bandrol yapıştırılması zorunludur. Bandroller, Bakanlıkça bastırılır ve satılır. Bakanlıkça belirlenen satış fiyatı üzerinden meslek birlikleri aracılığı ile de bandrol satışı yapılabilir.
Bandrol alınabilmesi için, bandrol talebinde bulunanın yasal hak sahibi olduğunu beyan eden bir taahhütnameyi doldurması zorunludur. Bakanlıkça tespit edilen diğer evrak ve belgelerle birlikte başvuru yapılır. Bakanlık, bu başvuru üzerine başka bir işleme gerek kalmaksızın on iş günü içinde bandrol vermek mecburiyetindedir. Beyana müstenit yapılan bu işlemlerden Bakanlık sorumlu tutulamaz.
Bandrol yapıştırılması zorunlu nüshaların tespit edilmesi ve çoğaltılmasına ilişkin materyalleri üreten veya bu materyallerin dolum ve çoğaltımını yapan yerler, bu maddede belirtilen taahhütnamenin bir kopyasını almak, saklamak ve istendiğinde yetkili makamlara ibraz etmekle yükümlüdür.
Bandrol yükümlülüğüne aykırı ya da bandrolsüz olarak bir eseri çoğaltıp satışa arz eden, satan, dağıtan veya ticarî amaçla satın alan ya da kabul eden kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.
Bakanlık ile mülkî idare amirleri bandrollenmesi zorunlu olan nüshaların ve süreli olmayan yayınların, bandrollü olup olmadıklarını her zaman denetleyebilir. Gerekli görüldüğünde, mülkî idare amirleri re'sen veya Bakanlığın talebi ile bu denetimi gerçekleştirmek üzere illerde denetim komisyonu oluşturabilir. İhtiyaç hâlinde, bu komisyonlarda Bakanlık ve ilgili alan meslek birlikleri temsilcileri de görev alabilirler.
Bu denetimler sırasında bu Kanunda koruma altına alınan hakların ihlal edildiğinin tespiti hâlinde 75 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca işlem yapılır.
Bu Kanun kapsamında korunan, yasal olarak çoğaltılmış, bandrollü nüshaların da yol, meydan, pazar, kaldırım, iskele, köprü ve benzeri yerlerde satışı yasaktır. Bu yasağa aykırı hareket edenler, Kabahatler Kanununun 38 inci maddesinin birinci fıkrasına göre cezalandırılır.
Bu maddede belirtilen hususların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Sahte bandrol üreten, satışa arz eden, satan, dağıtan, satın alan, kabul eden veya kullanan kişi üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.
Bir eserle ilgili olarak usulüne uygun biçimde temin edilmiş bandrolleri başka bir eser üzerinde tatbik eden kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve binbeşyüz güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.
Yetkisi olmadığı hâlde, hileli davranışlarla bandrol temin eden kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Yetkisi olmayan kişilere bandrol temin eden kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.
Bandrol yükümlülüğüne aykırılığın aynı eserle ilgili olarak 71 inci maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde tanımlanan suçla birlikte işlenmesi hâlinde, fail hakkında sadece 71 inci maddeye göre cezaya hükmolunur. Ancak, verilecek ceza üçte biri oranında artırılır.
Bu Kanunda tanımlanan suçların bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, ilgili tüzel kişi hakkında Türk Ceza Kanununun tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
III. ESER SAHİBİNİN HAKLARI İLE BAĞLANTILI HAKLARIN KAPSAMI VE SÜRESİ:
Madde 82 - (Değişik madde: 07/06/1995 - 4110/28 md.)
Bu Kanunun icracı sanatçılarla ilgili hükümleri;
1. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan,
2. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmamakla birlikte; İcraları, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde gerçekleştirilen, bu Kanun hükümlerinin uygulandığı fonogramlara veya ilk film tespitlerine(1) dahil edilen ve bir fonograma veya bir filme(2) tespit edilmemiş ancak bu Kanun hükümlerinin uygulandığı radyotelevizyon yayınlarıyla yayınlanan,
İcracı sanatçılara uygulanır.
Bu Kanunun fonogramlar ve ilk film tespitleri(3) ile ilgili hükümleri;
1. Yapımcıları Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan veya(4)
2. Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde bulunan,
fonogramlara ve filmlere(5) uygulanır.
Bu Kanunun radyotelevizyon yayınlarıyla ilgili hükümleri;
1. Merkezleri Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde olan veya(6)
2. Türkiye Cumhuriyeti sınırları içindeki yansıtıcı ile yayınlanan, Radyotelevizyon programlarına uygulanır.
Bu Kanunun bağlantılı haklarla(7) ilgili hükümleri, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu bir uluslararası andlaşma hükümlerine göre korunan icracı sanatçılara, yapımcılara ve radyotelevizyon kuruluşlarına da uygulanır.
(Değişik fıkra: 03/03/2001 - 4630/34. md.) (8) İcracı sanatçıların hakları, icranın ilk tespitinin yapıldığı tarihten başlayarak, yetmiş yıl devam eder. İcra tespit edilmemiş ise bu süre icranın ilk aleniyet kazanmasıyla başlar.
(Değişik fıkra: 03/03/2001 - 4630/34. md.) (8) Yapımcıların hakları, ilk tespitin yapıldığı tarihten başlayarak yetmiş yıl devam eder.
Radyotelevizyon kuruluşlarının hakları, programın ilk yayınlandığı tarihten başlayarak 70 yıl devam eder.
B HAKSIZ REKABET:
I - AD VE ALAMETLER:
Madde 83 - Bir eserin ad ve alametleri ile çoğaltılmış nüshaların şekilleri, iltibasa meydan verebilecek surette diğer bir eserde veya çoğaltılmış nüshalarında kullanılamaz.
1 inci fıkra hükmü umumen kullanılan ve ayırt edici bir vasfı bulunmıyan ad, alamet ve dış şekiller hakkında uygulanmaz.
Bu maddenin uygulanması kanunun 1 inci, 2 nci ve 3 üncü bölümlerindeki şartların tahakkukuna bağlı değildir.
Basın Kanununun 14 üncü maddesinin mevkute adları hakkındaki hükmü mahfuzdur.
Tecavüz eden tacir olmasa bile, birinci fıkra hükmüne aykırı hareket edenler hakkında haksız rekabete mütaallik hükümler uygulanır.
II - İŞARET, RESİM VE SES:
Madde 84 - Bir işareti, resim veya sesi, bunları nakle yarıyan bir alet üzerine tesbit eden veya ticari maksatlarla haklı olarak çoğaltan yahut yayan kimse, aynı işaretin, resmin veya sesin 3 üncü bir kişi tarafından aynı vasıtadan faydalanılmak suretiyle çoğaltılmasını veya yayımlanmasını menedebilir.
Tevacüz eden tacir olmasa bile birinci fıkra hükmüne aykırı hareket edenler hakkında haksız rekabete mütaallik hükümler uygulanır.
Eser mahiyetinde olmıyan her nevi fotoğraflar, benzer usullerle tesbit edilen resimler ve sinema mahsulleri hakkında da bu madde hükmü uygulanır.
C MEKTUPLAR:
Madde 85 - Eser mahiyetinde olmasa bile, mektup, hatıra ve buna benzer yazılar yazanların ve bunlar ölmüş ise 19 uncu maddenin birinci fıkrasında yazılı kimselerin muvafakati olmadan yayınlanamaz. Meğer ki, yazanın ölümünden itibaren on yıl geçmiş bulunsun.
Mektuplar birinci fıkradaki şartlardan başka muhatap veya muhatap ölmüş ise 19 uncu maddenin birinci fıkrasında yazılı kimselerin muvafakati olmadan yayımlanamaz; meğer ki, muhatabın ölümünden itibaren 10 yıl geçmiş bulunsun.
(Değişik fıkra: 23/01/2008-5728 S.K./144.mad) Yukarıdaki hükümlere aykırı hareket edenler hakkında Borçlar Kanununun 49 uncu maddesi ve Türk Ceza Kanununun 132, 134, 139 ve 140 ıncı maddeleri hükümleri uygulanır.
(Değişik fıkra: 23/01/2008-5728 S.K./144.mad) Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre yayımın caiz olduğu hâllerde de 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 24 üncü maddesi hükmü saklıdır.
D RESİM VE PORTRELER:
I - GENEL OLARAK:
Madde 86 - Eser mahiyetinde olmasalar bile, resim ve portreler tasvir edilenin, tasvir edilen ölmüşse 19 uncu maddenin birinci fıkrasında sayılanların muvafakati olmadan tasvir edilenin ölümünden 10 yıl geçmedikçe, teşhir veya diğer suretlerle umuma arzedilemez.
Birinci fıkradaki muvafakatin alınması:
1. Memleketin siyasi ve içtimai hayatında rol oynıyan kimselerin resimleri;
2. Tasvir edilen kimselerin iştirak ettiği geçit resmi veya resmi tören yahut genel toplantıları gösteren resimler;
3. Günlük hadiselere mütaallik resimlerle radyo ve filim haberleri; için şart değildir.
(Değişik fıkra: 23/01/2008-5728 S.K./145.mad) Birinci fıkra hükmüne aykırı hareket edenler hakkında Borçlar Kanununun 49 uncu maddesi ile koşulları varsa, Türk Ceza Kanununun 134, 139 ve 140 ıncı maddeleri hükümleri uygulanır.
(Değişik fıkra: 23/01/2008-5728 S.K./145.mad) Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre yayımın caiz olduğu hâllerde de Türk Medenî Kanununun 24 üncü maddesi hükmü saklıdır.
II- İSTİSNALAR:
Madde 87 - Aksi kararlaştırılmamış ise, bir kimsenin sipariş üzerine yapılan resim veya portresinden, sipariş veren veya tasvir edilen ve yahut bunların mirasçıları fotoğraf aldırtabilir.
Bu hüküm baskı usulü ile yapılan portre ve resimler hakkında cari değildir. Şu kadar ki, bu suretle vücuda getirilen resim ve portrelerin birinci fıkrada sayılanlar için tedariki mümkün olmaz veya nispeten büyük güçlüğu mucip olursa bunların da fotoğrafları aldırılabilir.
E KANUNLAR İHTİLAFI:
Madde 88 - (Mülga fıkra: 27/11/2007-5718 S.K./64.mad)
EK MADDELER
Ek Madde 1 - Bu Kanuna göre çıkarılacak tüzük ve yönetmelikler 6 ay içinde hazırlanır ve Resmi Gazetede yayımlanır.
Ek Madde 2 - (Değişik madde: 03/03/2001 - 4630/35. md.)
Bu Kanunla sağlanan koruma, bu madde ile getirilen değişikliğin yürürlüğe girdiği sırada;
1. T.C. vatandaşı eser sahipleri ve eser sahiplerinin hakları ile bağlantılı hak sahipleri tarafından üretilmiş Türkiye'de mevcut bütün eserlere, tespit edilmiş icralara ve fonogramlara,
2. Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere ve anlaşmalara taraf diğer ülkelerde üretilmiş ve bu ülkelerde koruma süresi dolmadığı için kamuya mal olmamış yabancı eserlere, tespit edilmiş icralara ve fonogramlara,
Uygulanır.
Birinci fıkranın uygulanması sonucu koruma kapsamına alınan eserlerin, tespit edilmiş icraların ve fonogramların yasal kopyalarının mülkiyetini elinde bulunduran kişiler, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden altı aylık sürenin sonuna kadar yazılı bir izne gerek kalmaksızın bu kopyaları satabilir veya elden çıkarabilir.
Bununla birlikte, eserler, tespit edilmiş icralar ve fonogramlara ilişkin olmak üzere bu Kanun çerçevesinde eser sahipleri ve diğer hak sahiplerine sağlanan hakların kullanılması eser veya bağlantılı hak sahiplerinin iznine tabidir.
Bu Kanunun sinema eseri sahipliği ile ilgili hükümleri, 4110 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 12/06/1995 tarihinden sonra yapımına başlanan sinema eserlerine uygulanır.
Ek Madde 3 - (Ek madde: 07/06/1995 - 4110/30 md.)
Komşu Haklara ilişkin uygulamalar hakkındaki esaslar, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Ek Madde 4 - (Ek madde: 03/03/2001 - 4630/37. md.)
Eser ve eser sahibi ile, eser üzerindeki haklardan herhangi birinin sahibi veya eserin kullanımına ilişkin süreler ve şartlar ile ilgili olarak eser nüshaları üzerinde bulunan veya eserin topluma sunulması sırasında görülen bilgiler ve bu bilgileri temsil eden sayılar veya kodlar yetkisiz olarak ortadan kaldırılamaz veya değiştirilemez. Bilgileri ve bu bilgileri temsil eden sayıları veya kodları yetkisiz olarak değiştirilen veya ortadan kaldırılan eserlerin asılları veya kopyaları dağıtılamaz, dağıtılmak üzere ithal edilemez, yayınlanamaz veya topluma iletilemez.
Yukarıdaki fıkra hükümleri fonogramlar ve fonogramlarda tespit edilmiş icralar bakımından da uygulanır.
(Değişik fıkra:03/03/2004 - 5101/25.mad) *1* Dijital iletim de dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla servis ve bilgi içerik sağlayıcılar tarafından eser sahipleri ile bağlantılı hak sahiplerinin bu Kanunda tanınmış haklarının ihlâli halinde, hak sahiplerinin başvuruları üzerine ihlâle konu eserler içerikten çıkarılır. Bunun için hakları haleldar olan gerçek veya tüzel kişi öncelikle bilgi içerik sağlayıcısına başvurarak üç gün içinde ihlâlin durdurulmasını ister. İhlâlin devamı halinde bu defa, Cumhuriyet savcısına yapılan başvuru üzerine, üç gün içinde servis sağlayıcıdan ihlâle devam eden bilgi içerik sağlayıcısına verilen hizmetin durdurulması istenir. İhlâlin durdurulması halinde bilgi içerik sağlayıcısına yeniden servis sağlanır. Servis sağlayıcılar, bilgi içerik sağlayıcılarının isimlerini gösterir listeyi her ayın ilk iş günü Bakanlığa bildirir. Servis sağlayıcılar ile bilgi içerik sağlayıcıları, Bakanlıkça istendiği takdirde her türlü bilgi ve belgeyi vermekle yükümlüdür. Bu maddede belirtilen hususların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.
(Değişik fıkra:03/03/2004 - 5101/25.mad;Mülga fıkra: 23/01/2008-5728 S.K./578.mad) *1*
Ek Madde 5 - (Ek madde: 03/03/2001 - 4630/38. md.)
Bu Kanun kapsamında korunan çoğaltılmış fikir ve sanat eserleri kültür mirasının korunması ve devam ettirilmesi amacıyla Kültür Bakanlığı tarafından derlenir.
Fikir ve sanat eserlerini çoğaltan eser veya hak sahibi gerçek veya tüzel kişilerin, çoğaltılan eser nüshalarından çoğaltımından itibaren bir ay içinde en az beş nüshayı derlenmek üzere vermeleri zorunludur.
Derlenecek eserler, bu eserleri verecekler ve sorumlulukları, derleme işlemlerini yürütecek birimler, derlenecek nüshaların sayısı, verileceği kuruluşlar, derlemeyle ilgili diğer işlemlere ilişkin usul ve esaslar Kültür Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.
(Mülga bend:03/03/2004 - 5101/28.mad) *1*
(Mülga bend:03/03/2004 - 5101/28.mad) *1*
(Mülga bend:03/03/2004 - 5101/28.mad) *1*
(Mülga bend:03/03/2004 - 5101/28.mad) *1*
Ek Madde 6 - (Ek madde: 03/03/2001 - 4630/39. md.)
Bu Kanunda geçen "Kültür ve Turizm" ibareleri "Kültür" olarak değiştirilmiştir.
Ek Madde 7 - (Ek madde:03/03/2004 - 5101/26.mad ; Değişik madde: 14/07/2004 - 5217 S.K./17.mad) *1* *2*
Bu Kanunun;
a) 13 üncü maddesi uyarınca alınacak kayıt ve tescil ücretleri,
b) 41 inci maddesi uyarınca alınacak uzlaştırma komisyonu başvuru ücretleri,
c) 81 inci maddesi uyarınca tahsil edilecek bandrol ücretleri,
Kültür ve Turizm Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılır ve bütçeye gelir kaydedilir. Bandrol yaptırılması için gerekli ödenek Bakanlık bütçesine konulur.
41 inci madde uyarınca kurulacak komisyonlarda görev yapan komisyon üyelerine, yılda on toplantı gününden fazla olmamak üzere her toplantı günü için (2000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar üzerinden toplantı ücreti Bakanlık bütçesinden ödenir.
Ek Madde 8 - (Ek madde:03/03/2004 - 5101/26.mad)
Bir veri tabanının içeriğinin oluşturulmasına, doğrulanmasına veya sunumuna nitelik ve nicelik açısından esaslı bir nispet dahilinde yatırım yapan veri tabanı yapımcısı, ayrıca, veri tabanının içeriğinin önemli bir kısmının veya tamamının;
a) Herhangi bir araç ile herhangi bir şekilde sürekli veya geçici olarak başka bir ortama aktarılması,
b) Herhangi bir yolla dağıtılması, satılması, kiralanması veya topluma iletilmesi,
Hususlarında bu Kanunda sayılan istisnalar ile kamu güvenliği, idarî ve yargı işlemlerinin gerektirdiği istisnalar dışında izin vermek veya yasaklamak hakkına sahiptir.
Veri tabanı yapımcısına sağlanan koruma aleniyet tarihinden itibaren onbeş yıldır.
Veri tabanının içeriğinde esaslı bir değişiklik meydana getiren ve yeni bir yatırım gerektiren, nitelik ve nicelik açısından yapılan her türlü ekleme, çıkarma veya değişiklik sonucu bu yeni yatırımdan doğan veri tabanı kendi koruma koşullarına hak kazanır.
Bu maddede tanınmış hakları ihlâl edenler hakkında bu Kanunun 72 nci maddesinin (3) numaralı bendi hükümleri uygulanır.
Ek Madde 9 - (Ek madde:03/03/2004 - 5101/26.mad)
Bakanlıkça, fikrî mülkiyet haklarının takibi ve korunmasını sağlamak amacıyla ve soruşturma ve kovuşturmalarda kullanılmak üzere, bu Kanunda bahsi geçen meslek birlikleri, umuma açık mahaller, radyo-televizyon kuruluşları ile fikir ve sanat eserlerinin tespit edilmesi ve çoğaltılmasına ilişkin materyalleri üreten ve/veya bu materyallerin dolum, çoğaltım ve satışını yapan veya herhangi bir şekilde yayan yerlerin dahil olduğu ortak bir veri tabanı oluşturulur.
Gerekli teknik alt yapı ve donanım, erişim, kullanım, yetkilendirme, veri tabanının oluşturulmasına ilişkin diğer tüm hususlar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.
Ek Madde 10 - (Ek madde:03/03/2004 - 5101/26.mad;Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./146.mad)
Aşağıda belirtilen hâllerde idarî para cezası uygulanır:
1. 44 üncü madde gereğince alınması zorunlu sertifikaları almaksızın faaliyet gösteren kişi mahallî mülkî amir tarafından onbin Türk Lirasından otuzbin Türk Lirasına kadar idarî para cezasıyla cezalandırılır. İlgili tüzel kişi hakkında verilecek idarî para cezasının üst sınırı ellibin Türk Lirasıdır.
2. Ek 5 inci madde hükümlerine aykırı olarak derlenmesi gereken eserleri süresi içinde vermeyen kişi Kültür ve Turizm Bakanlığının telif haklarının korunmasıyla ilgili biriminin amiri tarafından bin Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezasıyla cezalandırılır.
Bu madde hükümlerine göre verilen idarî para cezalarından tahsil edilen miktarın yüzde ellisi Kültür ve Turizm Bakanlığının hesabına aktarılır.
Ek Madde 11 - (Ek madde:03/03/2004 - 5101/26.mad)
Ders kitapları dahil, alenileşmiş veya yayımlanmış yazılı ilim ve edebiyat eserlerinin engelliler için üretilmiş bir nüshası yoksa hiçbir ticarî amaç güdülmeksizin bir engellinin kullanımı için kendisi veya üçüncü bir kişi tek nüsha olarak ya da engellilere yönelik hizmet veren eğitim kurumu, vakıf veya dernek gibi kuruluşlar tarafından ihtiyaç kadar kaset, CD, braill alfabesi ve benzeri formatlarda çoğaltılması veya ödünç verilmesi bu Kanunda öngörülen izinler alınmadan gerçekleştirilebilir. Bu nüshalar hiçbir şekilde satılamaz, ticarete konu edilemez ve amacı dışında kullanılamaz ve kullandırılamaz. Ayrıca bu nüshalar üzerinde hak sahipleri ile ilgili bilgilerin bulundurulması ve çoğaltım amacının belirtilmesi zorunludur.
İKRAMİYE
Ek Madde 12 - (Ek Madde: 28/12/2006 - 5571 S.K./3.mad)
Bu Kanunun 81 inci maddesine aykırı olarak çoğaltılan nüsha ve yayınların yakalanması halinde, bu Kanun hükümleri ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde suça konu olan materyalleri yakalama işlemine fiilen katılan, önleme, izleme ve soruşturmakla görevli olan denetim komisyonu başkan ve üyelerinden kamu görevlisi olanlara ikramiye ödenir.
Bir denetim faaliyeti çerçevesinde yapılan el koymalar neticesinde denetim komisyonu başkan ve üyelerine verilebilecek ikramiyenin toplam tutarı, ellibin gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçemez. İkramiye tutarı ilgililere eşit olarak paylaştırılır. Bir kişiye ödenecek ikramiyenin yıllık toplam tutarı kırkbin gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçemez.
Ödenecek ikramiyenin yüzde ellisi, nüsha ve yayınlar sahipsiz yakalanmışsa mahkemesince verilecek olan müsadere kararını, sahipli yakalanmış ise kamu davası açılmasını, kalan yüzde ellisi ise müsadereye veya mahkûmiyete ilişkin hükmün kesinleşmesini takip eden bir ay içinde Bakanlık bütçesinin ilgili tertibinden ödenir.
Bu Kanunun 81 inci maddesinin yedinci fıkrası ile satış yapılması yasaklanmış olan yerlerde satılan yasal nüshalara el konulması halinde ikramiye ödenmez.
Bu maddeye göre ödenecek ikramiyelerden herhangi bir vergi ve kesinti yapılmaz.
Denetim komisyonlarının oluşumu ve çalışma esasları ile ödenecek ikramiyenin hesabında el konulan materyalin niteliği ve miktarı dikkate alınarak belirlenecek göstergeler ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar İçişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenir.
F GEÇİCİ HÜKÜMLER:
I - İNTİKAL HÜKÜMLERİ:
1. GENEL OLARAK:
Geçici Madde 1 - Aşağıdaki maddelerde aksi tayin edilmemiş ise bu kanun hükümleri, yürürlükten önce ilk defa memleket içinde umuma arz yahut sicile kayıt edilmiş eserlere de uygulanır. Eser veya mahsulün 8 Mayıs 1326 tarihli Hakkı Telif Kanunu hükümlerine dahil olup olmaması durumu değiştirmez.
Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce alenileşmiş eserlere mütaallik koruma süreleri bu kanuna göre hesap edilir.
Mevzuat ve sözleşmelerde kullanılan hakkı telif, telif hakları, edebi mülkiyet, güzel sanatlar mülkiyeti ve buna benzer tabirlerden bu kanunun benzer hallerde tanıdığı hak ve salahiyetler anlaşılır.
Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce eser üzerindeki haklar veya bunların kullanılışı tamamen veya kısmen başka birine bırakılmışsa bu kanunla eser sahibine tanınan yeni ve daha geniş hak ve salahiyetler de devredilmiş sayılmaz. Aynı hüküm koruma süresinin eskisine nispetle daha uzun olması haline veya eski kanunun korunmadığı eser ve mahsullere de uygulanır.
2. MÜKTESEP HAKLARIN KORUNMASI:
Geçici Madde 2 - Eski kanundaki süreler daha uzunsa bu kanunun yayımlanmasından önce yayımlanan eserler hakkında o süreler cereyan eder.
Bu Kanunun yayımlanmasından önce bir eserin haklı olarak yapılan bir tercüme veya işlenmesi yayımlanmış ise tercüme eden veya işliyenin eski kanun hükümlerine göre iktisap ettiği hak ve salahiyetlere halel gelmez.
Eski kanun hükümlerine göre caiz olupta bu kanunla menedilen bir tercümenin yayımlanmasına, bu kanunun yürürlüğe girmesi tarihinden evvel başlanılmış bulunursa, yayımlanma tamamlanabilir. Şu kadar ki, bu yayımlanma müddeti bir seneyi geçemez. Aynı hüküm umumi mahallerde temsil edilmek üzere bu nevi temsil müesseselerine teslim edilen tercüme eserler hakkında da tatbik edilir.
Eski kanun hükümlerine göre caiz olupta bu kanunla menedilen bir çoğaltmaya, bu kanunun yayımlanması tarihinde başlanılmış bulunursa çoğaltılma tamamlanabilir ve çoğaltılmış nüshalar yayımlanabilir.
Bu Kanunun yürürlüğe girmesi zamanında mevcut olupta eski kanun hükümlerine göre çoğaltılması caiz olan nüshaların yayımlanmasına devam edilebilir. Aynı hüküm, işaret, resim ve ses nakline yarıyan aletlerle güzel sanat eserlerinin çoğaltılmasına yarıyan kalıp ve buna benzer vasıtalar hakkında da uygulanır.
Yukarki fıkranın tanıdığı salahiyeti kullanmak istiyen kimse kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 6 ay içinde bu nüsha ve aletleri salahiyetli makama bildirerek mühürletmeye mecburdur. Gerekirse teferruat bir yönetmelikle tayin olunabilir.
Geçici Madde 3 - (Ek madde: 01/11/1983 - 2936/17 md.)
Meslek birliklerinin ve federasyonunun, ilk genel kurul toplantılarını yapmaları için tüzükte öngörülen üye sayısını tamamlayıp, seçimleri yapılıncaya kadar mecburi organların başkan ve üyeleri Kültür Bakanlığının önerisi üzerine, Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenir.
Geçici Madde 4 - ( Ek madde: 01/11/1983 - 2936/17 md.)
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 43 üncü maddesine göre çıkarılmış olan 15/03/1980 tarih ve 8/423 sayılı Bakanlar Kurulu kararnamesi ve bu kararnameye göre çıkarılacak ücret tarifesi, 15/03/1980 tarihinden geçerli olmak üzere 31/12/1985 tarihine kadar uygulanır.
Bakanlar Kurulu Kararnamesine göre çıkarılacak ücret tarifesi gereğince, yetki belgesiyle meslek birliğine devredilen eserler için ödemeler, hak sahiplerine dağıtılmak üzere ilgili meslek birliğine; diğer hallerde doğrudan mali hak sahiplerine yapılır. Bu ödemeler Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunca en geç 31/12/1985 tarihine kadar yerine getirilir.
Meslek birliği, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu tarafından verilen bordro üzerinden kendi hissesini mahsup ederek, bakiyesini kendisine yapılan ödemeyi takip eden iki yıl içinde üyesi olan hak sahiplerine öder.
İki yıl içinde üyelerce talep olunmayan ücretler, 44 üncü maddeye göre Kültür Bakanlığı adına bir milli bankada açılacak özel hesaba yatırılır.
Geçici Madde 5 - (Ek madde: 07/06/1995 - 4110/31 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kurulmuş olan meslek birlikleri, tip statülerin yayımından itibaren bir yıl içinde Kültür Bakanlığının gözetiminde, Kanunun ilgili hükümleri ve tip statü ilkeleri doğrultusunda yeni meslek birliklerine dönüştürülürler ve bu süre içinde yapacakları genel kurul toplantısı ile yeni organlarını oluştururlar.
Birinci fıkra hükümlerine uymayan meslek birlikleri, birinci yılın sonunda kendiliğinden dağılmış sayılır.
Geçici Madde 6 - (Ek madde:03/03/2004 - 5101/27.mad)
Bu Kanunun 41 ve 43 üncü maddelerinde tarifelerin belirlenmesi ve sözleşmelerin yapılmasına ilişkin öngörülen usul, bu maddelerde yer alan süreler beklenmeksizin Kanunun yayımı tarihinden itibaren carî yıl esas alınmak suretiyle uygulanır.
Bu Kanunun yayımı tarihinden önce meslek birlikleri ile umuma açık mahaller ve yayın kuruluşları arasında imzalanmış bulunan yayın sözleşmeleri, bütün hükümleri ile bu sözleşmelerde belirtilen sürelerin sonuna kadar geçerlidir.
Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren en geç bir ay içerisinde bu Kanunun 41 ve 43 üncü maddelerinde öngörülen sınıflandırma yapılır. Bu sınıflandırmaya bağlı olarak tarifelerin meslek birlikleri tarafından en geç bir ay içerisinde ilk defa ilân edilmesinden veya duyurulmasından itibaren altı ay içinde izin almak ve sözleşme yapmak üzere meslek birliklerine müracaat eden mahaller ve/veya yayın kuruluşları üçer aylık dönemler için meslek birlikleri tarifesinin 1/4'ünü ödeyerek eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları kullanmaya ve/veya iletimini yapmaya en fazla altı ay süreyle devam edebilirler. Bu fıkra hükümleri bu Kanunun 41 ve 43 üncü maddelerinde öngörülen usulün uygulanmasına engel teşkil etmez.
Geçici Madde 7 - (Ek madde:03/03/2004 - 5101/27.mad)
Bu Kanunun yayımı tarihinden önce, illerde oluşturulmuş olan denetim komisyonlarından, 81 inci madde hükümleri çerçevesinde faaliyetlerini sürdürmesine gerek görülmeyenlerin her türlü araç, gereç ve malzemeleri il kültür ve turizm müdürlüklerine devredilir.
Geçici Madde 8 - (Ek madde:03/03/2004 - 5101/27.mad)
Bu Kanunla değiştirilen maddelerde öngörülen yönetmelikler, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde hazırlanılarak yürürlüğe konulur. Ek 9 uncu maddede öngörülen veri tabanı bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde oluşturulur.
II - KALDIRILAN HÜKÜMLER:
Madde 89 - 8 Mayıs 1326 tarihli Hakkı Telif Kanuniyle diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümleri kaldırılmıştır.
G SON HÜKÜMLER:
I - KANUNUN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ:
Madde 90 - Bu Kanunun 42 ve 43 üncü maddeleri hükümleri kanunun yayımı tarihinden itibaren, diğer hükümleri 1 Ocak 1952 tarihinde yürürlüğe girer.
II - KANUNUN YÜRÜTÜLMESİNE MEMUR MAKAM:
Madde 91 - Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER
14/07/2004 tarih ve 5224 S.K. nun 15. Maddesi
MADDE 15 - Sinema ve müzik eseri yapımcılarına verilecek yapımcı belgeleri ile kayıt ve tescil ve bandrol işlemlerine esas teşkil eden diğer belgeler, 5846 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi hükümlerine göre verilir.
ARAMA MOTORLARINA UYUMLU SİTELER
Arama motorlarına uyumlu sayfalar (seo friendly pages), sitenizin arama motorlarındaki başarısını ve dolayısıyla da ziyaretçi sayınızı arttıracaktır. Arama motoru dendiğinde kastımız Google olduğu için sizlere Google uyumlu sayfalar hakkında bilgi vermeyi amaçlıyoruz. Peki nelerdir bir web sitesinin arama motorlarında üst sıralarda çıkmasına yardımcı olan unsurlar:
. Sitenizinin en temel hareket noktasının domain adında geçmesi en önemli etkendir. Örneğin temel faaliyet konununuz medikal ise www.bizimmedikal.com/net/org (cno) başarılı bir isim seçimidir.
. İsimden sonra bir sitedeki veya sayfadaki en önemli unsur başlık(title)'tır. Aynı örnekten devam edecek olursak "Bizim Medikal - Medikal Malzeme Satışı" iyi bir seçim olacaktır. Başlıkta kullanacağınız kelimeleri seçmeden önce hangi kelimelerin daha fazla arandığını tespit etmekte yarar var, bunun için Google Insights for Search aracını veya Google Trends aracını kullanabiliriz. Sıklıkla aranan kelimeleri tercih etmek daha fazla ziyaretçi kazandırabilir.
. Metataglardaki keywords tagı bundan yıllar önce etkiliydi, google değer vermediği için bu alanın bir önemi yok, description tagı ise arama sonuçlarında sitenizin tanıtımı olarak gözükebileceğinden bu alanda sitemizi doğru şekilde tanıtmak ziyaretçileri sitemize çekebilir.
. Sayfa yapısına geçtiğimizde ise sayfada yazı miktarının fazla olması, başlıklarda <h1> tagının kullanılması, anahtar kelimelerimizin abartıya kaçmadan (keyword staffing) sıklıkla geçmesi (%5), resimlerimizde arama motoruna yardımcı olmak için alt tagının kullanılması, linklerde title tagının kullanılması unutulmaması gereken noktalar. Arkaplanla aynı renkteki gizli kelime listeleri kısa vadede ziyaretçi sağlasa bile uzun vadede sitenizin arama motorundan yasaklanması yani atalarımızın deyimiyle "dimyata pirince giderken eldeki bulgurdan olmaya" yolaçacaktır.
Sayfalar ile ilgili temel konular hakkında bilgi verdikten sonra biraz daha teknik konulardan da bahsetmek yerinde olacaktır. Öncelikle google arama motoru sonuçlarında (serp) önceliği nelere vermektedir sorusuna açıklık getirelim:
- Pagerank - Link Popülerliği - Site Popülerliği (Sitenize google arama motorunun verdiği değer, 1/10 aralığındadır, diğer sitelerden verilen linkler önem taşır, bu bildiğimiz işe girişlerde aranan referans olayıyla benzerlik gösterir, referansları kuvvetli olan işi (sırayı) kapar. Link popülerliği de bununla paralellik gösterir. Site popülerliği ise sitenin hacminin büyüklüğünü gösterdiğinden + değer kazandırır
- Sitenin yaşı önemli etkenlerdendir. Çayda dem, sitede kıdem Eski siteler önceliklidir, çünkü güven verir.
- Sayfanızın optimizasyonu, HTML hatalarının olmayışı, kırık link içermemesi, güncel kalması da önemli etkenlerdendir.
Son olarak bazı teknik ipuçları vererek yazımızı sonlandıralım:
* Meta refresh kullanmayın, bu google tarafından 302 redirect spamı olarak algılanmaktadır. Yönlendirme yaparken 301 redirect yöntemini kullanın, bunu .htaccess dosyası ile yapabileceğiniz gibi php ile yönlendirme yaparken
header("HTTP/1.1 301 Moved Permanently");
header("location: http://www.site.com/yonlen/");
şeklinde de yapabilirsiniz. Hatta sitenizde sitem.com ile www.sitem.com aynı sonuçları vereceğinden google tarafından tavsiye edilen sitem.com adresini www.sitem.com'a yönlendirmeniz.
* Apache mod_rewrite özelliği arama motorlarına uyumlu sayfalar üretse de google'nin hoşlandığı bir sistem değil, arama robotu bazen sitenin spam yapıp yapmadığını kontrol için uydurma bir sayfaya gider, eğer 404 sayfasına ulaşamazsa tehlike çanları çalmaya başlamıştır.
* Cloaking denilen arama motoruna farklı içerik sunulması, google sonuçlarının tekrar google'ye indeksletilmesi, uydurma kelimelerden binlerce sayfa oluşturulması google tarafından yasaklanmaya yol açar, tecrübeyle sabittir.
RSS NEDİR?
RSS, xml tabanlı, web siteleri ve bloglarında genellikle yeniliklerin duyurulması için kullanılan, ziyaretçinin siteye girmeden sitedeki yenilikleri görebilmesini sağlayan bir sunum türüdür. Açılımı RDF(Resource Description Framework(Kaynak Tanımlama Çerçevesi)) Site Summary (Site Özeti), Rich Site Summary (Zengin Site Özeti) veya Really Simple Syndication (Gerçekten Kolay Yayın) şeklinde yapılabilmektedir. Bu açılımları anlayabilmemiz için RSS tarihinde ufak bir gezinti yapalım:
RSS temelleri ilk olarak Dave Winner tarafından 1997 yılı sonlarında scriptingNews http://davenet.scripting.com/1997/12/15/scriptingNewsInXML formatıyla atılmıştır. 1999 yılında Netscape firması kendi portalında kullanmak amacıyla RSS 0.90'ı geliştirmiştir, RDF tagıyla başlaması nedeniyle RDF Site Summary olarak bilinmektedir, Dave Winner bunun üzerine RSS 0.90'nın tüm özelliklerini de içeren scriptingNews 2.0b1 formatını oluşturmuş, hemen ardından Netscape tarafından RSS 0.91 dizayn edilmiştir, bu sürümde RDF tagı yerini RSS tagına bırakmış ve isimlendirmesi Rich Site Summary şeklinde olmuştur. Dave Winner'da kendi sitesi Userland.com'u RSS 0.91'e uyarlamış fakat daha sonra Netscape'nin RSS formatı üzerine verdiği ağırlığı bırakmasıyla bir süre geliştirme süreci durmuştur. 2000 yılının sonlarında Dave Winner tarafından RSS 0.92 yayınlanmış ve RSS açılımı Really Simple Syndication olarak isimlendirilmiştir. 2002 yılında RSS 0.92 standartı RSS 2.0 olarak yayınlanmış ve günümüzdeki halini almıştır. Bu gelişim süreci boyunca en önemli değişiklikler RSS'deki birçok kısıtlamanın kalkması yönünde olmuştur.
Peki neden RSS bu kadar popülerleşti? (yoksa popülerleşmedi mi?) Bunun en büyük nedeni şüphesiz web üzerinde blog kültürünün yerleşmesidir. RSS desteği sayesinde sitelere ya da bloglara eklenen her yeniliği siteye girmeden takip etmek internet üzerinde sabit kalan bir sitede yeniliği araştırmaya göre çok büyük bir kolaylık sağladığından bir RSS okuyucu kitlesi oluşmuştur. RSS okuyucu programları ile eklediğimiz sitelerin rss dosyaları ile haberleşme sağlanmakta ve yeniliklerden haberdar olmaktayız, yine RSS okuyucuların web tabanlı çalışanları ile bir web sitesi üzerinden birçok siteyi takip edebilmekteyiz.
Siteniz hazır olduğunda:
•Diğer alakalı sitelerden sizinkine bağlantı olsun.
•Sitenizi, http://www.google.com/addurl.html adresinden Google'a gönderin.
•Google Web Yöneticisi Araçlarımızın bir parçası olarak Site Haritası gönderin. Google, sitenizin yapısı hakkında bilgi edinmek ve web sayfalarınızın kapsamını genişletmek için Site Haritanızı kullanır.
•Sayfalarınızdan haberdar olması gereken tüm sitelerin sitenizin online olduğunu bildiğinden emin olun.
•Sitenizi Open Directory Project ve Yahoo! gibi alakalı dizinlere ve sektöre özel diğer uzman sitelere gönderin.
*Tasarım ve İçerik Kuralları
•Net bir hiyerarşi ve metin bağlantıları içeren bir site oluşturun. Her sayfaya en az bir statik metin bağlantısından erişilebilmelidir.
•Kullanıcılarınıza sitenizin önemli kısımlarına işaret eden bağlantıları içeren bir site haritası sunun. 100'ün üzerinde bağlantı içeriyorsa site haritasını ayrı sayfalara bölebilirsiniz.
•Faydalı, bilgi açısından zengin bir site oluşturun ve içeriğinizi açık ve anlaşılır bir şekilde anlatan sayfalar hazırlayın.
•Kullanıcıların sayfalarınızı bulmak için girebileceği kelimeleri düşünün ve sitenizin gerçekten bu kelimeleri barındırdığından emin olun.
•Önemli adları, içeriği veya bağlantıları göstermek için resim yerine metin kullanmayı deneyin. Google tarayıcısı, resimlerde yer alan metinleri tanımaz.
•TITLE etiketlerinizin ve ALT özniteliklerinizin açıklayıcı ve doğru olduğundan emin olun.
•Bağlantıların çalışıp çalışmadığını ve HTML'in doğru olup olmadığını kontrol edin.
•Dinamik (yani, URL,sinde ? karakteri yer alan) sayfalar kullanmaya karar verirseniz, her arama motoru örümceğinin, statik sayfaların yanı sıra dinamik sayfaları taramadığını unutmayın. Parametreleri kısa, parametre sayısını ise düşük düzeyde tutmanızı öneririz.
•Belli bir sayfadaki bağlantıların sayısını makul düzeyde tutun (100,den az).
*Teknik kurallar
•Çoğu arama motoru örümceği, sitenizi Lynx,in göreceği şekilde göreceğinden sitenizi incelemek için Lynx gibi bir metin tarayıcısı kullanın. JavaScript, çerezler, oturum kimlikleri, çerçeveler, DHTML veya Flash gibi özellikler sitenizin tümünü bir metin tarayıcıda görmenizi engelliyorsa, arama motoru örümcekleri de sitenizi taramakta zorlanabilir.
•Arama botlarının sitelerinizi, site içerisindeki yollarını takip eden oturum kimlikleri veya kanıtlar olmaksızın taramasına izin verin. Bu teknikler bağımsız kullanıcı davranışını izlemek açısından faydalı olabilir, ancak robotların erişim modeli tamamıyla farklıdır. Bu tekniklerin kullanımı sitenizin dizine eklenmesinin yarım kalmasıyla sonuçlanabilir, çünkü botlar farklı gözüken ancak gerçekte aynı sayfaya işaret eden URL'leri elemekte başarısız olabilir.
•Web sunucunuzun If-Modified-Since HTTP başlığını desteklediğinden emin olun. Bu özellik, web sunucunuzun Google'a son taramadan sonra sitenizin içeriğinin değişip değişmediğini bildirmesini sağlar. Bu özelliğin desteklenmesi, size hem bant genişliğinden hem de bekleme zamanından tasarruf sağlar.
•Web sunucunuzda robots.txt dosyasını kullanın. Bu dosya tarayıcılara hangi dizinlerin taranıp hangilerinin taranmayacağını bildirir. Yanlışlıkla Googlebot tarayıcısını engellememek için bu dosyanın siteniz için güncel olduğundan emin olun. Sitenizi ziyaret ettiklerinde nasıl davranacaklarını robotlara söylemek için http://www.robotstxt.org/wc/faq.html adresini ziyaret edin. Google Web Yöneticisi Araçlarında bulunan robots.txt analiz aracı ile doğru şekilde kullandığınızdan emin olmak için robots.txt dosyanızı test edebilirsiniz.
•Şirketiniz bir içerik yönetim sistemi satın alırsa sistemin, arama motoru örümceklerinin sitenizi tarayabilmesi için içeriği dışa aktarabildiğinden emin olun.
•Arama sonucu sayfalarının veya arama motorlarından gelen kullanıcılar için pek bir değer taşımayan otomatik olarak oluşturulmuş diğer sayfaların taramaya dahil olmasını önlemek için robots.txt dosyasını kullanın.
*Teknik kurallar
Bu kalite kuralları, en yaygın aldatıcı ve yönlendirici davranış biçimlerini kapsar, ancak Google burada belirtilmemiş diğer yanlış uygulamalara da (tanınmış web sitelerinin yanlış yazımlarını kaydederek kullanıcıları kandırmak gibi) olumsuz tepki verebilir. Yanıltıcı bir tekniğin, sırf bu sayfada adı geçmediği için Google tarafından onaylandığını varsaymamalısınız. Temel ilkelere uymak için çaba gösteren web yöneticileri kullanıcılara çok daha iyi bir deneyim yaşatır ve tüm zamanlarını kötüye kullanabilecekleri açıkları arayarak geçiren yöneticilerin sitelerine göre çok daha iyi sıralamalar elde eder.
Google, sorunlar için ölçeklenebilir ve otomatik çözümler geliştirmeyi tercih ettiğinden, elle gerçekleştirilen spam savaşını en aza indirmeye çalışıyoruz. Aldığımız spam raporları, gelecekteki spam saldırılarını tanıyacak ve engelleyecek ölçeklenebilir algoritmalar oluşturmak için kullanılmaktadır.
*Teknik kurallar-Temel İlkeler
•Sayfalarınızı kullanıcılar için hazırlayın, arama motorları için değil. Kullanıcılarınızı kandırmayın veya arama motorlarına kullanıcılarınıza gösterdiğinizden farklı içerik sunmayın; buna genel olarak GİZLEME denir.
•Arama motoru sıralamalarını iyileştirmek için tasarlanmış hilelerden kaçının. En önemli kurallardan biri yaptığınız işi rekabet ettiğiniz bir web sitesine açıklarken kendinizi rahat hissedip hissetmediğinizdir. "Bu benim kullanıcılarıma yardımcı olur mu? Arama motorları olmasaydı bunu yapar mıydım?" sorularını sormak da kendi kendinizi test etmenin etkili bir yoludur.
•Sitenizin sıralamasını veya PageRank değerini yükseltmek üzere tasarlanmış bağlantı düzenlerine katılmayın. Özellikle web'deki spam göndericilere veya "kötü komşulara" bağlantı vermeyin; kendi sıralamanız bu bağlantılardan olumsuz yönde etkilenebilir.
•Sayfa göndermek, sıralamaları kontrol etmek ve benzeri amaçlar için yetkisiz bilgisayar programları kullanmayın. Bu tür programlar bilgisayar kaynaklarımızı tüketir ve Hizmet Şartlarımızı ihlal eder. Google, Google'a otomatik veya programlı sorgular gönderen WebPosition Gold™ gibi ürünlerin kullanılmasını önermez.
*Teknik kurallar-Özel Kurallar
•Gizli metin veya bağlantılardan kaçının.
•Gizleme veya gizli yönlendirmeler kullanmayın.
•Google'a otomatik sorgular göndermeyin.
•Alakasız anahtar kelimeler içeren sayfaları yüklemeyin.
•Çok sık yinelenen içeriğe sahip birden çok sayfa, alt alan veya alan oluşturmayın.
•Kimlik avı veya virüs, truva atı veya daha başka kötü amaçlı yazımlar yükleme gibi kötü davranışları olan sayfalar oluşturmayın.
•Yalnızca arama motorları için oluşturulmuş GİRİŞ sayfalarından veya çok az orijinal içeriği olan veya hiç olmayan bağlı programlar gibi ÇEREZ KESİCİ yaklaşımlardan kaçının.
•Siteniz bir bağlı programa katılırsa, sitenizin bu programa değer kattığından emin olun. Kullanıcılara öncelikle sitenizi ziyaret etmeleri için bir neden veren benzersiz ve alakalı içerik sağlayın. Sitenizin bu kurallara uygun olmadığına karar verirseniz, sitenizi bu kurallara uyacak şekilde değiştirebilir ve ardından sitenizi yeniden değerlendirilmek üzere gönderebilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
*SEO için Önemli Etkenler
→ Site İçeriğinin Özgün Olması
Bu problemden kurtulmak için okuduğunuz bir yazıyı copy/paste yapmak yerine okuyup tekrardan yazmayı deneyebilirsiniz. Arama motorları yazıları bir insan gibi okuyup anlayamaz. Yazının içindeki kelimeleri kontrol ederler, sayılarını ve sıralamalarına bakarlar. Ama bir yazıyı okuyup anladığınız şekilde yeniden yazdığınız zaman aynı kelimeleri ve sıralamayı tutturamazsınız, dolayısı ile en fazla benzer içerik olarak algılar ve orjinal yazıyla aynı kategoriye koyar yazımızı. Burada dikkat edilmesi gereken husus şudur; Google bünyesinde oldukça zeki insanlar çalıştırıyor ve bu insanlar bütün zamanlarını bizlerin yapacağı uyanıklıkların önününü kapatmaya harcıyorlar. Yani kopya içeriği tanımak için birden çok farklı metodla bakıyorlar. Yazdığımız yazı orjinalden ne kadar farklı olursa yazımız o kadar değerli olur.
→ Sitemizin Kodlarının Hatasız Olması
Bildiğiniz gibi arama motorları her ne kadar insan gibi davranmaya çalışsalar da hala birer makina. Arama motorları sitemizde ne olduğunu anlamak için web üzerinde dolaşan robot programlara ihtiyaç duyarlar. Bu robotlara örümcek adını veriyorlar, sebebiyse aynı bir örümceğin ağı üzerinde dolaştığı gibi internette linkleri takip ederek dolaşmalarıdır. Sitemizdeki kodlamada hatalar olduğu zamansa o linki takip edemezler. Yapıları itibariyle bir çok hatayı görmezden gelebilirler. Ama inanın ki her hatalı kodun bir karşılığı vardır. Hatasız bir sitede çok daha rahat dolaşırlar, dolaştıkları linkleri de tersi bir şey ifade edilmediği sürece kendi indexine eklerler. Tahmin edeceğiniz gibi bu örümceklerin sonsuz bir dolaşım takip sayısı yoktur. Her site için belli bir sayıda dolaşma hakkı vardır. Her hata ile karşılaştığında dolaşma sayısı azalmış, daha az sayfaya bakabilmiş olur. Sayfalarımızın hatalı olup olmadığını W3.org sitesinden kotrol edebilirsiniz. Bu siteden sayfalarınızın xhtml ve css kodlarını kontrol edip gerekli hataları düzenleyebilirsiniz.
→ Kullanıcı Dostu Link Yapısı
Sitemizi ve sayfalarımızı hazırlarken dikkat etmemiz gereken bir konu da, linklerimizin yapısıdır. Bazı İçerik Yönetim Sistemleri adres satırımızı istediğimiz gibi düzenlemeye izin verirken bazıları vermez. Adres satırındaki anlamsız ifadeler bizlere ilerleyen zamanlarda bir çok sorun yaratabilirler. Bildiğiniz gibi Google arama sonuçlarında bize 4 satır yer ayırır. Bu 4 satırı nasıl kullanacağımız bize kalmıştır. Arama sonuçlarında yukarı sıralarda çıkmanın altın kuralı aranan kelimelerin bu 4 satırda ne kadar geçtiğiyle alakalıdır. Tabiki spam sayılmayacak şekilde. Benim deneyimlerime göre 4 satırda 3 yada 4 kere yeterlidir fazlası sorun olabilir.
Şimdi bir sonucu inceleyelim; 1.satır yazımızın başlığı. Yazımızın başlığında aranan kelimeler geçiyor mu? eğer geçmiyorsa listede çıkma ihtimalimiz oldukça düşük olacaktır, yani yazımızı yazarken başlıklara dikkat etmemiz gerekiyor. 2. ve 3. satır yazımızın kısa açıklaması, burada dikkat edilmesi gereken bir nokta aşırı derecede tekrar eden kelime olmaması. 4. satır bu maddeyi yazarken bahsettiğim kullanıcı dostu adresler. Bize kullanmamız için verilen bir satırı garip ve anlamsız ifadelerle doldurmak yerine anlamlı kelimeler olursa aranan kelimeleri bir kez daha geçirebileceğimiz bir satır kazanmış oluruz. Birde bahsetmek istediğim adres satırındaki soru işareti (?). Soru işareti o sayfanın el ile hazırlanmadığını kod tarafından oluşturulduğunu belli eder, arama motorları soru işaretine ön yargıyla bakarlar ve sayfamızı sanki otomatik oluşturulmuş, değersiz bir içerik olarak görebilirler.
→ Navigasyon
Sitemizdeki navigasyon (menü ve yönlendirme) sistemimizi ziyaretçilerimizin kolayca dolaşması için optimize etmemiz gerekmektedir. Bu düzenlemeler hem ziyaretçilerimize, hem de arama motorlarının daha rahat dolaşmasına yardımcı olurlar. Arama motorları da aynı ziyaretçiler gibi linkleri takip ederler. Arama motorlarını sayfalarımızda ne kadar rahat dolaştırırsak bize geri dönüşü o kadar iyi olur.
→ Meta Bilgileri
Son zamanlarda meta etiketleri eski değeri kalmamış gibi gösterilse de hala değerlidir. Meta etiketleriyle sayfamıza gelen google botuna sayfamız hakkındaki ilk bilgileri metalar verirler. Anasayfamız ve diğer sayfalarımız için farklı metalara ihtiyacımız vardır. Mesela meta etiketleriyle anasayfamızda bütün site hakkında açıklayıcı bilgiler verirken içerik sayfalarımızda ise sadece o sayfadaki içerik hakkında açıklamalarda bulunabiliriz. Meta description sayesinde yukarda anlattığım Google arama sonuçlarında 2.ve 3. satırlarda çıkan bilgileri kolayca düzenleyebiliriz. Örnek vermek gerekirse anasayfamız arama sonuçlarında çıkarken google arama sonuçlarında aranan kelimelerin geçtiği satırları bize gösterir. Biz ise sayfadaki o anda olan içerik yerine kelimelerini kendimiz in seçtiği bir metin gösterebiliriz.
→ Güncellenen İçerik
Google eski bilgiye değer verdiği gibi güncel içeriğe de ayrı bir önem verir. Güncellenmeyen bir site içeriği doğruda olsa bir süre sonra demode olmaya mahkumdur. Sitemizin ana sayfası güncellenen bir sayfa olduğu zaman google her sitemizi ziyaret ettiğinde farklı bir içerik görür ve bir daha gelmesi gerektiğini kendine söyler. Ama sabit bir anasayfa olursa, bir kaç kez geldikten sonra kendine bu sayfanın değişmediğini söyler ve enerjisini, vaktini güncellenen başka yerlere yönlendirir. Benzer bir durum içerik sayfalarımızda da vardır. İçeriklerimiz her güncellendiğinde google bu içeriği bir daha kontrol eder ve değişen sürümünü indexine ekler. Ama bir çok içeriği olan sitelerde her zaman bu içerikleri güncelleme yapamayız çünkü o kadar vaktimiz ve sabrımız olmaz. Bu durumda sürekli güncelenen bir içeriğe sahip olmanın en kolay yolu içeriğimize yorum yazılmasını sağlamaktır. Yazılan yorumlar da sayfamızın içeriğindendir ve google bot geldiğinde yorumları da sayfanın bir parçası olarak görür ve güncellendiğini bildirir. Bir başka önemli konu ise düzenli bir şekilde içerik eklemektir.
→ Sayfa Düzeni
Hazırladığınız sayfalarda yazı düzenine dikkat ediniz. Yazılarınızı kesinlikle dümdüz metin olarak eklemeyin. Yazıyı yazarken h1,h2,h3, p, bold, italik, gibi etiketlere mutlaka yer veriniz. Bu etiketler google’a bu sayfa hazırlanırken özen gösterildiğini belli eder. Google “düzenlenmiş bir yazı düz yazıdan daha doğrudur” gibi bir bakış açısına sahiptir. Bence haklıdır, eğer yazı kopya değilse zaten yazarken gerekli boşlukları başlıkları yapmışınızdır.
→ Resim ve Linklerin Alt Etiketleri
Sitenizdeki tüm resimlerin ve linklerin mutlaka alt etiketini doldurunuz. Bu sayede google resim aramalarında da üst sıralarda çıkarsınız ve gelen ziyaretçi sayınızda artış olur, ayrıca google için seo sayılacak bir yöntemdir. Eğerki her resimde uğraşamam diyorsanız o zaman resim dosyası adlarını mutlaka açıklayıcı ve konuyla alakalı seçin. Alt etiketi kadar olmasa da işinize yarayacaktır
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Web Tasarım Firmasının maliyetleri gereksiz yere arttırmaması için nelere dikkat etmeli?
Her şeyden önce profesyonel bir web tasarım firmasını tercih edin. İlerleyen zamanlarda web sitenizde herhangi bir güncelleme veya revizyona ihtiyaç duyduğunuzda, karşınızda bulabileceğiniz bir şirket olursa, böyle bir soru işareti taşımıyor olacaksınızdır. Üstelik birçok profesyonel şirket, KOBİ’lere özel paketler çıkartarak, fiyatlarını ve servis hizmetlerini olabildiğince minimuma indirgemiş durumda. Bu şekilde karşınızda şirket olunca, sizinle olan ilişkisini bir kereye mahsus görmeyecek ve uzun vadeli bir ilişki adına, size ihtiyacınız olan modülleri, en uygun fiyatlara sunmaya çalışacak.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Google Arama motoru, Stanford'da doktora yapan iki öğrenci, Larry Page ve Sergey Brin tarafından 1998 yılında kurulduğunda, arama sonuçlarını patentli PageRank™ tekniği üzerine geliştirdiler. Bu yüzden PageRank™ patenti de Google'a değil Stanford Üniversitesi'ne aittir.
SAYFA DEĞERİ
Sayfa Değeri, sitenin doğal yapısına ve link içeriğine uygun olarak sitenin değerinin bir göstergesidir. Google, bir linki A sayfasından B sayfasına, B sayfası için A sayfasını kullanarak bağlar. Aynı zamanda sayfanın hakkının yenmemesi için bazı içerik analizleri de yapar. Kendisini "önemli" yapan kriterlerde iyi yerlerde olan bir site önem sıralamasında diğer sitelerin üzerine çıkacaktır. Yani bir sitenin Google Arama sonuçları sıralamadaki yeri onun için önemli olan birçok kriterlerin birleşimi sonucunda belirir.
Google, aynı zamanda spam amaçlı siteleri Google Ban ile cezalandırıp tüm indexlerini silerken, yeni açılan sitelerinde hızlı bir şekilde arama sonuçlarında yükselmesini engelleyen Google Sandbox sistemlerini de kullanmaktadır. Sandbox'a giren bir site 3-6 ay boyunca ne kadar iyi olursa olsun, Google tarafından denenir ve belirli bir sürenin sonunda arama sonuçlarında daha iyi bir yere getirilir.
Ancak site sıralamasını etkileyen tek parametre PageRank değildir. Site sıralamasını esasen "alakalılık" ve "önemlilik" değerlerini kombine etmeye çalışan Google algoritması için de Topic Sensitive Page Rank olarak tartışılan kavramın etkili olduğu düşünülmektedir.
GÜNCELLENMESİ
Pagerank değerleri anlık olarak güncellenir ve bu arama sonuçlarna yansır. Buna karşın görünebilir PageRank değeri 3 ayda bir güncellenir ve bu değer Google Toolbar'a da yansır. Fakat zaman zaman istisnalar olabilmekte, 3 aydan daha kısa sürede veya daha uzun sürede de güncellemeler yapılabilmektedir.
KULLANIMI
Arama sonuçlarında sitelerini daha iyi yerlere getirmek isteyen webmasterlar SEO teknikleri geliştirip sitelerinin PageRank değerini arttırmaya yönelmektedirler.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
HTML’nin Yapısı
Daha öncede söylediğim gibi html dosyaları sadece düz yazı dosyalarıdır. HTML öğrenmesi oldukça basit ve yaratıcılığa fazla açık olmayan bir dildir. Basittir çünkü, internette gezinirken görüntülediğiniz sayfaların hazırlanırken kullanılan teknikleri öğrenmemiz mümkündür (Sayfanın üzerinde farenizin sağ tuşuna bastıktan sonra Kaynağı Görüntüle seçeneği ile). Beğendiğiniz tasarımları kendi sayfanızda kullanabilir, bu tasarımların hangi html kodları kullanılarak yapıldığını öğrenebilirsiniz. Yaratıcılığa fazla açık değil dedim çünkü html ile yazdığınız sayfalar PHP, ASP, ColdFusion, CGI... gibi web programlama dilleri kullanılmadan statik html dışına çıkamaz.
HTML kodlarını yazmak için özel bir düzenleyiciye ihtiyacınız yoktur. Bu iş için Windows altında NotePad ya da DOS-Edit, Linux altında pico, joe ya da vi gibi metin düzenleyicileri yeterlidir. HTML sayfalarınızı kod yazmaksızın FrontPage, Netscape Composer gibi programlarla da hazırlayabilirsiniz. Yalnız bu programlar kullanılarak hazırlanan sayfalar genellikle belli bir çerçeve içinde olduğu için zaten dar olan HTML’nin üreticilik alanını daha da daraltmaktadır. Bunun yanı sıra HTML’yi kod düzeyinde bilmenin kullanıcıya her zaman fayda getireceği de unutulmamalıdır.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
8 Haziran 2010 itibariyle Google kendisini baştan başa değiştireceğini düşündüğü ve buna göre tasarladığı Google Caffein ile indexleme ve sonuçları sıralama sistemini değiştiriyor.
Google indexleme ve sonuçlama ekosisteminin bir güncellemesi olarak ortaya çıkan, fakat aslında Google'a çok yeni bir pencere açan bu sistem üzerine henüz düne kadar bir çok spekülasyon vardı. 8 haziran da Google'ın resmi bloğundan resmi duyuru geldi.
En çok sorulan sorulardan biri Caffeine sisteminin ne gibi değişikliklere sebep olacağıydı. Bu ve benzeri sorulara aydınlık getiren duyuru Google Caffeine sisteminin yaklaşık olarak %50 oranda Google'a bir yenilenme getireceğini, sistemin indexleme ve sunum açısından değiştiğini içeriyor.
Google'ın Caffeine sisteminden önce indexleme ve sonuçları sunma şu şekilde gerçekleşiyordu:
Eski sistemde indexleme katmanlar şeklinde çalışıyordu.Bir katmanın yenilenmesi için önce botların tüm webi dolaşıp edindikleri bilgileri analiz etmek üzere veri tabanına taşıyorlardı. Burada analiz edilerek katmanlar şeklinde veritabanına indexlenen verilerle veritabanı yenileniyor ve sonuçlandırma işlemi gerçekleştiriliyordu, ki bu da indexlenme, verileri kullanıma hazır etme ve sonuçları sunma aşamasını oldukça uzatıyordu. Bu sebeple çok üzün süre indexlenmeyi bekleyen içeriklerde oluyordu.
Caffeine güncellemesi ile bu ekosystemi değiştiren Google bütün bu işlemleri çok daha hızlı bir şekilde gerçekleştirmeyi bekliyor. Caffeine sisteminde webdeki içeriklerin tamamı aynı anda değil , parçalar halinde güncellenecek. Önce küçük bir parça indexlenecek ve bu indexleme ile hemen arşiv güncellenecek. Küçük parçaları analiz edip bunları indexleyerek, indexlenenleri de hemen sonuçlara yansıtmaya başlayacak olan bu yeni sistemde, webde yeni bir içerik bulunduğu anda analiz, indexleme ve sunma aşaması gerçekleştirilecek. Bu da kullanıcıların aradıkları içeriklere hem çok daha hızlı ulaşabilmesini sağlayacak, hem de ulaştıkları bu bilgiler oldukça yeni olacak.
Caffeine sistemi indexlenme işine büyük bir yenilik getiriyor. Öyleki, Google Caffeine 'in her saniye yüzbinlerce işmei paralel olarak yapacağını söylüyor.
Google Caffeine
Caffeine sistemin sadece bir yenilenme olmasından daha öte Google'ın geleceğini oluşturacak. Web çok daha hızlı indexlenirken sonuçlarda o denli ziyaretçilere sunulacak.
Benim şahsi fikirlerimle bu değişimi yorumlayacak olursam: Google insanların ne istediğini çok iyi buluyor. İstediğimiz sonuçlara en hızlı şekilde ulamak aslında tek amacımız. Diğer bütün işler ikinci planda. İşte yine her zaman olduğu gibi kullanıcı (buradaki anlamıyla ziyaretçi) odaklı düşünen Google asıl işi olan sonuçları sunma görevini en iyi şekilde gerçekleştirmeye çalışıyor.
Bu güncelleme ile anlıyoruz ki, Google 'da bir şey arayan kişi bilgilere daha hızlı ulaşırkeni ulaştığı bilgilerde taze olacak. Peki bu durum websiteleri ve webmasterlar için nasıl bir etki yaratacak?
Şöyleki; Bu istem ile Facebok, Twitter gibi anlık içerik üreten siteler daha da ön plana çıkacak. Ama bu demek değildirki diğer siteler çıamayacak. Caffeine sistemi içeriğini sıkça güncelleyen web sitelerini arama sonuçlarında üstlere taşırken, içeriğini daha az güncelleyenleri ise aşağılara itmeye başlayacak.
Aslında Google bu sistem ile çok zekice bir adım atmış oluyor: Google bir arama motoru ve işi ise webdeki en güncel içeriği aramalara göre en doğru şekilde ziyaretçiye sunmak. Eğer webde içerik az olsaydı, ya da sürekli eski bilgileri ziyaretçilerine sunmak zorunda kalsaydı o zaman Google tutulmazdı. Anlıyoruz ki kurulduğu zamanlardan beri temel felsefesi işini am sadece işini iyi yapmak. (Başka servislere de girmiştir ama bu servisleri kendini işinde kanıtladıktan sonra başladı). Caffeine sisteminin yeni içeriği aradığını ve bunları hemen ziyaretçilere sunmaya başlayacağını düşünürsek bu işlem bir çok web yöneticisini daha çok e sık içerik üretmeye teşvik edecektir. Arama sonuçlarında daha yukarılara çıkmak için daha çok içerik üretilecek. Bu da Google'ın web yöneticilerini içerik ürtmeye teşvik ettiği anlamına geliyor. Webdeiçerik çoğaldıkça , Google'da bunu sundukça başarılarına başarı eklemeye devam edecektir. Yani bu değşim temelde teknik olarak Google sistemini değiştirse de beraberinde büyük amaçlar taşıyor.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Şimdi Backlink konumuza devam edelim. Yukarıda da bahsettiğim gibi PageRank sistemi sayesinde bütün sitelerin, 0 ila 10 arasında bir PR puanı vardır. Örneğin facebook, yahoo, e-bay ve tabiki google gibi siteler 10 puana sahip yüksek PR siteleridir. Sitenize gelen linklere hangi PageRank puanına sahip siteden geldiği çok önemlidir. aslında mantık çok açıktır, örneğin sizin sitenizin PageRank puanı 2 diyelim ve PagaRank puanı 5 olan bir siteden backlink alıdınız, arama motoru bu durumu söyle değerlendiriyor; bu siteye PR puanı 5 olan bir site link verdiğine göre demek ki bu sitede bir cevher var diyor ve sizin sitenize daha olumlu bir gözle bakıyor. Bu hem arama motorlarında daha yüksek sıralarda çıkmanıza hemde sizinde PagaRank puanınızın artmasına etkisi oluyor. Tabi PageRank için bir çok kıriter var.
Backlink sistemi tıplı gerçek hayatınız da çevrenizin ne kadar geniş yada nitelikli yakınlarınızın olmasına benzetebilirsiniz. Gerçek hayatla Banklink sistemini harmanlayıp bir örnek vermek gerekirse çok zengin ve saygın arkadaşlarınız var ve backlink vererek sizi değer kişilere (sitelere) tavsiye ediyor gibi düşünebilirsiniz. Az sayıda Yüksek PagaRank puanına sahip sitelerden Backlink almak, çok sayıda Düşük PageRank puanına sahip siteden Backlink almaktan çok daha etkilidir.
Örneğin : PR puanı 0 olan 100 adet siteden Backlink almak ile PageRank puanı 4 olan tek 1 siteden link almak birbirine eşdeğerdir.
Bir diğer kriter ise içerik bütünlüğü yani diyelim ki sizin sağlık bilgileri veren siteniz var ve PageRank puanı yüksek bir diğer sağlık sitesi size Baclink veriyorsa bu durumu arama motorları söyle değerlendirir. Aynı ziyaretçi kitlesine hitap eden başka bir siteye link verdiğine göre bu site de özgün içerik var ve büyük siteler tarafından tavsiye ediliyor düşüncesi ile puan artar, google ve diğer arama motorlarında üst sıralarda yerini alır.
Backlink ‘ın Faydalarını şöyle sıralaya biliriz ;
• Google ve diğer arama motorlarında üst sıralarda çıkarsınız.
• PageRank Puanınızın artmasına etki eder.
• Eğer siteniz bir ziyaretçi tarafından googla şikayet edilirse, google sitenize daha fazla güvenir ve en ufak bir şikayette sitenizi banlamaz.
• Google sitenizi daha sık aralıklarla indexler ve bu sayede yeni eklenen bir içerik kısa sürede arama motorlarında yeralır.
Backlink ‘in zararı varmıdır?
Aslında hayır, eğer sitemi kimse ziyaret etmemesin demiyorsanız hiçbir zararı yoktur. Fakat dikat edilmesi gereken birkaç ayrıntı var.
• Eğer bir siteden Nofollow link alırsanız, bu durum sitenizi olumsuz yönde etkileyecektir.
• Bir diğer önemli ayrıntı ise diyelim ki; siteniz düşük bir PageRank puanına sahip ve biranda birçok PageRank puanı yüksek siteden Backlink alıyor. Böyle bir durumda google bir anormallik olduğunu anlıyor ve sitenizi banlayabiliyor.
Sitenizi yüksek PageRank dizin sitelerine kaydetmeniz için belli aralıklarla bazı siteleri ve linkinizi nasıl ekleyeceğinizi sizlere açıklayacağım ama size tavsiyem, bir üst satırda da bahsettiğim gibi sitenizi biranda tüm sitelere eklemek yerine belli aralıklarla eklemenizdir.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Önemli olan odaklı ziyaretçi kitlesine hitap edebilmek, bu kitleyi bir servis ve hizmet anlayışı ile uzun vadede değerlendirebilmek. Buda iyi bir kaliteli anlayışı gerektirir.
Bir web sitesini kalitesiz yapan kriterleri ise genel olarak düşünürsek buda eksik vizyon anlayışıdır.
Web sitelerinde vizyon eksikliği o sitenin bir çok veya tüm kriterlerde yetersiz olduğunu gösterir.
Bu kriterler genel olarak görselliğin kötü ve erişilebilirliğin yetersiz olması, hizmet anlayışı eksikliği ve ziyaretçiyi değerlendirememe gibi kriterlerdir.
Her şeyden önce bir web sitesinin amacı insanlara katkıda bulunabilecek bir amaç içermelidir.
Bir web sitesinde sadece para kazanmaya odaklanılmış ve insanlara bir katkı sağlanamıyorsa o web sitesinin geleceği de fazla uzun değildir.
Çünkü daha uzun vadede kazanç isteniyorsa sitenin sürekliliğini sağlayacak kalite ortamı yaratılmalıdır.
Süreklilik ise plan ve proje gerektiren bir iştir.
Eğer bir web sitesinin ziyaretçilere hitap tarzı kaliteli değilse, görsellik, erişilebilirlik ve kullanılabilirlik kriterlerinden yoksun sadece para kazanmaya odaklanmış ve ziyaretçilerine sadece kendi para kazanabileceği kaynakları gösteriyor ise vizyon eksikliği var demektir.
Web sitenizin yeterli kalite seviyesinde olabilmesi için yukarıda bahsettiğimiz görsellik, erişilebilirlik, kullanılabilirlik vb. gibi web standarlarında iyi derecede yapılandırılmış olması gerekir.
Web siteniz bu sayede yeterli kalite standartlarına ulaşabilir.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Önemli olan sadece kullanıcının gözünde hoş gözükmesi değil görselliğin projenin havasını da yansıtabilmesidir.
Örneğin bir güzellik sitesi sahibi iseniz ama web siteniz bir otomobil sitesine benziyor ise proje orada ölmüş demektir.
Çünkü web siteniz dinamik olarak yeterli olsa bile görsel açıdan kendini ifade edemeyecektir.
Bundan kurtulmak için proje üretirken projenin havasını da hissederek görselliğe yansıtmalısınız.
Her sektördeki görsellik anlayışı değişebilir.
Örneğin turizm sektörünü ele alalım.
Dizaynın iskeleti olarak yukarıda üst kısım, sol ve sağ sütunlar ve orta kısım şeklinde bir web sitemiz olsun.
Üst kısma bir giriş resmi, sol ve sağ kısımlara menüler ve haber/anket gibi dinamik eklentiler, orta kısma resimler ve içerik yerleştirelim.
Standart olarak bir web sitesi meydana geldi. Ancak burada böyle bir tasarım ölü bir projeden başka hiçbir şeyi yansıtmıyor.
Çünkü çalıştığınız sektör beyni değil kalbi fetih etmeye odaklanmış bir sektör. Renkler çok can alıcı olduğu kadar dizaynda tatile gitmek isteyebilecek bir kişinin içindeki tatil ruhunu canlandırmalı.
Tasarıma daha ilk baktığı anda “ben buraya gitmek istiyorum” diye içinden haykırabilmeli ve kendisini dizayndaki konseptte hissetmeli.
Fontlar, resimler içeriğin az ve öz olması, destinasyonun havasının sitede hissedilebilmesi vb. gibi şeyler çok önemlidir. Aynı şeyler inşaat, otomobil ve her sektör için geçerlidir.
Hiçbir web sitesinin anlamı yukarıdaki gibi üst kısım, sol / sağ sütunlar ve orta kısımdan ibaret değildir. Size bir tasarım/şablon gösterildiğinde onu sadece birweb sitesini ifade ettiği için beğenmemelisiniz.
Burada görsellik tamamı ile tasarımcının sanatçılık ruhunu görselliğe kattığı bir iştir. Tasarıma ruh katmak büyük bir incelik gerektirir. Yapılanweb sitesi mutlaka kullanıcıya iyi bir şeyler hissettirmelidir.
Bunlara ek olarak web sitesinin daha hızlı açılması hedeflenmiş ise görsellik arka planda olabilir. Ön planda renkler ve stiller gösterilebilir.
Görselliğin daha az olması ve flash gibi eklentilerin çok az kullanılması web sitesinin daha hızlı açılmasını ve sade görünmesini sağlayacaktır.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Renkler kişilerin tercihlerini psikolojik ve fizyolojik olarak önemli ölçüde etkilemektedir. Sitenizin renk düzeni çarpıcı bir izlenim uyandırabilir, muhtemel başarınıza pozitif veya negatif bir katkıda bulunabilir. Renk seçimi web site tasarımında çok önemli bir unsurdur. Bir web sitede renklerin tasarımı grafiklerinin ve ara yüzünün tasarımı kadar mühimdir.
Web Tasarımında Renkler ve Etkileri
Bir ziyaretçi sitenize geldiği zaman, 8-10 saniye civarında sitenin görselliğine yoğunlaşır ve sonra bir müşteriye dönüşür. Madem ki, renkler hislerimize hitap ediyor, algılamalarımızı ve etkileşimimizi yoğunlaştırıyor, o halde kişiye kendini iyi hissettiren, rahatlatıcı, tatmin edici ve güven veren renkler kullanmamız gerekiyor. Bu durumda web sitenizin renklerini seçmeden önce, renklerin ve etkilerinin temel olarak ne ifade ettiğini bilmek büyük önem kazanıyor.
Ilık Renkler
Ilık renkler sarı, turuncu, kahverengi, sarı-yeşil ve turuncu-kırmızı renklerden oluşur. Ilık renkler girişkenliğe ve heyecana yöneltmeye meyillidir. Küçük oranlarda kullanılması iyi bir etki bırakır.
Soğuk Renkler
Soğuk renkler mavi, yeşil, pembe, mor, mavi-yeşil, magenta ve mavi-kırmızı renklerden oluşur. Soğuk renkler sakinleştirici ve yatıştırıcı renklerdir ve çok kullanılırlar.
Arabulucu Renkler
Mor ve yeşil, soğuk ile ılık renkler için arabulucu renklerdir. Bu da kırmızı ya da sarının mavi değeri ile yakınlık değerine bağlıdır. Eğer renk az miktarda mavi ton içeriyorsa ılık bir renktir, eğer fazla mavi varsa soğuk renkler bölümüne dâhil olur.
Nötr Renkler
Nötr renkler beyaz, siyah, gri ve büyük değerde gri içeren renklerdir. Nötr renkler arka planlar ve ılık renklerin etkilerini artırmak için idealdir.
Çoklu Renkler
Çok renkli siteler ziyaretçilerin en az zaman harcadığı sitelerdir, dolayısıyla ılık ve soğuk renklerin karışımı kullanıcılara her zaman itici gelecektir. Böyle siteler çoğunlukla tıka basa doldurulmuş ve karman çorman sitelerdir. Bu durumda en iyi çözüm, bir çift renk seçmek ve genel tasarımda onlara bağlı kalmak olacaktır.
Renk Uyumu
Aşırı derecede fazla renk huzursuz edicidir ve karmaşıklığa neden olur. Buna karşın çok az renk kullanmak da can sıkıcı bir görünüm arz edebilir. En iyisi dengeli bir kullanımdır. Yapılacak en güzel seçim bir sayfada birkaç farklı renk kullanmaktır. Aşırı fazla renk değerleri ve karıştırılmış renkler kullanmaktan kaçınmalı, ılık ve soğuk renkleri rahatsız etmeyecek şekilde kullanmalıdır.
Bilgisayar Renk Görünümü Bilgisayar monitörleri renkleri kırmızı, yeşil ve mavinin farklı tonlarını kullanarak yansıtır, bu renklere kısaca RGB denir. Bu kısaltma, Red (kırmızı), green (yeşil) ve blue (mavi) renklerin baş harflerinden oluşur. Bu durum renklerin karıştırılmış halidir, çünkü aynı değerlerdeki kırmızı, yeşil ve mavi ışık, beyaz ışığa eklenir. Diğer bütün renkler RGB renk değerlerinin karışımı ile ekranda görüntülenirler. Fakat RBG renkler baskıda, yani matbaada kullanılan CMYK renklerden tamamen farklıdır ve böyle olması da zorunludur.
Web Renkleri Web'te en çok rastlanan sorunlardan biri de, renklerin web sitelerinde doğru ve dengeli bir şekilde bütüne yayılamamasıdır. Bunun sebebi renk derinliğine, yani bilgisayarın görüntülemede zorluk çekeceği türden bir renk kullanılmasından kaynaklanır. Bu tür sorunlar ziyaretçinin sitede fazla kalmasını engelleyecektir. Bu sorunu resim düzenleyicinizin (Photoshop veya Fireworks gibi) renk optimizasyonu desteğiyle çözebilirsiniz.
Mac OS, Unix, Linux ve Windows platformlarında renklerin nasıl göründüğü de ayrıca büyük önem taşır. Bilgisayarlar milyonlarca renk görünümü sağlasalar bile aşırı derecede renk ve renk tonları tarayıcılar açısından sorun oluşturabilir. Bu nedenle belli renkler kullanılarak hem küçük dosya boyutları elde edilebilir, hem de hızlı yüklenme imkânı sağlanabilir.
Yazı Renkleri Yazı ve arka plan seçiminde son derece ciddi olmak lazımdır. Ne pahasına olursa olsun, okunabilirlik muhafaza edilmelidir. Eğer yazı açık renkse, arka plan koyu renk olmalıdır. Siyah ve beyaz her zaman iyi bir kombinasyondur, önemli kısımları belirtmek içinse kırmızı ve mavi sık sık kullanılır. Ilık renge sahip olan yazı için, arka plan olarak siyah rengi kullanmaktan kaçınmak lazım. Belki yazıyı daha iyi gösterdiğini düşünebilirsiniz, ama ziyaretçiler açısından pek hoş karşılanmayacaktır.
Renk Tablosu
Birçok milletten insanla karşılaşacağınız bir ortamda renklerin anlamını bilmek size çok büyük avantajlar sağlayacaktır.
Mavi: Barışı, sükûneti, sakinliği, sağlamlığı, uyumu, birliği, güveni ve inancı temsil eder. Çin'de mavi ölümsüzlükle ilişkilendirilmiştir. Kolombiya'da mavi renk sabunu temsil eder. Hindistan'da mavi renk, Krişna'nın (*1) rengidir. Orta Asya'da mavi koruyucu bir renktir.
Siyah: Gücü, kültürü, resmiyeti, zarafeti, anonimliği, mutsuzluğu, zenginliği, gizemi, korkuyu, kötülük gibi ifadeleri temsil eder. Çoğu yerde siyah renk, yas tutma rengi olarak kullanılır.
Yeşil: Tabiatı, sağlığı, iyi şansı, yeniliği, gençliği, enerjiyi, baharı, cömertliği, bereketi, kıskançlığı temsil eder. Yeşil, İslam dininin sembolü haline gelmiş bir renktir. İrlanda'da Katolikler için dini bir anlam ifade eder. Bazı tropikal şehirlerde tehlike anlamında kullanılır.
Turuncu: Enerjiyi, dengeyi, sıcaklığı, hevesi, coşkuluğu, gösterişi temsil eder. İrlanda'da Protestanların kullandığı dini bir renktir.
Mor: Kraliyeti, hükümdarlığı, ruhaniliği, asaleti, resmiyeti, gizemi, dönüşümü, bilgeliği ve ilmi temsil eder.
Kırmızı: Aşkı, tehlikeyi, arzu ve hevesleri, hızı, gücü, şiddeti, öfkeyi ve kanı temsil eder. Çin'de kırmızı renk kutlamalarda ve şanslı anlarda kullanılır. Bazı yerlerde ise cenaze törenlerinden evlenme törenlerine kadar bir dizi yerde kullanılmaktadır. Hindistan'da kırmızı temizliği sembolize eder ve evlenme esnasında kullanılan araç gereçler çoğunlukla kırmızı olur.
Beyaz: Saflığı, temizliği, sadeliği, barışı, tevazuyu, masumiyeti, doğumu, gençliği, iyiliği ve evliliği simgeler. Japonya'da beyaz karanfil ölümü simgeler. Doğu kültürlerinde beyaz renk soğukluk ve verimsizliği fade eder. Amerika'da ise bekâreti temsil eder.
: Neşeyi, mutluluğu, iyimserliği, idealistliği, hayal gücünü, umudu, güneş ışığını ve korkaklığı temsil eder. Asya'da sarı renk kutsal bir renktir ve imparatora özgüdür.
Renkler güçlü iletişim araçlarıdır, küçümsenmeyecek derecede etkilidirler ve ilk sırada gelirler. Sitenizin ilk etkisi renklerle olur. İlk girildiğinde akılda kalıcılığı, sitenizi gezerken insanlara verebileceğiniz duygu sitenizin renklerinde gizlidir.
*(1) Krişna: Yaygın Hint geleneğine göre Vişnu'nun sekizinci avatarıdır. Gaudiya Vaişnavizm'de En üstün Kişilik yani Tanrı olarak görülmüş ve böylece onun diğer tüm enkarnasyonların temeli olduğuna inanılmıştır.
Kaynaklar: Vishal Verma, "The Importance Of Color In Web Designing
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
HTML5 içinde bulunan tüm teknolojiler aslında HTML5 ile beraber yeni oluşturulan ve duyurulan teknolojiler değildir. W3C tarafından önceden oluşturulmuş ve modern web tarayıcıları tarafından kısmen desteklenen bir takım teknolojilerde (Örneğin; SVG-Scalable Vector Graphic) HTML5 içerisine dahil edilmiştir.
W3C, HTML5 dilini geliştirmeye devam etmekdetir bu açıdan ilerleyen zaman dilimlerinde dile yeni eklentilerin olması muhtemeldir. Ayarıca HTML5 dilinin diğer bir avantajı da, HTML dili içinde bulunmayan fakat HTML5′in duyurulması (kullanılması) ile beraber etkinliği (önemi) artan (artacak olan) diğer teknolojilerin de modern web tarayıcıları tarafından desteklenmeye başlamasıdır.
Kısaca HTML5 dilini şöyle özetleyebiliriz
• Sadeleştirilmiş, düzeltilmiş HTML4 ve XHTML dillerinin son sürümüdür.
• Daha fazla yapısal elemana, form elemanlarına ve yeni özelliklere sahiptir.
• Gelişmiş multimedia desteği sunmaktadır.
• İçerisinde yeni teknolojiler barındırır ya da önceden var olan teknolojilerin kullanımını sağlar.
• JavaScript ve CSS3 teknolojilerini daha etkili bir şekilde kullanmamızı sağlar.
Freelance Web Tasarım
Okulu bitirdiniz. Artık part-time işlerden uzaklaşmanın ve belki de kendi işinizin başına geçmenin zamanı geldi. Kendi işiniz derken, kepenkli-kasalı dükkan açmaktan değil Freelance Web Tasarım dünyasından bahsediyorum elbette.
Bu yazı ile Freelance Web Tasarım kariyeri planlayanlar için birkaç noktaya dikkat çekmeye çalışacağım.
Freelance Web Tasarımcısı kimdir?
Sanatsal uğraşların çoğunda olduğu gibi, yaratıcılık ve özgün bakış açısı gerektiren Freelance Web Tasarımın temelleri, yeni bir sanat dalı olan grafik tasarıma dayanmaktadır.
Yani, her tasarımcı gibi Freelance Web Tasarımı ile uğraşan kişi de renk paletleri, fontlar, görseller ve animasyonlar arasında kendini kaybeden, kendini kaybettiği ölçüde özgün arayüzler tasarlayan ve dah önceden belirlediği amaca uygun bir takım işler ortaya çıkaran bir sanatçıdır aslında. Yoğun bir kafa patlatmanın, uygun araçları doğru kullanmanın ve uzun saatlerin sonunda ortaya çıkan şey estetik bir tasarım da olabilir bir çöp yığını da…
Freelance Web Tasarımcı nasıl ve nerede iş bulabilir?
Aslında, adında da geçtiği üzere iş bulma-iş olanağı yaratma konusunda Freelance Web Tasarımcı tamamen özgürdür. Yaratıcılığa dayanan bir iş yaptıkları, kendi işlerini evlerinin huzurlu ortamından yönettikleri için motivasyonu oldukça sağlam olan Freelance Web Tasarımcılar, grafikerlik yeteneklerini de kullanarak çeşitli alanlarda iş bulabilirler.
Freelance Web Tasarımcısının iş alanları şöyle sıralanabilir: Kurumsal web siteleri, e-ticaret platformları, bireysel siteler, bloglar… Kısacası web üzerinde arayüz tasarımı gerektiren her alanda çalışabilirler.
Freelance Web Tasarımcı için nasıl bir eğitim altyapısı gereklidir?
Freelance Web Tasarım işinde diplomadan, belgelerden daha önemli olan yetenek ve yaratıcı potansiyeldir. Bu iş için gerekli yeterlilikleri şöyle sıralayabiliriz:
- Grafik tasarım programlarına ve çeşitli tasarım yazılımlarına yatkınlık,
- Problem çözme yeteneği, yaratıcı bir bakış açısı ve gelişmiş iletişim becerileri,
- Web tasarım ile ilgli güncel gelişmeleri takip etmek, tasarım ile ilgili her konuda fikir sahibi olabilmek ve vizyonu geliştirmek,
- Çalışmalarınızı içeren bir portfolyo hazırlamak,
- 2-3 yıllık bir deneyim ve bolca sabır.
Uzaktan bakıldığında, parlak ve ihtişamlı görünen Freelance Web Tasarım işi aslında bir o kadar emek isteyen zorlu bir meslek dalıdır. Ancak günün sonunda sıfırdan yarattığınız bir işin karşısında duyacağınız haz çok farklı olacaktır.
Günümüzde web tasarım hafife alınacak bir şey değildir. Artık alış veriş ve ticaretin çok büyük bir bölümü internet ortamına yönelmiştir. İnsanların çoğu zaman ve fiyat bakımından internet’ten alış veriş yapmayı tercih etmektedir. Herhangi bir konuda bir hizmete ihtiyaç duyduğunda ilk baktığı yer internet olmaktadır. Örneğin evinde kombisi bozulan bir kişi çıkıp sokakta kombici arayacak değildir, Popüler arama motoru Google‘a girerek “Kombi Teknik Servis” tarzında bir arama yaparak ilk çıkan sonuçlardan istediği bir firmayla iletişime geçerek sorununu gidermektedir. Burada da devreye günümüzün en önemli internet işlerinden biri olan SEO yani Arama Motoru Optimizasyonu girmektedir. Çünkü hedeflediğiniz kelimede 4. yada 5. sayfada çıkmanız sizi hiçbir yarar sağlamaz ama ilk sayfa ve hatta ilk 3′te olmanızın size büyük yararı dokunacaktır.
• Konuyu Seçmek
Web Sitesi yaptırırken ilk yapmanız gereken sitenin net olarak konusunu seçmektir. İyice düşündükten sonra sitenizin ana konusunu ve ne gibi içerikler olacağını düşünerek aklınızda netleştirmeniz gerekir. Bu aşamada yazboz kullanarak ufak tefek notlar almanızı öneririm.
• Alan Adını Belirlemek (Domain)
Bu aşama çok önemlidir. Alacağını isim akılda kolay kalan, fazla uzun olmayan ve mümkünse jenerik domain olmalıdır. Çeşitli isimler düşünerek whois.com.tr sitesinden bu isimleri sorgulayarak boş olup olmadığını denetleyebilirsiniz. Boş olan domainleri not olarak en sonunda içlerinden birine karar vermeniz gerekecektir.
• Kullanacağınız Barındırma Firmasını Seçmek
Unutulmamalıdır ki insanların sitenize girdiğinde sitenizin açılmaması, sürekli erişim sorunları ile karşılaşmaları sizin için çok büyük itibar ve ziyaretçi kaybı olacaktır, onun için firmayı seçerken çok dikkatli olmanız gerekmektedir. Barınacağınız server’ın Türkiye Lokasyonlu olması erişim süresi açısından büyük bir olumlu etki yaratacaktır. Çeşitli Host, reseller, vds ve server almak için iletişim bölümünden formu doldurarak benimle iletişime geçebilirsiniz.
• Sitenizin Şablon Tasarımına Karar Vermek
Sitenizin içeriğine göre bir şablon ve tasarım belirlemeniz gerekmektedir. Yerine göre sade, yerine göre ise gösterişli tasarımlar kullanmanız gerekebilir. Kişisel blog tutup bunun üzerinden para kazanmak istiyorsanız, reklam yerleşimlerinin uygun olacağı sade ve temiz görünümlü bir tasarım seçmeniz yerinde olacaktır. Yada tek bir ürün satan bir site açacaksanız son derece gösterişli ve şık bir site açabilirsiniz. Yeni site yaptırmaya kararlıysanız ve profesyonel bir şekilde Web Tasarım hizmeti almak istiyorsanız iletişim bölümündeki formu doldurup yollayarak bütçenize göre bir plan çıkartılmasını isteyebilir yada direk olarak iletişim bölümündeki cep telefonundan arayarak bana ulaşabilirsiniz.
Sayfa Dilleri
HTML Zengin Metin İşaret Dili (İngilizce: Hyper Text Markup Language)Web sayfalarının hammaddesi diyebiliriz. Web sayfalarını oluşturan metinlerini, resim veya video gibi grafiklerin sayfa düzeninde oluşturulması ve birbirleriyle bağlantılarının oluşturulmasını sağlar.
XHTML
XHTML, ingilizce Extensible HyperText Markup Language türkçe Geliştirilebilir Büyütülmüş Metin İşaretleme Dili olarak adlandırılan metin işaretleme dilidir. XML standartlarının HTML ile birleştirilerek yaygın olarak kullanılan Internet Explorer, Firefox ve Opera gibi taraycılarda standartların getirilmesi sağlanmıştır.
XML
Genişletilebilir İşaretleme Dili inglizce eXtensible Markup Language olarak kelimelerinin kısaltılmışıdır. Gerek bilgisayarlar gerekse insanlar tarafından kolayca okuması sağlanabilecek dökümanlar oluşturmak amacıyla hazırlanmıştır.
CSS
Cascading Style Sheets kelimelerinin başharflerinden oluşan CSS,bir stil dilidir.HTML ya da XHTML belgelerinin görsel olarak görüntülenmesinde renk, boyut, yazı tipi vb. tanımalar için kullanılır.
FLASH
Macromedia'nın web standardı haline getirdiği, Adobe firmasının Macromedia'yı satın almasından sonra Adobe Flash olarak devam eden Flash, web sayfalarına yaygın olarak kullanılan animasyon teknolojisine verilen addır. Resim Formatları
JPG / JPEG
Bilgisayar ortamında yaygın olarak kullanılan fotoğraf sıkıştırma teknolojisine verilen addır. Resim dosyalarında .JPG olarak karşımıza çıkan bu teknoloji ile resim boyutlarında önemli küçülme sağlanarak bilgisayarda daha az yer kaplaması sağlanır.
GIF
JPG gibi diğer bir sıkıştırma formatı GIF 'in ingilizce açılımı Graphics Interchange Format. Özellile web ortamında resimlerin kullanımında önemli bir ağırlığı olan GIF daha çok bilgisayar grafiklerinin sıkıştırılmasında yaygın olarakkullanılır.
BMP
Bitmap olarak adlandırılan bu resim formatı Microsoft Windows ve IBM OS/2 işletim sistemlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. BMP formatındaki grafik ve resimler GIF ve JPG resimlere göre daha çok yer kaplar.
PNG
Portable Network Graphics (PNG) ise bitmap resim formatını sıkıştırma teknolojilerinde veri kaybı olamadan kullanır. PNG daha çok GIF resim formatının yerine geçen bir standarttır. Günümüzdeki tarayacılarda hemen hemen standart haline gelmiştir.
PSD
Adobe firmasının Photoshop dosya formatı olan PSD, web sayfalarında kullanılan yukarıdaki grafiklerin oluşturulması için kullanılır diyebiliriz. Ayrıca PSD formatı grafik tasarım yapan hemen hemen her grafikerin çalıştığı temel dosyadır.
Programlama ve Veritabanı PHP
PHP bir bilgisayar programlama dilidir. Dinamik yani değişken web sayfalarının oluşturulmasında yaygın olarak kullanılır.
ASP / ASP.NET
Active Server Pages (ASP) Microsoft'un ilk sunucu tarafında dinamik web sayfalarının oluşturulmasında kullanılan programlama dilidir. Bugün ASP.NET olarak adlandırılan Microsoft .NET teknolojisinin bir parçasıdır.
Java / JSP / Javascript
JavaServer Pages (JSP) teknolojisi dinamik sayfa oluşturmada kullanılan bir diğer programlama dili Java ile oluşturulan sayfalara verilen isimdir.
SQL
SQL (Structured Query Language) türkçesi yapısal sorgulama dili, veritabanlarından verilerin sorgulanması için kullanılan sorgulama diline verilen isimdir.
MSSQL
Microsoft SQL Server olarak geçen sunucu yazılımına verilen isimdir. SQL standartları ile verileri sorgulama imkanı veren MSSQL pek çok uygulama tarafından yaygın olarak kullanılır.
MYSQL
İnternette yaygın olarak kullanılan MySQL veritabanı sunucusu da MSSQL gibi SQL sorgulama dili ile sorgulama yapılabilen veritabanı standardıdır. İçerik Yönetim Yazılımları CMS
Content Management System türkçesi içerik yönetim sistemi olarak adlandırılan yazılımlara verilen kısaltmadır. CMS yazılımları ile yukarıda bahsettiğimiz veritabanı ve programlama dilleri ile web sayfalarının dinamik olarak kullanıcılar tarafından güncellenmesi sağlanır.
Joomla
PHP programlama dili ile hazırlanmış CMS/içerik yönetim sistemi yazılımıdır.
DotNetNuke
ASP.NET teknolojisi ile hazırlanmış CMS/içerik yönetim yazılımıdır.
RotaCMS
ASP.NET teknolojisi ile hazırlanmış türkçe CMS/içerik yönetim yazılımıdır.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Web site sıralama optimizasyonu - arama motoru optimizasyonu hizmetlerinin faydaları
Arama motoru optimizasyonu, ile reklam yatırımlarınızın geri dönüşümü çok başarılı ancak, halen yatırım yapmadan önce arama motoru optimizasyonunun faydalarını tekrar etmek edelim. Başarılı organik arama motoru listelemeleri bir gecede gerçekleşmiyor, arama motoru sıralamalarında istikrarlı ve sabit listelemeler için yoğun çaba beceri ve zaman gerekiyor.
•Arama motoru optimizasyonu, Yüksek kaliteli ziyaretçi trafik kazandırır. İyi uygulanmış arama motoru optimizasyonu kampanyası, web sitenizde sunduğunuz veya sattığınız, hizmet ve ürünleri arayan ve daha fazla bilgilenmek isteyen ziyaretçilerden aktif trafik alması mümkün.
•Arama motoru optimizasyonu, Verimliliğe göre uygun fiyatlıdır. Arama motoru optimizasyonu, diğer online pazarlama (internet pazarlama) formları ile yatırımın geri dönüşü, nitelikli liderlik (leads*) oluşturması ve web sitenizin artan masraflarından tasarruf sağlaması (örneğin sayfanızın aylık artan band genişliği faturalarından daha hızlı sayfa yüklemesi ile tasarruf etmesi geniş bandı olmayan site ziyaretçilerinin de web siteniz de kalması için de teşvik etmektedir.) Daha kolay web site navigasyonu ve kullanılabilirliği içinde, web sitenizde çalışma yapılması, ziyaretçiler için sitenizde kalmak için bir başka nedendir.
•Arama motoru optimizasyonu, İnternette görünürlük ve bilinirlik arttırır. Olabildiğince çok Arama motorları ve dizinlerde web sitenizin görülmesi daha fazla hedef ziyarteçi daha başarılı web de bulunma daha çok insanın siteyi bilmesini ve hatta sitenize geri link (back link*) vermelerini getirecek. Ayrıca web sitenizi Google gibi önemli arama motorlarında 7 gün içinde listelenmesini temin edeceğiz.
•Arama motoru optimizasyonu, Yatırım olarak iyidir. Hedefli bir strateji ile, yaygın anahtar kelime araştırması, devam eden optimizasyon ve pazarlama, işlem yapmaya eğilimli nitelikli ziyaretçi trafiği, artan web site trafiği ve daha fazla arama motorları listelemelerini oluşturur. Yatırım bir süre sonra, ürünlerin ve şirket bilinirliğinin gelişmesi ile kendini öder.
Arama motoru optimizasyonu 'nun faydaları arasında aşağıdakilerde vardır:
•Arama motoru optimizasyonu, Uzun dönem yer almayı sağlar.
•Low Cost Per Click (CPC)
•Arama motoru optimizasyonu, hedef kitlenin sizi bulmasını sağlar.
•Arama motoru optimizasyonu web sitenizinin tasarımını veya görünümünü değiştirmez.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Ritim
Kompozisyon içeriğindeki elementlerin tekrarı veya varyasyonlarının kompozisyon geneline veya bir kısmına dağılımı durumudur. Genel olarak kompozisyon içersinde dinamizm etkisi hareket veya doku oluşturmak için kullanılır.
Simetrik Balans
Simetrik balans, kompozisyon içeriğindeki öğeler birbirleriyle dikey, yatay veya radyal/merkezi eksende konumlandıkları zaman gerçekleşen durumdur. Simetriye sahip elementler genellikle birbirlerine benzer veya birebir formata sahip olurlar. Simetrinin uygulandığı fakat elementlerin nisbeten farklı formlara sahip olduğu durumlarda ise yaklaşık simetri gerçekleşir.
Asimetrik Balans
Asimetrik balans, kompozisyon içindeki öğeler birbirleriyle merkezi eksen etrafında konumlanmadan, serbest konuma sahip olduklarında gerçekleşen durumdur. Asimetrik konumlandırmada birbirine benzer veya farklı formlara sahip elementler kompozisyon geneline dağınık bir şekilde yayılarak dinamizm oluştururlar. Genelde asimetrik olarak konumlanan öğelerde dominant bir elemet vardır ve bu elementin klonları veya benzerleri kompozisyon geneline dengeli bir şekilde yayılırlar.
Orantı
Biçimlerin birbirleriyle açı ve dağılım vasyasyonlarıdır. Bir elementin büyüyen veya küçülen ölçekli dağılımı yada elementin parçalarından birinin ölçeksel dağılımı olabilir. Elementler arası orantı oluşturmak için kompozisyon geneline perspektif ve derinlik katmak için kullanılır.
Baskınlık
Kompozisyon içersinden elementlerin birbirine karşı derinlik oluşturması soyut olarak görsel element sıralamasıdır. Birbirleriyle farklı ton ve ölçeklerde kullanılan elementler arasında baskınlık oranı oluşur ve perspektif üçüncü boyut gibi etkiler yaratır.
Birlik
Elementler ve içlerindeki parçaların birbirleriyle üniter bir şekilde bağlanması ve bu bağlantı parçaların birbiriyle ilişki oluşturarak komposizyonu tamamlamasıdır. Farklı form ve parçalara sahip şekiller Gestalt görsel algı teorisine göre bir araya toplandıklarında bütünde farklı bir görsel figür yaratma yetisine sahiptirler. Üniter görsel yerleşime göre birkaç parça konumlandırmasından söz edilebilir.
Yakınlık
Bu teoriye göre bir elementin parçaları arasında boşluk ve uzaklık oranları arasındaki fark azaldıkça, göz bütünü görmek için aradaki bu eksik parçaları kendi birleştirir.
Devamlılık
Bu teoriye göre insan gözü perspektife sahip görüntülerde görüntünün başlangıcını takip eden elementlerin tekrarı durumunda görüntünün bütünü kendinden tamamlar. Bu teori görsel öğelerde mesafe ve perspektif açısı oluşturmak için uygulanabilir.
Bunlar haricinde benzerlik, soyut hizalama ve mesafe oluşturma gibi konseptleri barındırmakla beraber, üniter algı ve yerleştirme teorisi yapı itibariyle oldukça geniş bir konudur.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Bir web sitesi yapılırken aşağıdaki aşamalar gerçekleşiyor.
•Web sitesi yapımında ilk olarak web uzmanları tarafından plan ve projelendirme gerçekleştiriliyor.
•Web uzmanları plan ve proje çerçevesinde yapılan analiz ve araştırma çalışmaları sonucu web sitesinin dil seçimi vb. gibi hangi teknolojiler ile oluşturulacağını kararlaştırılıyor. Bu aşamalar web sitesinin hangi kodlama dili ile yazılacağı, tasarımın nasıl olabileceği, web sitesinin içerisinde kullanılacak teknolojiler, web sitesinin barındırılacağı hosting altyapısı, domain seçimi ve reklam kriterleri gibi daha bir çok aşamadan oluşuyor.
•Daha sonrasında web sitesinin ara yüzü bir tasarım ekibi tarafından hazırlanıyor.
•Ara yüz tasarımı bittikten sonra yapılan çalışma tasarım ekibi tarafından web ortamına aktarılıyor. Bu aktarma bir web programlama ekibinin belirlediği kriterler doğrultusunda gerçekleştiriliyor.
•Web programlama ekibi aktarılan ara yüzü dinamik olarak geliştirmeye başlıyor. Bu aşamalar ara yüzün çalışabilmesi için yazılan kodlar ile gerçekleştiriliyor. Kod yazma yerine göre günler veya haftalar alabiliyor.
•Bu aşamalardan sonra uzman bir web ekibi web sitesinin internet kullanıcısı ile olacak görsel iletişimi, sitenin etkinliği, sitenin sürekli çalışabilirliğinin sağlanması, sitenin hızlı ve rahat çalışabilmesi konularında analiz ve testler yapıyor.
•Video, resim ve makale gibi görsel ve metinsel içerik düzenleme ve geliştirme konularında uzman bir ekip gerekiyorsa web sitesinin formatına uygun içerik hazırlama veya düzenleme işlemlerini yapıyor.
•Görsel ve metinsel içerik oluşturma uzmanları hazırlanan tüm verileri daha sonrasında web sitesine yerleştiriyor.
•Hosting ve domain konularında uzman bir başka teknik ekip web sitesinin 7 gün 24 saat kesintisiz hizmet verebilmesi için gerekli altyapıyı hazırlıyor.
•Bu teknik ekip aynı zamanda web sitesinin güvenliği konularında büyük bir sorumluluğu üzerine alıyor. Alınan sorumluluk web sitesinin güvenlik açıklarından ve doğabilecek tüm zararlardan sorumlu olmayı kapsıyor. Buda bir sorun karşısında hukuki sorumluluk altına girmek anlamına geliyor.
•Bir reklam ekibi gerekiyorsa web sitesi yaptıran firmaya nasıl reklam vermesi gerektiği ve satışlarını nasıl arttırabileceği konusunda bilgiler veriyor.
•Ek olarak web sitesini yapan web tasarım firması müşteri firmanın çalışanlarının web sitesine tam anlamı ile alışma süresine kadar telefonla danışmanlık hizmeti de veriyor.
Bütün bu aşamalarda muazzam bir ekip performansı sergileniyor.
Teknik olarak harcanan zaman, uzun yıllar birikiminde kazanılmış bilginin en iyi şekilde değerlendirilmesi, elektrik, telefon ve bilgisayar gibi teknolojik imkanların kullanılması, araştırma ve analiz çalıştırmaları, altyapının sağlanması ve alınan sorumluluklar gibi kriterler ne kadar büyük bir çalışma ve özveri içerisinde bulunulduğunu gösteriliyor.
Düşünülürse bir web sitesinin yapımı hiçte kolay değil şeklinde gözüküyor. Buda verilen hizmetin ucuza mal olmadığı ve profesyonel bir ekip anlayışı gerektirdiğini hatırlatıyor.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Eğer Google’ın bu sistemini etkileyerek arama sıralamasında üste çıkmak için çalışırsanız. Örneğin yeni kurulan bir siteye birden bütün sitelerinizden link verirseniz ve bunla birlikte başka siteler ile link değişimine girerseniz Google bu linklerin PageRank ’ı etkilemeye yönelik olduğunu hemen anlar. Bu durumda ilk güncellemede sitenizin PR değeri belki 4 hatta 5 olacakken PR sayınız PR3 üst limitine takılır. Hatta google cezalandırma sistemin kritiklerine göre tüm alınan linkleri “Unnatural Link” olarak kabul ederse PR değeriniz 0 bile olabilir. Google Bomb Google Pagerank™ değerini etkilemek için uğraşan webmasterlara karşı Google ın aldığı bir önlemdir.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Son günlerde televizyon reklamlarında sık sık görmeye başladığımız yandex arama motoru, yeni sanılmasına rağmen aslında Türkiye pazarına gireli yaklaşık 1 yıl olmuş durumda. Yeni duyulmasının yanı sıra Yandex, Rusya’da 1. ve dünyadaki arama motorlarında da 7. sıradadır. Sunduğu kaliteli hizmete dayanarak Google’a rakip olması beklenen Yandex Türkiye pazarında artık belirli bir paya sahip olmak için televizyon reklamlarını arttırmış bulunmaktadır. Şu an herkesin aklındaki merakla beklenen soru “Yandex Türkiye pazarında belirli bir parazara gerçekten sahip olabilecek mi?” sorusudur. Bu soru tamamen muamma olmakla birlikte, Yandex’in artan reklamları ve sunduğu gerçekten kaliteli hizmet sayesinde kaçınılmaz olarak görülmektedir. Yandex’in haritaları belirli bölgelerde 360 derece görüntü sunmaktadır ve bu hizmet henüz Google’da bulunmamaktadır. Denemenizi de kesinlikle tavsiye ederim. Şimdi gelelim Yandex tarafından sunulan bilgilere.
Yandex Nedir ?
Yandex, Türkiye’deki kullanıcılar ve Türkiye hakkında bilgi arayan herkes için geliştirilmiş, kullanıcılarına internette aramanın yanı sıra haberler, e-posta gibi birçok farklı internet servisi sunan bir arama motoru ve web bilgi portalıdır.
Rusya pazarında ilk sırada ve comScore verilerine göre dünyanın 7. büyük arama motoru olan Yandex, kuruluşundan bu yana 10 yılı aşkın bir süredir %64’e yakın bir pazar payıyla Rusya piyasasındaki lider konumunu korumaktadır. Birkaç yıl önce Ukrayna, Beyaz Rusya (Belarus) ve Kazakistan için de özel portallarını açan Yandex, servislerini başka dillere çevirmekle kalmayıp çalıştığı her ülke için gerçek birer yerel ürün sunmak üzere çaba göstermektedir.
2. Yaptıklarımız
Sorular için Cevaplar
Yandex’in misyonu, kullanıcılardan gelecek her türlü soruya yanıt bulmaktır. Yandex’in arama kutusuna açık ve net yazılan sorular için cevaplar, sistemin arama sonuçları sayfalarında bulunur. Arama sadece web’de değil, son dakika haberleri veya yeni çıkan ürünler gibi çeşitli bilgi kaynaklarında da yapılır ve sonuçlar uygun bulunursa, arama sonuçları arasında yer alır.
“Bugün hava nasıl?” veya “Haberlerde ne var?” gibi daha genel sorular ise Yandex’in www.yandex.com.tr ana sayfasında yer alan günün haberleri, hava durumu gibi çeşitli servisleri sayesinde cevaplandırılır.
Kullanıcı için web servisleri
Yandex bütün teknolojilerini öncelikle İnternet kullanıcıları, yani insanlar için geliştirir. Yani Yandex ekibi bir servisin önce kullanıcılar için faydalı olmasına, sonra da ticari yönüne dikkat eder.
Amacımız, Türkiye’deki İnternet kullanıcıları için yeni bir alternatif olmak, yani Türk toplumunun, dilinin ve kültürünün bütün özelliklerini ve geleneklerini göz önünde bulunduran yeni bir arama motoru ve web portalı sunmaktır. Umudumuz, servislerimizin Türkiye’deki kullanıcılar tarafından beğenilmesi ve kullanışlı olmasıdır. Yandex.com.tr’de reklam gösterimi, servislerimiz ancak gerçekten en üst kaliteye ulaştıktan sonra yapılır. Öncelik, servis kalitesinin yükseltilmesidir.
İnternet’in aynası
Yandex, varolan bilgiyi aramak ve sınıflandırmak için yeni teknolojiler geliştirmektedir. Bulunan içerik, özellikleri arama sistemince etkilenmeyecek şekilde arama sonuçları listesinde sıralanır. Yandex servislerinin tamamı bu şekilde çalışır. Örneğin, Yandex.Haberler’in kullanıcıya sunduğu haberler bütünü, yüzlerce kaynaktan alınan haber içeriğinin tamamen önyargısız, sistem tarafından hiçbir düzenleme yapılmadan, olduğu gibi yansıtılmasıyla oluşur.
Teknolojiler
Yandex, dünya çapında teknolojiler geliştiren bir şirkettir. Örneğin arama sonuçlarının sıralanması için uygulanacak formülü geliştirmek için kendi teknolojimiz olan MatrixNet isimli bir makine öğrenimi yöntemi kullanmaktayız. Yandex ayrıca, kendi anti-virüs ve anti-spam teknolojileri sayesinde kullanıcıları kötü amaçlı yazılım barındıran siteler hakkında uyarır ve Yandex.Mail kullanıcılarına spam’a karşı koruma sağlar. Yandex.Haber otomatik tümleyici sisteminde de yine Yandex’e özgü bir haber özü çıkarma teknolojisi kullanılır.
Geliştirdiğimiz teknolojilerin bazıları kendi alanlarında ilktir. Yandex’in, morfoloji odaklı web arama yönteminin geliştirilmesinde dünyada bir ilk olması buna örnek gösterilebilir.
3. Yandex Ekibi
Çeşitli konularda uzmanlaşmış kişilerden oluşan Yandex ekibi, şirketimizin en değerli varlığıdır. Günümüzde arama teknolojilerinin geliştirilmesi, çalışanlarımızın matematik, veri analizi, dilbilgisi, programcılık gibi çeşitli alanlarda üst düzey birer uzman olmasını gerektirmektedir. Bu tür uzmanları dünyanın dört bir yanında arayan Yandex, çeşitli mesleki olimpiyatlara destek vererek ve ayrıca kendi eğitim programlarını yürüterek ihtiyaç duyulan yetkinlikte çalışanların yetiştirilmesine yardımcı olur. Bu güçlü ekip sayesinde Yandex, bilgi teknolojileri alanındaki en başarılı şirketler listesinde ilk sıralarda yer alıyor.
Bugün Yandex’in 4 farklı ülkedeki 11 ofisinde 3,000’den fazla çalışanı bulunuyor. Şirketin genel merkezi Rusya Federasyonu’nun başkenti Moskova’dadır.
Yandex’in 2011’de İstanbul’da açılan Türkiye ofisinde çalışanlar arasında şirket yöneticileri, pazarlama uzmanları, çevirmenler ve diğer konularda uzmanlaşmış profesyoneller bulunmaktadır. Türkiye’de açılacak servisler ve bunların nasıl görüneceğine dair tüm kararları Yandex Türkiye ekibi verir.
4. Yandex’in İş Modeli
Yandex gelirinin önemli bir bölümünü içeriğe dayalı reklamcılıktan elde eder. Bu sistemde reklamlar, kullanıcıların arama sorgularıyla eşleştirilir, bu da reklamlar yayınlanırken doğru kitlenin hedeflenmesini sağlar. Ayrıca Yandex’in reklamları şirketin çözüm ortağı olan binlerce web sitesinde de gösterilir. Yandex.Direct reklam yerleştirme sistemi Rusya piyasasında lider konumundadır.
Bunun yanı sıra Yandex’in gelirinin küçük bir payı medya bazlı reklamcılık kaynaklıdır. Gelirimizin %95′i Rusya piyasasından elde edilir.
Yandex hisseleri, Mayıs 2011’de NASDAQ’ta halka arz edildi. Bu, bir Rus şirketi tarafından NASDAQ’ta son 5 yılda yapılan ilk ve 2011’de teknoloji şirketleri tarafından yapılan en büyük halka arz işlemiydi.
CSS Yenilikleri
Biliyorsunuz web tasarım ve kullanılan teknolojiler sürekli gelişmekte. Elbete Medyanadolu olarak bunları takip etmek ve yeni teknolojileri kullanmak bizim için bir zorunluluk oluyor. Zorunluluk derken yanlış anlamayın, güzel bir zorunluluk. İnsanın yeni şeyleri keşfederken ki heyecanını her solukta hissediyoruz.
CSS olgusu ile ilgili bilgisi olmayanlar için kısaca CSS nedir anlatayım. Cascading Style Sheets (Türkçede Stil şablonları) yani bilinen kısa adıyla CSS, HTML’ e ek olarak metin ve format biçimlendirme alanında fazladan olanaklar sunan bir web teknolojisidir.
İnternet sayfaları için genelgeçer şablonlar hazırlama olanağı verdiği gibi, bağımsız olarak harflerin stilini; yani renk, yazı tipi, büyüklük gibi özelliklerini değiştirmek için de kullanılabilir. Bu tekniğin en önemli özelliği kullanımındaki esnekliktir.
Bir web sayfası içerisinde birbiriyle uyumlu birkaç renk ve birkaç yazı tip kullanılır ve bunları her sayfada ayrı ayrı tekrar belirtmek yerine CSS yardımıyla bir sefer tanımlayıp bütün web sayfalarında ortak olarak kullanılabilir. Bu şekilde, sayfaların hafızadaki boyutu epey küçüldüğü gibi, güncelleme yapmak da kolaylaşır.
CSS kodları; HTML kodlarının içine yazılabildiği gibi harici bir CSS dosyası oluşturularak da işlem yaptırılabilir.
CSS kodlarının, HTML dosyasına eklenmesi temelde 3 farklı şekilde yapılabilir.
1. Border Radius (Yuvarlak-Oval Köşeler)
Türkçe düşünecek olursak “oval köşeler” veya “yuvarlak köşeler” diyebiliriz.
İnternet tarayıcılarının varsayılan olarak kullandıkları düz köşeli kenarlıklardır. CSS3 ile 90 derece olan bu standart köşeleri kolaylıkla yuvarlak köşelere dönüştürebiliyoruz.
-moz-border-radius: 20px;
-webkit-border-radius: 20px;
border-radius: 20px;
Bu gelişmeler olurken elbette bunları yakından takip eden ve doğru orantılı bir şekilde ilerleyen internet tarayıcılarını da düşünmek zorundayız. Daha önceki yazılarımda da bahsettiğim gibi web tasarımında dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan bir tanesi erişilebilirliktir. Her tarayıcıda aynı görüntüyü, okunabilirliği en yakın biçimde mümkünse (bazı spesifik durumlar hariç) birebir bulmamız gerekiyor.
-moz-border-radius-topleft: 20px;
-moz-border-radius-topright: 20px;
-moz-border-radius-bottomleft: 10px;
-moz-border-radius-bottomright: 10px;
-webkit-border-top-rightright-radius: 20px;
-webkit-border-top-left-radius: 20px;
-webkit-border-bottom-left-radius: 10px;
-webkit-border-bottom-rightright-radius: 10px;
Şuanda Google Chrome, Safari ve Firefox bu kodlar ile düzgün bir gösterim sağlayabiliyorlar.
CSS3 Border Radius (Yuvarlak-Oval Köşelendirme) ile ilgili ekstra kaynaklar;
• W3C Working Draft
• Border-radius on CSS3.info
• The Art of Web
2. Border Image (Kenarlık Resimleri)
Bu yeni ve hoş özellik ile istediğimiz herhangi bir resmi öğelere kenarlık olarak atayabiliyoruz.
border-width: 0 5 0 5;
-webkit-border-image: url(anaButton.png) 0 5 0 5 stretch stretch;
-moz-border-image: url(anaButton.png) 0 5 0 5 stretch stretch;
Tek bir resim kullanarak kullanarak yukarıdaki kodlar sayesinde kolaylıkla güzel görünümlü buttonlar oluşturabilirsiniz.
CSS3 ün bu yeni özellği, ayrıca kenarların farklı alanlarına, farklı yükseklikler ve genişlikler vermemizi de sağlıyor.
border-bottom-rightright-image
border-bottom-image
border-bottom-left-image
border-left-image
border-top-left-image
border-top-image
border-top-rightright-image
border-right-image
Bu özelliği Mozilla Firefox 3.1, Safari ve Google Chrome destekliyor.
CSS3 Border Image (Kenarlık Resimleri) ile ilgili ekstra kaynaklar;
•W3C Working Draft
3. Box Shadow and Text Shadow (Kutu ve Yazı Gölgelendirme)
Bu özellik sayesinde artık yazı veya kutu gölgelendirmelerinizde Photoshop kullanmanıza gerek kalmayacak.
-webkit-box-shadow: 10px 10px 25px #ccc;
-moz-box-shadow: 10px 10px 25px #ccc;
box-shadow: 10px 10px 25px #ccc;
text-shadow: 2px 2px 5px #ccc;
Kutu gölgelendirme özelliği şuanda sadece Mozilla Firefox 3.1, Safari ve Google Chrome internet tarayıcılarında desteklenmektedir. Yazı gölgelendirme ise sadece Opera da desteklenmektedir. Fakat yazının başında dediğim gibi bu makaleyi hazırlarken Microsoft’ un CSS3 için desteklediği bazı kod dizilimlerini açıkladığını gördüm, deneme fırsatım olmadı. Burayı tıklayarak bilgi sahibi olabilirsiniz.
CSS3 Box Shadow and Text Shadow (Kutu ve Yazı Gölgelendirme) ile ilgili ekstra kaynaklar;
• W3C Working Draft
• Box-shadow on CSS3.info
• W3C Working Draft
• Text-shadow on CSS3.info
4. RGBA ile Kolay Transparan Elemenetler ve Opacity Ayarları
PNG formatlı resimlerin son yıllarda ne kadar popülerleştiğini bilirsiniz. PNG hem düşük dosya ebatları hemde GIF formatından daha kaliteli görüntü kalitesiyle dikkat çekmektedir.
Şimdi ise CSS3′ ün yeni bu yeni özelliği ile istediğimiz her yere direk olarak CSS’ ten transparanlık verebiliyoruz.
rgba(200, 54, 54, 0.5);
/* örnek: */
background: rgba(200, 54, 54, 0.5);
/* veya */
color: rgba(200, 54, 54, 0.5);
Yukarıdaki kod üzerinde göründüğü üzere rgba yı kullanıyoruz. Yandaki rakamlar sırasıyla Red, Green, Blue ve Alpha değerlerini gösteriyor. Yani Kırmızı, Yeşil, Mavi ve son olarak Alpha kanalını kullanıyoruz. Son değer bize transparanlık vermemize yarıyor.
Alternatif olarak şu şekilde de kullanabiliriz
color: #000;
opacity: 0.5;
Bu özelliği Mozilla Firefox, Safari, Google Chrome, Opera ve İnternet Explorer 7 destekliyor.
CSS3 RGBA Opacity ve Alpha ayarları ile ilgili ekstra kaynaklar;
• W3C Working Draft
• RGBA on CSS3.info
• Pure CSS Opacity
@Font-Face Kullanarak Özel Yazı Karakterleri
Webte genelde tüm yazı tipleri aynı gibi görünür. Arial, Helvetica, Verdana, Georgia … v.b. Farklı bir font kullandığımızda, onu görebilmeniz için, kullandığımız yazı tipininde sizin bilgisayarınızda olması gerekir. İşte başka yazı karakterli kullanmaktan çekingemiz bundan kaynaklanır. Fakat CSS3′ ün @font-face özelliği, online bir kütüphaneden istediğiniz yazı karakterini seçerek, kullanıcılara göstermeyi başarıyor. Gerçekten çok güzel bir özellik.
Nasıl çalıştığını görelim;
@font-face {
font-family:'Anivers';
src: url('/images/Anivers.otf') format('opentype');
}
Ve bnu bir Header da kullanalım;
h1 { font-family: ‘Anivers’, Helvetica, Sans-Serif; }
@font-face özelliğini destekleyen tarayıcılar ise Mozilla Firefox 3.1, Safari, Opera 10 ve IE7
CSS3 Özel Yazı Karakterleri (@font-face) ile ilgili ekstra kaynaklar;
• Özellik için kullanabileceğiniz online kütüphane
• Font-face in IE, making Web fonts work
• Web fonts, the next big thing - A List Apart
Olumlu Bakış
CSS3 hala yapım aşamasında denilebilir. Yukarıda bahsettiğim kurallar şuanda bazı internet tarayıcılarında desteklenebiliyor. Fakat hızla ilerleyen günümüz web tekonolojisinde çok yakın zamanda bu özellikleri her tarayıcıda görebileceğiz. Safari bu yeni özelliklere çok değer veriyor. Fakat, Mac kullanıcıların sürekli kullandığı bu internet tarayıcısının son istatistiklere göre kullanıcı sayısı gün geçtikçe düşüyor ve diğer popüler tarayıcıların gölgesinde kalıyor.
Firefox şuanda çok geniş bir kullanıcı sayısına ulaştı. Ki, benimde vazgeçemediğim bu internet tarayıcısı son sürümü 3.1 ile en yeni CSS3 kurallarını destekliyor. Çok yakında kullanıcılar internet tarayıcılarını güncelleyecekler, bu da internetteki çoğu kullanıcının CSS3 yeniliklerini rahatlıkla destekleyeceğini gösteriyor.
Google Chrome bu yaz çıkan bir internet tarayıcısı. Safari ile aynı alt yapıyı yani WebKit’ i kullanıyor. Google Chrome hakkında geniş bilgiyi Google Chrome İzlenimleri yazımda bulabilirsiniz.
Son olarak Kasım, 2008 de döküm alınan W3′ ün internet tarayıcıları istatistiklerinde %44,2 ile Mozilla Firefox, %3,1 ile Google Chrome ve %2,7 ile Safari gözüküyor. Bunun anlamı, internet kullanıcıların %50 sinin bu yepyeni özellikleri rahatlıkla destekleyebileceğini gösteriyor. Çeşitli communityler oluşturulup, internet kullanıcılarının doğru tarayıcıları seçmesine yardımcı olarak bu sayının %70 lerin üzerine çıkarılması planlanıyor.
Olumsuz Bakış
%46 olan İnternet Explorer kullanıcıları maalesef bu yeni özellikleri şuanda göremeyecekler. O yüzden şimdilik bu yeni özellikleri mümkün olduğunca az kullanmayı ve alternatiflerini üretmeyi düşünebilirsiniz.
CSS3 tam olarak yayınlanmış değil. Bu yüzden kullandığınız yeni özellikler büyük ihtimal Invalid olarak görünecektir. Önemsiyorsanız şimdilik kullanmamanız gerekmektedir. Fakat şunu da söylemeden geçemeyeceğim, herkes kendi standartlarını kendisi yaratmalıdır. Bu konuda daha sonra bir yazı yazabiliriz.
Birçok tarayıcı var ve bu internet tarayıcılarının CSS3 kodlarını görebilmesi için farklı kodlar yazmanız gerekiyor. Bu da stil dosyanızda ekstra bir kod yazımına yol açacaktır. Geniş projelerde sayfa hızını ve diğer olağan hataları tetikleyebilir.
PHP Yenilikleri
PHP 6 çıktı çıkacak bununla beraber sabırsız geliştiriciler için PHP 5.3 versiyonu yayınlandı. PHP6 için planlanan yeniliklerin bir çoğu PHP 5.3'e aktarıldı.
PHP6'nın yeni özelliklerini kullanmak isteyen geliştiriciler için PHp 5.3'ün duyurulması güzel bir haber. Ancak hosting firmalarının hemen PHP6'ya geçeceklerini düşünmüyorum. PHP6'nın bir süre test edilip stabil hale gelmesini bekleyeceklerdir. Çoğu hosting firması muhtemelen PHP6'ya geçmek için PHP 6.1 versiyonunu bekleyeceklerdir. PHP6 ile gelen özelliklerin birçoğunu kullanmak için ise PHP 5.2'den PHP 5.3'e update daha kolay olacaktır.
Bu makalemizde PHP 5.3 ile gelen yeni özellikleri anlatıp, örnekler vermeye çalışacağız. Burada PHP 5.3'ün kurulumunu veya yükseltmesini anlatmayacağız. Anlatacağımız kodları denemek istiyorsanız PHP 5.3'ün olduğu bir alanda bu denemeleri yapmanız gerekecektir.
Namespace
Nesneye dayalı programlamadan (Object Oriented Programming) önce çoğu uygulama geliştirici, çakışmaları önlemek için fonksiyon isimlerinde kendilerine göre ön ekler kullanıyorlardır. Örneğin wordpress fonksiyonlar genellikle wp_ ile başlar ve böylece diğer fonksiyonlar ile çakışmalar önlenmiş olur.
Nesyene dayalı programlama dünyasında isim çakışmaları biraz daha az oluyor. Aşağıdaki örnekte de göreceğiniz gibi nesne içindeki fonksiyonlar, nesne dışında ve diğer nesnelerde tanımlanan fonksiyonlar ile çakışmaz.
set('fullname', 'Ben Balbo'); $user->save();
Yukarıdaki örnekte, User adında bir sınıf oluşturduk ve bu sınıf içinde de set ve save adında iki tane fonksiyon tanımladık. save fonksiyonu diğer hiçbir save fonksiyonu ile çakışmayacaktır, sadece User class'ı içinden bu metod'a erişilebilir. Ancak burada başka bir var! Tanımlanan User sınıfı başka bir yerde de tanımlanırsa sorun olacaktır. Aynı isimle birden fazla sınıf tanımlanamıyor. Bu tarz durumları önlemek için PHP 5.3 ile gelen namespace anahtar kelimesini kullanıyoruz.
Yukarıda aynı isme sahip iki sınıf tanımladık. Sınıfları namespace'ler ile bir birinden ayırdık. Bu sınıflar aşağıdaki şekilde ayrı ayrı çağrılabilir.
$attribute = $value; } public function save() { echo '
Blog user ' . $this->fullname . ' saved
'; } } $user = new MyCompany::Blog::User(); $user->set('fullname', 'Cem Cemoğlu'); $user->save(); $attribute = $value; } public function save() { echo '
CMS user ' . $this->fullname . ' saved
'; } } $user = new MyCompany::Blog::CMS(); $user->set('fullname', 'Ahmet İyibilir'); $user->save(); use
PHP 5.3 ile gelen yeniliklerden biri de use anahta sözcüğüdür. namespace kullanıyorsanız bir sınıfı çağırmak için yukarıdaki örnekte gösterildiği gibi her seferinde namespace adını yazmanız gerekiyor. use ile namespace'li sınıfları çok daha kolay çağırabilirsiniz. İlk örnek use kullanmadan ikinci örnek ise aynı işi yapan kodun use kullanılmış versiyonudur.
setUser( $user ); $post->setTitle( $title ); $post->setBody( $body ); $post->save(); Namespace Alias
Yukarıda namespace kullanarak aynı isme sahip sınıf oluşturmanın nasıl yapılacağından ve bunun çakışmaları önleyeceğinden bahsetmiştik.Aynı isme sahip sınıfları aynı kod içinden çağırmak bazen karışıklıa sebeb olabilir, bu karışıklığı önlemek için namespace'ler için alias yani takma isim kullanabilirsiniz. Namespace Alias örneği
set('fullname', 'Cem Cemoğlu'); $bloguser->save(); $cmsuser = new CMSUser(); $cmsuser->set('fullname', 'Ahmet Can'); $cmsuser->save(); Class Constants - Sınıf Sabitleri
PHP 5.3 ile sınıf içinde sabit tanımı yapılabiliyor. Eğer namespace kullanmışsanız bu sabit tanımlarına sınıf dışından da erişilebiliyor, ancak sabitlere doğrudan sınıf ile erişilmiyor. İşte örneğimiz;
Fonksiyonlar için Namespace
Statik sınıflara ait metodlar artık kulanılmıyor onun yerine namespace ile fonksiyonlar tanımlayabilirsiniz. Örnek kullanım:
Yukarıda açıklamaya çalıştığımız PHP 5.3'ün özelliklerine ait tüm listeyi buradan edinebilirsiniz.
PHP 5.3'e geçerken dikkat edilmesi gereken noktalardan bazıları;
• call_user_method() yerine use call_user_func() kullanılmalı
• call_user_method_array() yerine use call_user_func_array() kullanılmalı
• define_syslog_variables() kullanılmamalı
• ereg() yerine preg_match() kullanılmalı.
• ereg_replace() yerine preg_replace() kullanılmalı.
• eregi() yerine preg_match() i parametresi ile kullanılmalı
• eregi_replace() yerine preg_replace() kullanılmalı
• session_register(), session_unregister(), session_is_registered() gibi oturum değişkenleri yerine $_SESSION kullanılmalı
• set_socket_blocking() yerine stream_set_blocking() kullanılmalı
• split() yerine preg_split() kullanılmalı
• spliti() yerine preg_split() iparametreli kullanılmalı
• mysql_db_query() yerine mysql_select_db() ve mysql_query() kullanılmalı
• mysql_escape_string() yerine SQL'e birşeyler kayıt ederken özel karakterlerden kaçmaya yarayan mysql_real_escape_string() kullanılmalı
ASP Yenilikleri
Active Server Pages (ASP) teknolojisinin bu yeni sürümü, iç performans geliştirmelerinin ve iyileştirmelerin yanı sıra aşağıdaki yeni özellikleri de içerir:
Daha İyi Uluslararası ve UTF-8 Desteği
İyileştirilmiş POST Desteği
ASP Asılı Kalma Algılaması
Yaygın Kullanılan Dosyaları Önbelleğe Alma
UNC Geliştirmeleri
ASP'deki COM+ Hizmetleri
Grup Modeli Seçimi
Yan Yana Birleştirmeler
COM Bölümleri
İzleyici
İşlemler
ASP için Yeni Meta Tabanı Özellikleri
ASP Hata Ayıklama
Daha İyi Uluslararası ve UTF-8 Desteği
UTF-8 desteği, ASP'deki tüm yerleşik nesne özelliklerini ve yöntemleri kapsayacak biçimde genişletilmiştir. ASP'nin son sürümü yalnızca Response.Write için UTF-8 desteği içeriyordu.
İyileştirilmiş POST Desteği
ASP artık istemciden gelen yığınlı kodlanmış POST verilerini okuyabilir.
ASP Asılı Kalma Algılaması
Bir IIS sitesi meşgul olduğunda, ASP iş parçacığı sayısı üst sınırına ulaşılması ve bazı ASP iş parçacıklarının askıda kalması nedeniyle performans düşebilir. HSE_REQ_REPORT_UNHEALTHY ve World Wide Web Publishing Service (WWW hizmeti), ASP.dll işlemini barındıran çalışan işlemi geri dönüştürür ve olay günlüğüne bir girdi ekler.
Yaygın Kullanılan Dosyaları Önbelleğe Alma
ASP artık bir önbellek tutmanın yanı sıra, en son kullanılan dosyaları diskte önbelleğe alır. Disk önbelleğinin varsayılan konumu: %systemroot%\System32\inetsrv\ASP Derlenen Şablonlar'dır. AspDiskTemplateCacheDirectory Metabase Property ayarlayarak disk önbelleğinin konumunu değiştirebilirsiniz.
UNC Geliştirmeleri
ASP artık ASP komut dosyalarındaki UNC yollarını işleyebilir.
ASP'deki COM+ Hizmetleri
IIS'nin önceki sürümlerinde bir ASP uygulamasındaki COM+ hizmetlerini kullanmak istediğinizde, bu hizmetlerin yöntemlerini çağıracak bir COM bileşeni oluşturmanız gerekiyordu. Şimdi, ASP uygulamanızı, bir COM bileşeni oluşturmanıza gerek kalmadan aşağıdaki COM+ hizmetlerini kullanacak biçimde yapılandırabilirsiniz:
Grup Modeli Seçimi:
ASP artık tüm iş parçacıklarını çoklu iş parçacıklı grupta (MTA) çalıştırabilir. COM bileşenleriniz çoğunlukla serbest iş parçacıklarından veya iki modelli iş parçacıklarından oluşuyorsa, ASP iş parçacıklarını MTA'da çalıştırmak performansı önemli ölçüde artırabilir.
Bir ASP uygulamasının MTA içinde çalışmasını etkinleştirmek için uygulama düzeyinde, AspExecuteInMTA Metabase Property metatabanı ayarını kullanabilirsiniz. Bu ayar, bir uygulamayı ASP MTA iş parçacıklarında çalıştırırken, bir diğerini ASP STA (tek iş parçacıklı grup) iş parçacıklarında çalıştırmanızı sağlar. ASP iş parçacıkları için varsayılan yine STA'dır.
IIS tarafında IIS Yöneticisi'ni kullanarak yan yana birleştirmeleri etkinleştirmek için
1.IIS Yöneticisi'nde bir Web sitesini veya sanal dizini sağ tıklatın ve Özellikler'i tıklatın.
2.Sanal Dizin sekmesini tıklatın ve Yapılandırma'yı tıklatın.
3.Yapılandırma düğmesi kullanılamıyorsa, bu sanal dizin için bir uygulama oluşturmadınız demektir. Uygulama oluşturmak için Oluştur'u tıklatın.
4.Uygulama Yapılandırması iletişim kutusunda Seçenekler sekmesini tıklatın.
5.Yan Yana birleştirmeleri etkinleştir onay kutusunu seçin.
6.Yayılma dosyası adı kutusuna COM+ bildirim dosyasının adını yazın.
7.Tamam düğmesini iki kez tıklatın.
IIS tarafında IIS Yöneticisi'ni kullanarak yan yana birleştirmeleri etkinleştirmek için AspAppServiceFlags Metabase Property'nin AspEnableSxs bayrağını ayarlayın. Ayrıca, AspSxsName Metabase Property'ni COM+ bildirim dosyasının adına ayarlayın.. Her iki metatabanı özelliğini uygulama düzeyinde ayarlayın.
Önemli
Bu özellik uygulama düzeyinde yapılandırılabilir olsa da, herhangi bir uygulama havuzunda sistem DLL'sinin yalnızca bir sürümü kullanılabilir. Örneğin, Uyg1 uygulaması MDAC sürüm 2.5 ve Uyg2 uygulaması MDAC sürüm 2.4 kullanıyorsa, Uyg1 ve Uyg2 aynı uygulama havuzunda olmamalıdır. Eğer aynı havuzdaysalar, ilk yüklenen uygulama kendi MDAC sürümünün yüklenmesini sağlar ve uygulamalar kaldırılana kadar diğer uygulama bu MDAC sürümünü kullanmaya zorlanır.
Aşağıdaki örnek, Varsayılan Web Sitesi uygulamasında yan yana birleştirmeleri etkinleştirir (W3SVC/1/ROOT). AspEnableTracker özelliği ayarlandıktan sonra AspAppServiceFlags özelliğinin değiştiğine dikkat edin:
Önemli
Bu özellik uygulama düzeyinde yapılandırılabilir olsa da, herhangi bir uygulama havuzunda sistem COM+ bileşeninin yalnızca bir sürümü kullanılabilir. Örneğin, Uyg1 uygulaması Shop.dll adlı özel COM+ uygulamasının 1.0 sürümünü ve Uyg2 uygulaması Shop.dll'nin 2.0 sürümünü kullanıyorsa, Uyg1 ve Uyg2 aynı uygulama havuzunda olmamalıdır. Eğer aynı havuzdaysalar ilk yüklenen uygulama kendi Shop.dll sürümünün yüklenmesini sağlar ve uygulamalar kaldırılana kadar diğer uygulama bu MDAC sürümünü kullanmaya zorlanır.
Aşağıdaki örnek Varsayılan Web Sitesi uygulamasında bölümleri etkinleştirir (W3SVC/1/ROOT). AspEnableTracker özelliği ayarlandıktan sonra AspAppServiceFlags özelliğinin de değiştiğine dikkat edin..
Ne yazıkki kredi kart numaralarını ele geçirmek son derece kolaydır. Bu numara, mektupla gelen kredi kartı ekstrelerinden, önemsenmeden atılan sliplerden veya çalınan kartlardan kolayca elde edilebilir. Ayrıca bankaların müşteri hizmetleri servislerinden, telemarketing firmalarından veya iyi niyete dayalı olarak kart bilgilerinin üçüncü şahıslara verilmesi durumunda da kart bilgileri elde edilebilmektedir. Kart numarasının ele geçirilmesi dışında bilgisayar programları kullanılarak da kart numaraları ve son kullanma tarihleri yaratılabilmektedir.
Kredi kartı bilgilerinin sanal mağazanın ödeme sayfasına girildikten sonra mağazaya iletilmesi sırasında üçüncü şahıslar tarafından çalınması riski bilginin internet üzerinden şifrelenerek transfer edilmesini sağlayan şifreleme teknolojileri (SSL vb.) kullanılarak çözülmüştür. SSL setifikası aynı zamanda sanal mağazanın da gerçek hayatta da var olan bir ticari kurum olduğunu göstermesi açısından müşterileri rahatlatmaktadır. Sanal Pos kullanan bir web sitesi kredi kart bilgilerinin girildiği ödeme sayfasının güvenliğini SSL sertifikası kullanarak sağlayabildiği gibi Garanti Bankası Güvenli Ortak Ödeme sayfasını kullanarak ta yapabilir. Bu durumda SSL sertifikası alınmasına gerek bulunmamaktadır.
Alıcı, satıcı ve aracıların iddia ettikleri kişiler olduklarını kanıtlamaları gerçek hayatta karşılıklı kimlik ibrazıyla elektronik ortamda ise dijital sertifikalar yardımıyla yapılmaktadır. Ancak dijital sertifikaların kullanımı dağıtım ve bakım ile ilgili zorlukların dışında sertifikaların mobilitelesinin sağlanamaması kullanımının ilk anda yaygınlaşmasını önlemiştir. Visa/Mastercard tarafından 1997 yılında geliştirilen SET sistemi kredi kartı sahteciliğini tamamen ortadan kaldırabilecek şekilde yapılandırılmıştır. Ancak müşteri tarafında büyük dijital sertifikaların bilgisayara yüklenmesi ve satın alma işlemlerinin sadece sertifikanın yüklü olduğu bilgisayardan yapılabilmesi nedeniyle beklenen ilgiyi görmemiştir. Dijital sertifikaların merkezi bir yerde tutulması, sertifika sahiplerinin buraya şifreyle bağlanarak sertifikalarını kullanmalarına dayanan 3D Secure uygulaması da Visa/Mastercard tarafından geliştirildi. 3D Secure Sistemi kısaca; İnternet üzerindeki alışverişlerin güvenliğinin arttırılması amacıyla Visa ve Mastercard tarafından geliştirilen bir ek güvenlik sistemidir. 3D secure sisteminde müşteriler , herhangi bir ödeme işlemi sırasında kartın ait olduğu bankanın web sitesine yönlendirilerek, Kredi Kartına ait şifre ile onaylama işlemini gerçekleştirmektedirler. Böylelikle kart bilgileri başkaları tarafından biliniyor olsa bile şifreyi sadece kart sahibi bildiği ve şifre giriş işlemi kendi bankasının web sitesi dışında kullanılmadığı için işlem güvenliğini sağlanmakta ve Fraud işlemler ( Kart sahibine ait olmayan işlemler ) engellenmektedir. Ülkemizde 31 Temmuz 2007 tarihi itibari ile sanal pos işlemlerinde 3D secure uygulamasına geçilmesi zorunlu hale getirilmiştir. 3D Secure uygulaması tam anlamı ile uygulamaya geçiriline kadar sanal pos kullanan işyerileri sipariş / hizmet teslim etmeden önce işlemin asıl kart hamiline ait olup olmadığını kontrol etmeli, gerekirse sanal posunu kullandığı bankadan teyid talep etmeli ve gerekli kontroller yapıldıktan sonra sipariş/hizmet teslimi yapmalıdırlar. İnternet Mail Order işyerilerinin Fraud’a karşı korunmak içn dikkat etmeleri gereken konular Güvenlik başlığı altındaki diğer makalelerde belirtilmiştir.
Garanti Bankası kredi kartlarının mevcut yapısını bozmadan alışverişlerin tam güvenliğini sağlayıp kolayca edinilebilebilecek kullanımı son derece kolay olan Garanti Sanal Kart ve Garanti Sanal Kredi Kartlarını müşterilerinin kullanımına sunmuştur. Garanti Sanal Kart ve Garanti Sanal Kredi Kartlarında Sanal Karta para aktarımı yada Sanal Kredi Kartına limit belirleme işlemleri alışveriş öncesinde müşteri tarafından Alo Garanti ve Garanti İnternet Şubesi aracılığı ile güvenli bir şekilde yapılmaktadır. Alışverişten sonra Sanal Kartta kalan para yada Sanal Kredi Kartında kalan Limit yine Alo Garanti veya Garanti İnternet Şubesi kullanılarak sıfırlanabilir. Böylece Garanti Sanal Kart ve Garanti Sanal Kredi kartlarının kart sahibinden başkası tarafından fraud amaçlı olarak kullanması önlenir.
Türkiye Garanti Bankası Türkiye'de üye işyerlerini kredi kartı sahteciliklerinden (fraud) korumak üzere ayrı bir bölüm kuran tek banka olarak, 1999 ve 2000 yıllarında kredi kartı sahteciliklerini önleme konusunda Avrupa'nın en başarılı bankası seçilmiştir. Fraud&Security (Sahtecilik & Güvenlik ) bölümümüz tüm işyerlerimizi sürekli izlemekte, şüpheli durumlarda müdahalede bulunmaktadır. Bölüm ayrıca üye işyerlerinin kredi kartı sahteciliklerine karşı bilinçlendirilmesi için peryodik eğitimler de düzenlemektedir.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Her şey gelişti, programlar, siteler, bakış açıları, hayal gücü... Ancak ne yazık ki, web tasarımı Türkiye'de hala yeterince anlaşılabilmiş ve doğru uygulanan bir alan değil. Bugüne kadar binlerce web sitesi inceledim -ve sürekli incelemeye devam ediyorum, ülke ve bu konuda anlayış olarak yabancıların çok çok gerisinde olduğumuz ortada. Ben web tasarımcısıyım diye geçinen birçok insan, CSS nedir, HTML nedir, JavaScript nedir, link nedir, buton nedir daha tam olarak bilmiyor. Böylece bu komik insanlar bu sektörde zaten anlamayan birçok kişiyi yaptıkları abuk subuk ç-alıntı çalışmalarla alenen kandırıyorlar.
Böyle biri olarak başlamamanız için temelleri çok sağlam atmanız gerekiyor. Bıkmadan usanmadan yetinmeden daha fazlasını istemek gerekiyor.
Peki, web tasarımcısı olmak istiyorsanız neler yapmanız gerekiyor? Bir kere web tasarımı noktasında yeteneğiniz varsa -resim, illustrasyon, renkler gibi konularda meraklı ve yetenekli iseniz, ilerlemenizde size çok büyük bir hız katacaktır. Ancak istemek de yetenek kadar mühim. Eğer sadece para kazanmak için giriyorsanız, emin olun yapacak çok daha kazançlı işler var. Ortaya bir çalışma koyduktan sonra en usta insandan hiç bilmeyen birine kadar hepsine de, "bu çalışmayı ben yaptım, alnımı akı, emeğimin ürünü" diyebiliyorsanız iş tamam demektir.
Web tasarımı her açıdan grafik tasarımdan farklıdır. Baskı, yayıncılık işleri ile uğraşan ve bu konuda uzmanlaşmış kişiler çoğunlukla web tasarımda zorlanırlar, aynı şekilde web tasarımcıları da genelde baskı işlerinden fazla anlamazlar. Web tasarımda 3 renk çalışırsınız (RGB), baskıda ise 4 renk (CMYK). Web tasarım için Dreamweaver, Frontpage, CSS, Flash, Photoshop, Fireworks gibi programları iyi bilmeniz gerekir, grafik tasarımda ise, Freehand (artık yerini InDesign'a bıraksa da hala kullanılıyor), InDesign, Illustrator, Corel, Photoshop, QuarkExpress gibi programları çok iyi bilmeniz gerekiyor.
Ancak bilmek sadece bir kısmı bu işin, bir programı iyi bilen süper tasarımlar yapar diye bir kural yok. Tasarım insanın bakış açısı ile ilgili bir olaydır. Nasıl ki, iki ressam aynı manzarayı çizseler, ikisinde de mutlak farklılıklar (açı, perspektif, renkler, gölgeler...) olacağı gibi bu işte de aynı durumlar geçerlidir.
Ama unutmamak gerekir ki, her şey zamanla ve istenirse mutlaka öğrenilebilir. Yapılan çalışmalar büyük bir titizlikle incelenir, mantık kavranırsa olay çözülmeye başlamış olur. Mantık bu noktada en mühim esastır. Her işin kendine göre bir mantığı vardır. Onu kavrayabiliyorsanız olaya yavaş yavaş hâkim olabiliyorsunuz demektir. Flash'ın mantığı farklıdır, Photoshop'un mantığı farklıdır, ama öğrendiğinizde hepsini bir yerde buluşturmuş oluyorsunuz. Ortaya çıkan çalışma da bu anlamda değer kazanıyor.
Artık dünya Web 2.0 denilen internet siteleri dönemine girdi. Web 2.0 deyince bazı arkadaşların kafasının karıştığının farkındayım. Web 2.0 site ziyaretçilerinin etkin bir şekilde katkıda bulundukları, ilaveler yapabildikleri, istedikleri gibi at oynatabildikleri web siteleri demektir. Bunun en güzel örneği WordPress, Blogger, Blogcu gibi sitelerdir. Artık haber sitelerinde bile herkes habere yorum yapıyor, müdahale edebiliyor. Eskisi gibi sadece bilgi veren Web 1.0 siteleri geride kaldı. Bunun için Web 2.0 mantığını da iyi bilmek web tasarımının başlıca esaslarından biri oldu. Temeli CSS'den geçiyor. Çünkü çok yoğun katılımların olduğu ortamda CSS siteleri hafif tutuyor, fazlalıklardan arındırıyor, hızlı, pratik siteler oluşturuyor.
Web tasarımcısı olmak demek, tasarımı yapıp bırakmak değildir. Olabilir, Photoshop'u açarsınız, çok harika bir tasarım yaparsınız, yeteneğiniz varsa da ortaya olağanüstü bir çalışma çıkmış da olabilir. Ancak, esas iş burada başlıyor işte: Tasarım yapan kişinin bu tasarımı HTML, CSS, Flash ne yapacaksa ona göre düşünerek hazırlaması gerekiyor. Aksi halde dilimlemeye geçildiğinde bir çok zorluk sizi bekliyor demektir, sonra uğraşır durursunuz. Güzel ve uygun tasarım, uygun dilimleme, uygun yerleşim, uygun aktarma. Kısaca web tasarımın özeti budur.
Tasarımdan sonrası? Hadi aktardığımızı da varsayalım? Sonrası programlamaya giriyor. Web programlama işini yapanlar sizin işinizi ele alıp işlemeye başlıyorlar. Onların tasarımdan anlamaları gerekmiyor, zaten programcı olup da tasarımdan çok iyi anlayanlara nadiren rastlarsınız. PHP, SQL, ASP, Microsoft.Net (C#.NET, ASP.NET, ADO.NET, XML Web Services), XML, XSD, XSLT, Ajax gibi programlama dilleriyle boğuşmak diğerlerine fırsat vermiyor.
Tasarımınızın Photoshop'ta göründüğü gibi web tarayıcılarında da aynı şekilde görünmesini sağlamanız bu işin son adımı. Internet Explorer'da çok güzel görünebilir, ama Firefox'ta dağılmış gibi görünüyor, linkler pasif oluyorsa, sitenizi tekrar gözden geçirmeniz şart demektir. Ne yazık ki, Türkiye'deki bir çok site hiçbir şekilde Firefox'ta test edilmiyor, Firefox'a uyarlanmıyor. Bu durum ben ve benim gibi Firefox bağımlıları için çok büyük hayal kırıklığı demek. Ayrıca Safari, Opera gibi tarayıcılarda da test etmek en iyisidir.
Sonuç olarak, web tasarımcısı olmak istiyorsanız, köşelerde sizleri bekleyen birçok duvar var, eğer etrafınıza iyi bakıp toslamadan bu duvarları atlamayı başarırsanız en iyilerden biri olmaya adaysınız demektir.
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
► Duyurular
• Şirketin kanunen yapması gereken ilanlar
• Pay sahipleri ve ortakları açısından önem taşıyan açıklamalar
• Yönetim kurulu toplantılarının yapılması ile ilgili gerekli belgelerin açıklanması
• Bu kurullara ilişkin davetlerin yapılması, oy verme, şeffaflık ve kamuyu aydınlatma yönünden zorunlu ve yararlı görülen hizmet ve bilgilerin sunulması
• Pay sahiplerinin veya ortakların aydınlatılmasının öngörüldüğü diğer konular
► Finansal Durum
• Finansal tablolar, bunların dipnotları, yıllık rapor, yönetim kurulunun kurumsal yönetim ilkelerine ne oranda uyulduğuna ilişkin yıllık değerleme açıklaması
• Denetçilerin raporları ve yetkili kurul ve bakanlıkların istedikleri pay sahiplerinin ve sermaye piyasasını ilgilendiren konulara ilişkin olarak şirketin bildirimleri
► Hangi Şirketler Web Sitesi Yapmak Zorunda Kalacaklar?
Sanıldığının aksine, tüm şirketler değil, sadece sermaye şirketleri web sitesi yaptırmak zorundadırlar. Tasarıya göre sermaye şirketleri ise şunlardır:
•Anonim Şirketler
•Limited Şirketler
•Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirketler
Dolayısıyla; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler, tasarıya uygun biçimde hazırlanmış, web sitelerine sahip olmak zorundadırlar.
► Tasarı Web Sitesini Zorunlu Kılmakla Neyi Amaçlıyor?
Web sitesi, herkesin, her yerden kolayca erişebileceği bir veri ortamıdır. Yeni TTK tasarısı, web sitesini bu yüzden zorunlu kılmaktadır.
Şahıs şirketlerinde az sayıda ortak vardır ve bu ortaklar iletişim halindedirler. Bu yüzden şahıs şirketlerinin, ortaklarını web sitesi üzerinden bilgilendirmek gibi bir sorunları yoktur. Şahıs şirketlerinin ortaklarının yanında kamuyu bilgilendirmesi de beklenmemektedir. Çünkü, şahıs şirketleri, kamunun genelini ilgilendirmeyecek kadar küçük çaplıdır. Dolayısıyla şahıs şirketlerinin web sitesi yapmasının zorunlu kılınması anlamlı olmayacaktır. Bu şirketlerin web sitesi yapması, kamuyu aydınlatmak ya da ortakları bilgilendirmekten ziyade, şirket tanıtımı yapması demektir.
Sermaye şirketlerinde çok sayıda -özellikle anonim şirketlerde milyonlara ulaşan sayıda- ortak mevcuttur. Ve bu şirketlerin sermayeleri de genellikle kamuyu ilgilendirebilecek kadar büyüktür. Sermaye şirketlerindeki gelişmeler doğrudan ya da dolaylı olarak milyonlarca insanı etkileyebilir. Sermaye şirketi ortaklarının çok sayıda olması; tamamının karar alıcı durumda olamaması ve tamamının şirket hakkında bilgi sahibi olamaması sonuçlarını doğurur. Ayrıca piyasayı etkileme güçleri yüksek olduğundan, bu şirketlerdeki gelişmeler kamuyu ilgilendirmektedir. İşte tasarının gerekçesi de tam olarak bu sorunları çözmek... Yani sermaye şirketlerinin ortaklarını ve kamuyu şirketteki gelişmeler konusunda daha etkin biçimde bilgilendirmeye zorlamak.
► Hiç Web Sitesi Yaptırmayan ya da Yasaya Uygun Web Sitesi Yaptırmayan Sermaye Şirketleri Ne Olacak?
Tasarının yasalaştığı tarihten itibaren 3 ay içinde hiç web sitesi yaptırmayan ya da yasaya uygun web sitesi yaptırmayan; anonim şirket yönetim kurulu üyeleri, limited şirket müdürleri ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirkette komandite ortaklar 6 aya kadar hapis ve 100 günden 300 güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılacaklar.
Bunun yanında; web sitesine konulması gereken içeriği usulüne uygun bir şekilde koymayan; anonim şirket yönetim kurulu üyeleri, limited şirket müdürleri ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirkette komandite ortaklardan failler (bu kişilerden söz konusu fiili işleyenler) üç aya kadar hapis ve yüz güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılacaklardır.
► Bu Konuyla ilgili Bazı Medya Haberleri
TBMM Adalet Komisyonu, 22. Dönemde Genel Kurul’da görüşülemediği için kadük olan ve bu dönem hükümet tarafından yenilenen 1535 maddelik Türk Ticaret Kanunu Tasarısı’nı kabul etti. Adalet Komisyonu Başkanı Ahmet İyimaya, tasarının kabul edilmesinden sonra yaptığı konuşmada, tasarıda bazı eksiklikler ve uyumsuzluklar bulunduğunu belirterek, Genel Kurul’da önergelerle gerekli düzenlemelerin yapılacağını söyledi.
Ahmat İyimaya, “Bazı bilim adamları teknik arıza sebebiyle oluşacak otobüs kazalarında üretici firmanın sorumluluğunun ortadan kalktığını söylüyorlar. Bunları düzeltmemiz lazım” dedi.
İyimaya, değişiklik önergelerinin hazırlanması için milletvekilleri ve bilim adamlarının katılacağı bir çalışma komisyonu oluşturacağını da sözlerine ekledi.
50 YILLIK KANUN DEĞİŞİYOR
Adalet Komisyonu, 1957 yılından beri uygulanan Türk Ticaret Kanunu’nu yürürlükten kaldıran, AB’nin ticaret hukukuna ilişkin müktesebatını Türk hukukuna uyumlaştıran, teknolojik gelişmelerin ticaret hukukuna etkileri konusunda çağdaş düzenlemeler içeren 1535 maddelik tasarıyı 18 Nisan 2007’de benimsemiş ancak tasarı TBMM Genel Kurulunda ele alınamamıştı.
İNTERNET SİTESİ ZORUNLULUĞU
Tasarıya göre, her şirket, internet sitesi kurmak zorunda olacak. Her sermaye şirketinin, bir internet sitesi olacak. Bu sitede, şirket ilanları, pay sahipleri ve ortakları açısından önem taşıyan açıklamalar, finansal tablolar, raporlar, yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarına ilişkin bilgiler yayınlanacak. İnternet sitesini konulmasına gereken bir içerik konulmamışsa, hukuka aykırılığın ve yönetim kurulunun görevini yerine getirmemesinin bütün sonuçları doğacak. İçerik, en az 6 ay süreyle şirketin internet sitesinde yer alacak, yoksa konulmamış sayılacak.
Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 3 ay içinde internet sitesini oluşturmayan veya bilgi toplumu hizmetlerine uygun hale getirmeyen şirket yöneticileri, 6 aya kadar hapis ve 300 güne kadar adli para cezasına çarptırılacak.
Kaynak: NTVMSNBC
Tüm web tasarım çözümlerimiz hakkında daha detaylı bilgi almak için , Online Destek Hattı veya Talep Formu aracılığıyla bize mesaj gönderip, size dönüş yapmamızı sağlayabilirsiniz.
Web Standartlarını Kullanarak Geliştirmek
Öneriler ve en iyi uygulamalar
Roger Johansson, 456 Berea Street Son güncelleme tarihi: 2004-10-05Translations of this article are available.
İçerik
- Giriş
- Tarihçe
- Web Standartları
- Yapı ve görüntüleme
- (X)HTML
- CSS
- Erişilebilirlik
- URLs
- Referanslar
- Dizin
1. Giriş
Bu döküman, web standartlarını kullanmanın, geliştiricinin daha az zaman ve para harcayarak üretebildiği yöntemle ve ziyaretçilerin daha iyi bir deneyim yaşayacağı web sayfaları oluşturmanızı nasıl ve neden sağlayacağını açıklamaktadır. Bunun yanısıra, olabildiğince çok kişi tarafından erişilebilir, yüksek kalitede web sayfaları üretmenin diğer yöntemlerini, prensiplerini ve en iyi uygulamalarını tartışmaktadır.
2. Tarihçe
Doksanların ikinci yarısında internet ve web ana akım haline geldiğinde, tarayıcı üreticileri, henüz, CSSi (Cascading Style Sheets) tasarımcıların bir HTML dökmanının sunumunu kontrol edebilmek amacıyla kullanabilmelerine yetecek kadar geliştirmemişlerdi. CSS Level 1’in belirtiminin (specification) 1996’da, CSS Level 2’nin belirtiminin ise 1998’de yayınlandığı düşünülürse, bu geliştirmenin o zamanki eksikliği bir miktar anlaşılabilir.
Tarayıcılardaki CSS desteğinin eksikliği, basılı malzeme üzerinde çalışırken mümkün olabilen denetim düzeyine alışmış grafik tasarımcıların beklentileri ile birleştiğinde, HTML, web sayfalarının görünüşünü kontrol etmeyi olası hale getiren her türlü yöntemle suistimal edildi. Bu suistimallere en büyük örnek, tasarımcılar, border="0" özelliğini kullanarak
tabloların sınırlarını gizleyebildiklerini, böylece sayfa düzenini kontrol edebilecekleri görünmez bir ızgara oluşturabildiklerini keşfettiklerinde oluşan akımdır. Diğer bir örnek ise yine sayfa düzenini kontrol etmeye yardımcı olan, saydam yani görünmez aralık (spacer) GIF’lerinin kullanımıdır.
HTML’in hedefi hiçbir zaman döküman görünüşünü kontrol etmek olmadığından, kısa yollar, geçersiz kodlar ve üreticiye özel elemanlar (etiket/tag), özellikler (attribute) kullanıldı. Geçerleme çok az kişi tarafından bilinen ya da kullanılan birşeydi. Bu tarz kod için en açıklayıcı isim etiket (tag) çorbasıdır.
Tarayıcıların yeni sürümleri çıktıkça, CSS desteği geliştirildi ve genişletildi ama bu gelişme ve genişlemenin hızı olması gerektiği kadar değildi. Tarayıcı üreticilerinin CSS’i geliştirmek konusunda bu kadar yavaş olmalarına rağmen, çok sayıda insanın makul düzeyde CSS desteği olan tarayıcıları kullanıyor olduğu öyle bir noktaya geldik ki artık HTML’i sadece gerçek amacıyla, yani bir dökümanın görünüşünü değil yapısını tanımlamak amacıyla kullanmamamız için hiçbir neden kalmadı. Bu yüzden, artık özellikle bu amaçla tasarlanmış olan CSS’i kullanabiliriz.
3. Web standartları
Web standartları nedir?
Web standartları, W3C ve diğer standart oluşumları tarafından bir araya getirilmiş olan, web tabanlı içeriğin yaratılmasında ve çözümlenmesinde kullanılan teknolojilerdir. Bu teknolojiler, gelecekte de doğru biçimde görüntülenebilecek dökümanların Web’de yayımlanmasını ve bu dökümanların olabildiğince çok insan tarafından erişilebilir olmasını sağlamak üzere tasarlanmışlardır.
Yapısal diller
- HTML (Hypertext Markup Language) 4.01
- XHTML (Extensible Hypertext Markup Language) 1.0
- XHTML 1.1
- XML (Extensible Markup Language) 1.0
Sunum dilleri
- CSS (Cascading Style Sheets) Level 1
- CSS Level 2 revision 1
- CSS Level 3 (in development)
- MathML (Mathematical Markup Language)
- SVG (Scalable Vector Graphics)
Nesne Modelleri
Betik (script) dilleri
- ECMAScript 262 (JavaScript’in standart hale getirilmiş biçimi)
Bu döküman, yapı için XHTML 1.0 Strict, sunum için CSS Level 1 and Level 2 ve betik (sript) yazma için ECMAScript 262 (betik yazma için çok fazla örnek olmasa da) üzerinde durmaktadır.
Bir dökümanın web standartlarına bağlı kalınarak oluşturulduğu söylendiğinde döküman yukardaki teknolojiler kullanılarak üretilmiş olmanın yanısıra aşağıdaki özellikleri de sergiliyor demektir:
- geçerli XHTML’den oluşur
- sayfa düzeni için tabloları değil CSS’i kullanır
- düzgün biçimde yapılandırılmış ve semantik olarak yazılmıştır
- ve tüm tarayıcılarda çalışır.
Çevirenin notu: Yazı boyunca semantic kelimesi semantik olarak çevrilmiştir. Tam karşılığı “anlam bilimsel”dir, ancak bu yazıda “doğru, mantıklı ve olması gerektiği gibi, anlamına uygun biçimde” anlamında kullanılmaktadır.
“Tüm tarayıcılarda çalışır” cümlesinin “tüm tarayıcılarda aynı görünür” demek olmadığına dikkat edin. Bir dökümanın tüm tarayıcılarda aynı görünmesini sağlamak neredeyse imkansızdır. Yalnızca resimden oluşsa bile bir web sayfasının heryerde aynı görünmesi sağlanamaz. Web’de sunulan dökümanlara, farklı işletim sistemlerinde çalışan çok fazla sayıda değişik tarayıcı araç kullanarak değişik boyutlardaki ve kalitelerdeki monitörler aracılığıyla (ya da hiç monitörsüz), tarayıcılarının varsayılan metin büyüklüğünü ve diğer seçeneklerini değiştirmiş kullanıcılar tarafından erişilir. Bunu kabullenmek hayatınızın çok daha az karışık olmasını sağlar. Web sayfaları hazırlayan herkes, kağıt üzerinde yayın çıkaranlar ya da televizyon için filmler üretenler gibi düşünülmesi gereken önkoşulların varolduğunu bilmelidir.
Neden web standartlarını kullanmalı?
Bazı web geliştiricileri ve tasarımcıları web standartlarını kullanmaya karşı direnç gösterirler. Sık görülen nedenler şunlardır: Çok zor
, Nasıl olsa her şekilde çalışıyor
ve Kullandığım araçlar geçersiz kod üretiyor, ne yapayım
.
Duygusal olarak tepki göstermek ve bildiğiniz, kullanırken kendinizi rahat hissettiğiniz teknikleri bırakıp yeni birşey öğrenmeye direnç geliştirmek çok kolaydır. Ancak, duruma mantıklı olarak bakarsanız web standartlarını öğrenmenin ve kullanmanın bir çok getirisi vardır. Bunlara bir kaç örnek:
- Daha kolay geliştirme ve bakım: Daha semantik ve yapılandırılmış HTML kullanmak başka birisi tarafından yazılmış kodu anlamayı kolaylaştırır ve hızlandırır.
- Gelecekte ortaya çıkacak tarayıcılarla uyumluluk: Tanımlanmış standartları kullanır, geçerli kod yazarsanız, yeni çıkacak tarayıcıların dökümanlarınızı anlamaması riskini azaltır yani dökümanlarınızı gelecek uyumlu yapmış olursunuz.
- Web sayfalarının daha hızlı indirilmesi ve çözümlenmesi: Daha az HTML kodu daha küçük dosya boyutu ve daha hızlı indirilme demektir. Modern tarayıcılar, sayfaları, standart moddayken, geçmiş uyumlu moddayken olduğundan daha hızlı çözümlerler.
- Daha fazla erişilebilirlik: Semantik HTML, yani yapının sunumdan ayrıldığı HTML, ekran okuyucuların ve alternatif tarayıcı araçlarının içeriği daha kolay algılamasını sağlar.
- Daha yüksek arama motoru sıraları: İçeriğin ve görünüşün ayrılması içeriğin sayfa boyutunun çok daha fazlasını temsil etmesi anlamına gelir. Semantik kodlarla birlikte bu, sayfanın arama motoru sırasını yükseltir.
- Daha kolay uyum: Semantik biçimde oluşturulmuş bir döküman, yalnızca farklı bir CSS dosyası ile ilişkilendirilerek yazdırma işlemi ya da el bilgisayarları veya cep telefonları gibi alternatif tarayıcı araçlara çok daha kolay uyumlu hale getirilebilir.
Web standartları, web sitesi yaratıcılarına para ve zaman kazandırır, ziyaretçilere ise çok daha güzel bir deneyim yaşatır. Bunun yanısıra, web standartları “gelecek”tir. Hali hazırda, web standartlarını kullanmıyorsanız şimdi başlamanın tam zamanıdır, aksi taktirde arkada kalma riskini almış olursunuz.
Daha fazla okuma:
- My Web site is standard! And yours?
Web sitenizin kod kalitesini nasıl arttırabileceğiniz konusunda bir W3C dökümanı.
- Fighting for Standards
Web Standartları Projesi’nin bildirisi.
- What are web standards and why should I use them?
Web Standartları Projesi’nin web standartlarının ve onları kullanmanın neden iyi olduğunu derinlemesine anlatan dökümanı.
- The Business Benefits of Web Standards
Bir şirketin web standartlarını kullanarak nasıl para kazanabileceği üstüne bir Netscape DevEdge makalesi.
- Web Standards for Business
Pazarlama, iletişim ve IT bölümlerinden proje paydaşlarına seslenen bir Web Standartları Projesi makalesi.
Geçerleme
Geçerleme, bir dökümanın, yazıldığı dilin kurallarına uyup uymadığını kontrol etme işlemidir. Bu işlemi, bir metnin yazım ve sözdizim kurallarına uyumunu kontrol etmeye benzetebilirsiniz.
Geçerleme, web sayfaları geliştirme sürecinin çok önemli bir parçasıdır. Farkedilmesi zor birçok hata geçerleme sırasında bulunur. Hatalar, yazım hataları kadar basit olabileceği gibi yanlış kullanılan bir elaman ya da özellik kadar ciddi de olabilir.
Ne yazık ki bir çok insan sayfalarını geçerlemez. Bazı insanların bundan haberleri bile yoktur, diğerleri ise bu işlemi unuturlar ve hatta bazıları bilerek ve isteyerek geçerlemeden sakınırlar. Bu durum için ağırlıkla tarayıcı üreticileri suçlanabilir. Birçok tarayıcı hata vermek yerine, geçersiz HTML kodlarını ellerinden geldiğince düzgün biçimde çözümlemeye ve yazan kişinin ne kastettiğini becerebildiği kadar kestirmeye çalışır. işte tarayıcıların bu davranışları bugün yazılmakta olan özensiz kodlara neden olmuştur. Bu tür kodlar kestirilemeyen sonuçlar ürettikleri ve web tarayıcıların hata işleme yöntemlerine güvendiklerinden dolayı sorunludurlar.
HTML ve CSS kodlarınızı geçerlememeniz için hiç bir neden yok. Aksine, bu sizin leyhinize.
Why we won’t help you (Neden size yardım etmeyeceğiz?), Mark Pilgrim’in geçerlemenin avantajlarını anlattığı harika bir yazısıdır. Makale, ayrıca, yardım istemeden önce dökümanlarınızı geçerlemezseniz forumlarda ve e-posta gruplarında yardım bulmanızın neden daha zor olabileceğinden bahsetmektedir.
BBEdit ve Homesite gibi birçok HTML editörü, yerleşik geçerleme araçlarına sahiptir. Geliştirme aracınızın yerleşik geçerleme yöntemleri yoksa W3C’nin çevrimiçi erişilebilen geçerleme serviserinden faydalanabilirsiniz:
- (X)HTML: W3C MarkUp Geçerleme Servisi
- CSS: W3C CSS Geçerleme Servisi
Geçerleme araçlarının ürettikleri hata mesajlarını anlamak bir miktar ustalık isteyebilir. Hata listesinin başlarında yeralan bir hata altınaki birçok hataya neden oluyor olabilir. Bu hataya neden olan kodu düzeltir ve dökümanı yeniden geçerlerseniz hata listesini beklediğinizden fazla kısaltırsınız. Sıkça görülen hata mesajlarının açıklamalarını Black Widow Web Design’ın Common XHTML Validation Errors sayfasında bulabilirsiniz.
Kodunuzu tamamıyla geçerlenmiş hale getirmek çok iyi bir fikirdir ama bazı geçerleme hatalarından kurtulmak oldukça zor olabilir. Buna en iyi örnek sayfaya Flash ya da eklenti (plugin) isteyen başka bir içerik gömmek olabilir. Flash’la ilgili sorunlar hakkında daha detaylı bilgiye Flash Satay: Embedding Flash While Supporting Standards (Web Standartlarını Desteklerken Sayfaya Gömülü Flash Kullanmak) ve Embedding flash without <embed> (<embed> Kullanmadan Sayfanıza Flash Gömmek) sayfalarından erişebilirsiniz.
4. Yapı ve sunum
Web standartlarından sözedilirken sıkça değinilen konulardan biri yapıyı ve sunumu belirleyen kodun birbirinden ayrılmasıdır. Özellikle dökümanın semantik yapısını düşünmeye alışkın değilseniz başlangıçta yapı ve sunumu belirleyen kodun farkını anlamak zor olabilir. Ama, bunu anlamak çok önemlidir. Çünkü bu ikisi birbirinden ayrıldığında bir dökümanın sunumunu CSS ile konrtrol etmek daha kolaydır.
Yapı bir dökümanın olmazsa olmaz parçaları ve içeriğinin semantik ve yapısal kodudur.
Sunum ise içeriğe verdiğiniz stildir. Birçok durumda sunum dökümanın nasıl göründüğü ile ilgilidir ancak herkes grafik bir tarayıcı kullanmadığından bazen dökümanın nasıl duyulduğunu da belirler.
Yapıyı ve sunumu mümkün olduğunca birbirinden ayırın. İdeal olarak, sadece yapıyı ve içeriği kapsayan bir HTML dökümanınız ve sunumu kontrol etmenizi sağlayan bir de CSS dökümanınız olmalıdır.
Yapının ve sunumun birbirinden ayrılması günümüz web tasarımında yaygın değildir. Birçok web sitesinde HTML kodu hem yapısal hem de semantik olarak eksiktir.
Sayfa düzeni için tablo kullanmak
Yapıyı ve sunumu birbirinden ayırmak için dökümanın sunumunu kontrol etmek amacıyla tabloları kullanmak yerine CSS kullanmalısınız. Sayfa düzeni için tablo kullanmaya alıştığınızda bu söylediğimi yapmak size zor gelebilir ama düşündüğünüz kadar zor değildir. Bu konuda internette çok miktarda yardım bulabilirsiniz. Ayrıca size katacağı avantajları da çok fazladır. Bu yüzden bu farklı düşünüş tarzını öğrenmeye zaman ayırmaya değecektir.
Daha fazla okuma:
- Why tables for layout is stupid (Sayfa düzeni için tablo kullanmak neden aptalcadır)
Seybold 2003’de yapılan bir sunumun slaytları.
Semantik HTML
Yapıyı sunumdan ayırmanın diğer bir önemli parçası dökümanın yapısını kodlamak için semantik HTML kullanmaktır. Dökümanın o bölümünde kullanmaya uygun yapısal anlamı olan bir xhtml etiketi varsa onun yerine başka bir şey kullanmak için hiçbir nedeniniz olamaz. Diğer bir deyişle bir HTML etiketini başka bir HTML etiketi gibi göstermek için CSS kullanmayın. Örneğin; bir başlığı kodlamak için <h1> yerine <span> elemanını kullanmayın.
Semantik HTML kullanarak bir dökümanın değişik bölümlerinin tüm web tarayıcıları için anlamlı olmasını sağlarsınız. Bu tarayıcı, modern bir PC’deki en son grafik tabanlı web tarayıcı, CSS’i işleyemeyen eski bir tarayacı ya da Unix üzerinde metin tabanlı bir tarayıcı olsa da farketmez.
Başlıklar
Başlıkları kodlamak için başlığın seviyesine göre <h1>, <h2>, <h3>, <h4>, <h5> ya da <h6> kullanın. <h1> en üst seviye başlık için kullanılır.
Örnekler:
<h1>Döküman başlığı</h1> <h2>Alt başlık</h2>
Döküman başlığı
Alt başlık
Paragraflar
Paragrafları kodlamak için <p> elamanını kullanın. Paragraflar arasında boşluk yaratmak için <br /> elemanını kullanmayın. Paragraflar arasındaki aralıklar (margin) CSS tarafından belirlenir; bu da paragrafların doğru biçimde kodlanmasını gerektirir.
Örnek:
<p>Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Donec risus. Ed rhoncus sodales metus. Donec adipiscing mollis neque. Aliquam in nulla.</p>
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Donec risus. Sed rhoncus sodales metus. Donec adipiscing mollis neque. Aliquam in nulla.
Listeler
Birşeylerin listesini kodlayacaksanız liste yapın. XHTML’de üç farklı liste türü vardır: sırasız listeler, sıralı listeler ve tanım listeleri.
İmli listeler olarak da bilinen sırasız listeler <ul> ile başlar ve </ul> ile sonlanır. Her liste elemanı <li> elamanı içinde yazılır.
Sıralı listeler ise <ol> ile başlayıp </ol> ile sonlanır.
Tanım listeleri biraz daha farklıdır. Terimler ve anlamları/açıklamaları gibi bölümleri kodlamada kullanılırlar. Tanım listeleri <dl> ile başlayıp </dl> sonlanır. Açıklanacak her terim <dt> elemanı, terimin anlamı/açıklaması da <dd> elemanı içinde yazılır.
Örnekler:
<ul>
<li>Öge 1</li>
<li>Öge 2</li>
<li>Öge 3</li>
</ul>
- Öge 1
- Öge 2
- Öge 3
<ol>
<li>Öge 1</li>
<li>Öge 2</li>
<li>Öge 3</li>
</ol>
- Öge 1
- Öge 2
- Öge 3
<dl>
<dt>web sitesi</dt>
<dd>Bir kuruma ya da kişiye ait birbiri ile bağlantılı web sayfalarının
toplamı.</dd>
<dt>web sayfası</dt>
<dd>Metin, grafik ve diğer ortam bileşenlerini içerebilen, internet
üzerindeki temel bilgi birimi.</dd>
</dl>
- web sitesi
- Bir kuruma ya da kişiye ait birbiri ile bağlantılı web sayfalarının toplamı.
- web sayfası
- Metin, grafik ve diğer ortam bileşenlerini içerebilen, internet üzerindeki temel bilgi birimi.
Listenin içeriğinin alışılmış bir liste gibi görünmesini istemediğiniz de bile CSS liste kullanımını olanaklı kılar. Bağlantıların bir listesi olan yol bulma (navigation) barı buna iyi bir örnek olabilir. Bir menüyü liste gibi kullanmak menünün CSS desteklemeyen tarayıcılarda da anlamlı görünmesini sağlar.
Alıntılar
<q> elemanı, kısa, satır içi (inline) alıntılar için kullanılmalıdır. Web tarayıcıları <q> elamanının içeriğinden önce ve sonra otomatik olarak tırnak imleri ekler. Ne yazık ki, Internet Explorer bunu yapmaz ve hatta bazı durumlarda <q> elemanı erişim sorunlarına dahi neden olabilir. Bu nedenle kimileri <q> kullanmaktan kaçınmanızı onun yerine tırnak imlerini sizin eklemenizi salık verir. Satır içi (inline) alıntıları uygun sınıflarla <span> elemanları ile kullanmak alıntıları CSS ile biçimlendirmenizi sağlar ancak bu kodun semantik olarak hiçbir değeri yoktur. <q> elemanı hakkındaki sorunlarla ilgili daha ayrıntılı bilgi için Mark Pilgrim’in The Q tag (Q etiketi) adlı makalesini okuyabilirsiniz.
Daha uzun, bir iki paragraflık alıntılar için <blockquote> elemanı kullanılmalıdır. O zaman alıntıyı biçimlendirmek için CSS kullanabilirsiniz. <blockquote> elemanının içine doğrudan metin yazılamayacağına dikkat edin – içine yazılacak metin bir elemanın içinde olmalı; örneğin <p>.
cite özelliği, alıntının kaynağını belirtmek için hem <q> ile hem de <blockquote> ile kullanılabilir. Dikkat edin; eğer satıriçi alıntılar için <q> yerine <span> kullanırsanız cite özelliğini kullanamazsınız.
Örnekler:
<p>W3C’ye göre <q cite="http://www.w3.org/TR/REC-html40/ struct/text.html#h-9.2.1">İfade elamanlarının görüntüleniş biçimi kullanıcı aracına bağlıdır.</q>.</p>
W3C’ye göre İfade elamanlarının görüntüleniş biçimi kullanıcı aracına bağlıdır
.
<p>W3C’ye göre <span class="quote">“İfade elamanlarının görüntüleniş biçimi kullanıcı aracına bağlıdır.”</span>.</p>
W3C’ye göre “İfade elamanlarının görüntüleniş biçimi kullanıcı aracına bağlıdır.”.
<blockquote cite="http://www.w3.org/TR/1999/REC-html401-19991224/
struct/text.html">
<p>“İzleyen bölümler metinleri yapılandırma konuları
üzerinde duruyor. Metin görünümleri ile ilgili elemanlar (hizalama
elemanları, font elemanları, biçem sayfaları, vb.) belirtimde
bulunmaktadır. Karakterler hakkında bilgi için döküman karakter
seti ile ilgili bölüme başvurunuz.”</p>
</blockquote>
“İzleyen bölümler metinleri yapılandırma konuları üzerinde duruyor. Metin görünümleri ile ilgili elemanlar (alignment elemanları, font elemanları, biçem sayfaları, vb.) belirtimde bulunmaktadır. Karakterler hakkında bilgi için döküman karakter seti ile ilgili bölüme başvurunuz.”
Vurgu
<em> vurgu için, <strong> ise daha güçlü vurgu için kullanılır. Birçok tarayıcı vurgulanmış metni italik,daha güçlü vurgulanmış metni kalın görüntüler. Ancak bu bir zorunluluk olmadığından vurgulanmış metnin nasıl görüntüleneceğinden emin olmak için görünümlerini CSS ile belirlemek en doğrusu olacaktır. Yapmak istediğiniz sadece görsel bir efekt ise vurgu elemanı kullanmayın.
Örnek:
<p><em>Vurgulanmış</em> metin normalde italik olarak, <strong>daha güçlü vurgulanmış</strong> metin ise kalın görüntülenir.</p>
Vurgulanmış metin normalde italik olarak, daha güçlü vurgulanmış metin ise kalın görüntülenir.
Tablolar
XHTML tabloları sayfa düzeni için kullanılmamalıdır. Ama, tablo verilerini göstermek için tabii ki tablolar kullanılmalıdır. Veri tablolarını olabildiğince erişilebilir kılmak için tabloyu oluşturmakta kullanılabilen birçok farklı bileşeni bilmek ve kullanmak gerekir. Bunlara örnek, tablo başlıkları (<th>), özetler (summary özelliği), ve etiketlerdir (<caption> elemanı).
Örnek:
<table class="example" summary="Bu tablo İsveç’teki
1999–2003 yılları arası nüfus artışını göstermektedir.">
<caption>İsveç’teki yıllık nüfus artışı, 1999–2003</caption>
<thead>
<tr>
<td> </td>
<th scope="col">1999</th>
<th scope="col">2000</th>
<th scope="col">2001</th>
<th scope="col">2002</th>
<th scope="col">2003</th>
</tr>
</thead>
<tbody>
<tr>
<th>Nüfus</th>
<td scope="row">8 861 426</td>
<td scope="row">8 882 792</td>
<td scope="row">8 909 128</td>
<td scope="row">8 940 788</td>
<td scope="row">8 975 670</td>
</tr>
<tr>
<th>Artış</th>
<td scope="row">7 104</td>
<td scope="row">21 366</td>
<td scope="row">26 368</td>
<td scope="row">31 884</td>
<td scope="row">34 882</td>
</tr>
</tbody>
</table>
| 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Nüfus | 8 861 426 | 8 882 792 | 8 909 128 | 8 940 788 | 8 975 670 |
| Artış | 7 104 | 21 366 | 26 368 | 31 884 | 34 882 |
Tablolar ve kullanımları hakkında daha fazla bilgi için, Tables in HTML documents (HTML dökümanlarında tablolar) ve HTML Techniques for Web Content Accessibility Guidelines 1.0 (Web İçeriği Erişilebilirlik Yöntemleri için HTML Teknikleri 1.0) yazılarından faydalanabilirsiniz.
Daha fazla okuma:
- SimpleQuiz
Semantik yöntemle nasıl kodlama yapılacağını öğreten harika bir kaynak.
5. (X)HTML
HTML 4.01 kullanarak modern, yapılandırılmış ve standartlara uyumlu web sayfaları oluşturmak mümkündür. Ancak, temiz, semantik kodlamaya geçiş ve XML gibi diğer gelecek kodlama dillerine daha hazırlıklı olmak için yeni oluşturulacak web sayfaları için XHTML 1.0 Strict kullanılmasını öneririm. Bu dökümandaki örnekler de XHTML 1.0 Strict kullanılarak hazırlanmıştır.
XHTML 1.0, HTML 4’ün XML 1.0 içinde yeniden formule edilmiş ve HTML’in yerine kullanılmak için geliştirilmiş halidir. Kullanılmasını önerdiğim XHTML 1.0 Strict sunuma yönelik kodlama yapılmasına izin vermez (HTML 4.01 de buna izin vermez ama burada XHTML’e odaklanmak istiyorum). Bu yüzden, XHTML 1.0 Strict yapıyı sunumdan ayırmaya zorlar.
HTML’in son srümü olan XHTML 1.1 kullanımı teknik açıdan biraz daha zordur. Çünkü belirtim, XHTML 1.1 dökümanlarının MIME türü olarak application/xhtml+xml kullanılması ve text/html olarak sunulmaması gerektiğini belirtir. text/html kullanmak yasaklanmamıştır ama kullanılması önerilmez. Öte yandan, application/xhtml+xml kullanması gereken XHTML 1.0, HTML uyumlu ise MIME türü olarak text/html kullanabilir. XHTML Media Types (XHTML Medya Türleri) başlıklı W3C notu W3C tarafından önerilen MIME türlerine genel bir bakış içerir.
Ne yazık ki, bazı eski tarayıcılar ve Internet Explorer application/xhtml+xml MIME türünü algılamaz ve böyle bir durumda ya kaynak kodu gösterir ya da dökümanı hiç görüntülemez.
application/xhtml+xml kullanmak isterseniz, sunucunun, dökümanı isteyen tarayıcının MIME türünü destekleyip desteklemediğini kontrol etmesini ve destekliyorsa kullanmasını aksi taktirde text/html kullanmasını sağlamalısınız.
Sunucu tarafı betikleri için PHP kullanıyorsanız içerik üzerine anlaşma betiği, farklı tarayıcılara farklı MIME türü göndermek için kullanılabilir. :
<?php
if (stristr($_SERVER[HTTP_ACCEPT], "application/xhtml+xml") ||
stristr($_SERVER["HTTP_USER_AGENT"],"W3C_Validator")) {
header("Content-Type: application/xhtml+xml; charset=iso-8859-1");
header("Vary: Accept");
echo("<?xml version=\"1.0\" encoding=\"iso-8859-1\"?>\n");
}
else {
header("Content-Type: text/html; charset=iso-8859-1");
header("Vary: Accept");
}
?>
Betik, kullanıcı ajanının “application/xhtml+xml” değerini içeren Accept HTTP başlığı gönderip göndermediğini ya da kullanıcı ajanının application/xhtml+xml MIME türünü işleyebildiği halde uygun bir Accept HTTP başlığı göndermeyen W3C HTML geçerleyicisi olup olmadığını kontrol eder. Bu durumlardan biri doğruysa döküman application/xhtml+xml olarak sunulur. Bu tarayıcılar ayrıca bir de XML deklerasyonu göndermişlerdir. Internet Explorer’ın da içinde bulunduğu diğer tarayıcılara ise text/html olarak sunulur ve dökümana, IE/Win tarayıcılarını Quirks (acayip) moduna dönüştüren -ki bunun olmasını istemeyiz- XML deklerasyonu eklenmez.
Content-Type başlığından sonra proksi sunucuları gibi ara önbelleklere, dökümanıın içerik türünün dökümanı isteyen istemcinin yeteneklerine göre değişebildiğini söyleyen bir Vary başlığı gönderilir.
PHP kullanılarak yazılmış daha gelişmiş bir içerik üzerine anlaşma betiğini Serving up XHTML with the correct MIME type (XHTML’i doğru MIME türü ile sunmak) yazısında bulabilirsiniz. Bu betik, kullanıcı ajanının q-rating’ini (belirli bir MIME türünü ne kadar doğru işleyebildiğini belirtir) dikkate alır ve dökümanı application/xhtml+xml desteklemeyen kullanıcı ajanlarına text/html olarak göndermeden önce XHTML’i HTML 4’e dönüştürür.
Bu da ASP ve VBScript kullananlar için benzer bir betik:
<%
If InStr(Request.ServerVariables("HTTP_ACCEPT"), "application/xhtml+xml") > 0
Or InStr(Request.ServerVariables("HTTP_USER_AGENT"), "W3C_Validator") > 0 Then
Response.ContentType = "application/xhtml+xml"
Response.Write("<?xml version=""1.0"" encoding=""iso-8859-1""?>" & VBCrLf);
Else
Response.ContentType = "text/html"
End If
Response.Charset = "iso-8859-1"
%>
MIME türü application/xhtml+xml olduğunda Mozilla gibi bazı tarayıcıların hata içeren dökümanları görüntülemediğini göreceksiniz. Bu geliştirme sürecinde çok iyi bir davranış olabilir ama XHTML uzmanı olmayan kişilerce güncellenen çevrimiçi sitelerde tüm kodun hatasız olduğundan emin olamadığınız sürece sorunlara yol açabilir. Böyle bir durumdaysanız HTML 4.01 kullanmayı seçebilirsiniz.
Aşağıdaki liste, HTML yerine XHTML 1.0 Strict kullanmayı düşündüğünüzde en çok dikkat etmeniz gereken noktaları göstermektedir:
-
Hep küçük harf kullanın ve tüm özellikleri tırnak içinde yazın: Tüm eleman ve özellik isimleri küçük harf olmalı ve tüm özellik değerleri tırnak içinde yazılmalı.
Yanlış:
<A HREF="index.html" CLASS=internal>
Doğru:<a href="index.html" class="internal"> -
Tüm elemanları kapatın: HTML’de bazı elemanları kapatmayabilirsiniz. Bu elemanlar bir sonraki elemanın başlangıcında otomatik olarak kapanır. Ama XHTML buna izin vermez.
<img>gibi içeriği boş olan elemanlar dahil tümü kapatılmalıdır.Yanlış:
<li>Bileşen 1Doğru:
<li>Bileşen 1</li>Yanlış:
<p>Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.
Doğru:<p>Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit.</p>Yanlış:
<br>
Doğru:<br />Yanlış:
<img src="image.jpg" alt="">
Doğru:<img src="image.jpg" alt="" /> -
Özellikler kısaltılamaz: HTML’de bazı özellikler kısaltılabilir ama XHTML buna izin vermez.
Yanlış:
<input type="checkbox" id="checkbox1" name="checkbox1" checked>
Doğru:<input type="checkbox" id="checkbox1" name="checkbox1" checked="checked" /> -
Kullanımdan kalkmış elemanları kullanmayın: HTML 4.01 Transitional ve XHTML 1.0 Transitional’de kullanılabilen bazı elemanlar XHTML 1.0 Strict’de (ve HTML 4.01 Strict’de ) kullanımdan kaldırılmıştır. Bunlara örnek şunlar verilebilir:
<font>,<center>,alink,align,width,height(bazı elemanlar için) vebackground.
Daha fazla okuma:
- HTML Versus XHTML
Web Standartları Projesi W3C’ye HTML XHTML çiftinden hangisini kullanmanız gerektiğini ve bunun nedeni soruyor
- Better Living Through XHTML
HTML’den XHTML’e geçiş hakkında bir A List Apart makalesi.
- The New York Public Library Online Style Guide
XHTML ve CSS’in nasıl kullanılacağını anlatan güzel bir yazı.
- XHTML 1.0 Differences with HTML 4
W3C, XHTML 1.0 ile HTML 4 arasındaki farkları anlatıyor.
- XHTML: Differences between Strict & Transitional
XHTML 1.0 Strict ile Transitional arasındaki farkların bir özeti.
- Serving XHTML with the Right MIME Type
Web Standartları Projesi W3C’ye XHTML ve HTML için hangi MIME türünü kullanmanız gerektiğini ve bunun nedeni soruyor.
- XHTML Media Types
XHTML dökümanlarında hangi medya türlerinin kullanılması gerektiğinin bir özeti.
- Bad Tags
HTML Dog’un XHTML’de kullanmamanız gereken eleman ve özellikleri anlattığı kılavuzu.
- Specifying a MIME Type
MIME türleri ve farklı sunucu tarafı betik dillerinde içerik üzerine anlaşmanın nasıl yapılacağı hakkında bir döküman.
- Serving XHTML 1.0
MIME türleri ve XHTML hakkında bir W3C dökümanı.
Doctype
Şu an, çok az HTML dökümanının doğru ve tam bir döküman tipi (doctype) ya da DTD’si (Document Type Declaration) vardır. Birkaç yıl öncesine kadar işlevsellikten çok dekoratif olarak kullanılmaktaydı ama artık bir döküman tipinin oluşu tarayıcıda dökümanın nasıl çözümlendiğini büyük oranda etkilemektedir.
Geçerli olmak için tüm HTML ve XHTML dökümanlarının döküman tipi deklerasyonu olması gerekir. Doctype, HTML ya da XHTML’in hangi sürümününün kullanıldığını belirtir. Geçerleyiciler geçerleme işleminde, tarayıcılar ise dökümanı çözümlerken hangi modu kullanaclarını belirlerken bu ifadeden faydalanır. Dökümanda doğru ve tam bir doctype deklerasyonu varsa birçok tarayıcı CSS spesifikasyonunu yakından izleyeceği standart modda çalışır. Ayrıca dökümanın tarayıcıda çözümlenmesi de hızlanır çünkü bu durumda tarayıcı geçersiz HTML kodlarını algılamaya, çözümlemeye çalışmaz. Bu ayrıca farklı dökümanlarda farklı çözümleme yapılmasını engeller.
Aşağıdaki doctype dökümanı XHTML 1.0 Strict kullanılarak oluşturulmuştur ve “doctype switching” (döküman tipi geçişi) özelliği bulunan tarayıcıalrın standart moda geçmesini sağlar.
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN"
"http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
Daha fazla okuma:
- Fix Your Site With the Right DOCTYPE!
Doctype deklerasyonunun neden kullanılması gerektiği ve nasıl kullanılacağı üzerine bir A List Apart makalesi.
- Activating the Right Layout Mode Using the Doctype Declaration
Döküman tipi geçişi olan tarayıcıların farklı doctype deklerasyonlarından nasıl etkilendiğinin özeti.
- List of valid DTDs you can use in your document
W3C’nin doğru doctype deklerasyonlarının listesi.
Karakter kodlaması (Character encoding)
HTML dökümanları karakter kodlamalarını belirtmek zorundadır.
Karakter kodlamasını belirtmenin en doğru yöntemi web sunucusunu karakter kodlaması ile birlikte content-type başlığını da gönderecek biçimde yapılandırmaktır. Bunu yapmanın detayları hakkında daha fazla bilgi için kullandığınız web sunucusu yazılımının belgelerine bakmalısınız.
Apache kullanıyorsanız, karakter kodlamasını belirtmek için .htaccess dosyanıza bir ya da birkaç kural eklemelisiniz. Örneğin, tüm dosyalarınız utf-8 kullanıyorsa şu kuralı ekleyin:
AddDefaultCharset utf-8
Belli bir dosya adı uazantısına sahip dosyalar için karakter kodlaması belirtmek için ise:
AddCharset utf-8 .html
Sunucunuz PHP betikleri kullanmanıza izin veriyorsa karakter kodlaması için şunu kullanabilirsiniz:
<?php
header("Content-Type: application/xhtml+xml; charset=utf-8");
?>
Sayfalarınızı HTML olarak sunmak istiyorsanız application/xhtml+xml bildirimini text/html olarak değiştirin. Herhangi bir nedenle web sunucunuzu kullandığınız karakter kodlamasına göre yapılandıramıyorsanız dökümanlarınızın <head> bölümünde bir <meta> elemanı kullanın. Hatta web sunucunuz doğru yapılandırılmış da olsa dökümanlarınızda karakter kodlamasını belirtmek iyi bir fikirdir.
Örneğin, aşağıdaki <meta> elemanı tarayıcıya dökümanın ISO-8859-1 karakter kodlaması kullandığını bildirir:
<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=ISO-8859-1" />
Daha fazla okuma:
- WaSP Asks the W3C: Specifying Character Encoding
Web Standartları Projesi W3C’ye geliştiricilerin karakter kodlamasını nasıl belirtmeleri gerektiğini soruyor.
- The Absolute Minimum Every Software Developer Absolutely, Positively Must Know About Unicode and Character Sets (No Excuses!)
Farklı karakter kodlamaları hakkında bir makale.
- Using national and special characters in HTML
HTML dökümanlarında yerel ve özel karakterlerin nasıl kullanılacağının açıklaması.
- Tutorial: Character sets & encodings in XHTML, HTML and CSS (DRAFT)
Karakter kodlaması seçmek ve belirtmek hakkında bir ders.
6. CSS
Şimdiye kadar çoğunlukla font özelliklerini belirtmek için kullanılan CSS artık dökümanın tüm düzenini kontrol etmek için kulanılabilir. Ancak bunu etkili bir biçimde yapabilmek düzeni tablolar kullanarak belirlemekten çok daha farklı bir yaklaşım gerektirir.
CSS’in düzeni etkili bir biçimde kontrol edebilmesi için yapısal ve semantik XHTML kullamak gerekir.
Tarayıcı desteği
Daha önce de değinildiği gibi CSS için tarayıcı desteği son yıllarda çok gelişmiştir. Ne yazık ki tüm tarayıcı üreticileri açık standartları kullanmakla ilgilenmemektedir, bu yüzden bahsedilen bu desteğin miktarı tarayıcıdan tarayıcıya değişmektedir. Bunun yanında taraycılarda beklendiği biçimde davranmamalarına yolaçan yazılım hataları da bulunmaktadır.
Şu anda (2004) CSS desteği en üst düzeyde olan tarayıcılar Mozilla (ve Gecko üzerine kurulu diğer tarayıcılar: Firefox, Camino, Netscape 6+), Opera ve Safari (WebCore üzerine kurulu diğer tarayıcılar: OmniWeb 4.5 ve daha ileri sürümleri). Internet Explorer 6/Win aynı derecede CSS desteği sunmaz, ama yine de en temel işleri yapmanıza izin verir. Internet Explorer 5/Mac CSS1 için çok iyi desteğe sahiptir ancak CSS2,yi o kadar iyi desteklemez. Windows için IE 5.* bir miktar destekler ama dikkat etmeniz gereken bazı sorunları vardır. Internet Explorer’ın daha önceki sürümleri bahsetmeye değmeyecek derecede az destek sağlamaktadır. Aynı şey Netscape’in 6’dan önceki sürümleri için de geçerlidir.
Birçok insan şu anda Windows altında Internet Explorer kullanmakta olduğundan tarayıcıyı en küçük ortak bölen olarak düşünmelisiniz. Bu, daha iyi CSS desteği olan tarayıcılar için olan tasarımınızda onların yeteneklerini kullanmamalısınız ya da kullanmayacaksınız anlamına gelmez.
Kullanımda olan tarayıcıların tümü, grafiksel olarak çekici bir düzen yaratmak amacıyla tamamıyla CSS kullanan web sitelerini çözümlemek için gereken seviyede CSS desteğine sahip değildir. Ama ne mutlu ki, birçok web sitesine uğrayan ziyaretçilerin çok çok azı CSS-tabanlı sayfa düzenini doğu biçimde çözümleyemeyecek kadar eski tarayıcı kullanmaktadır.
Bu insanların tamamıyla dışarıda bırakılmayacaklarını belirtmek gerek. Doksanlarda, “yanlış” tarayıcı (aslında Windows için Internet Explorer dışındaki herhangi bir tarayıcı) kullananları, sayfaları doğru görebilmeleri için tarayıcılarını güncellemeleri gerektiğini belirten bir sayfaya yönlendirmek için kullanılan kontrol betikleri çok popülerdi.
Şimdilerde destelenmeyen tarayıcıları ele almanın daha iyi yöntemleri var. Mantıklı ve semantik XHTML kullanmanın bir büyük avantajı da CSS olmasa dahi dökümanları erişilebilir kılmasıdır. — Sayfanın nasıl göründüğü — desteklenen bir tarayıcıyla aynı olmayacaktır ama içerik yine ordadır. Birçok durumda, sitenin ziyaretçilerinin çoğu için, içerik sunumdan çok daha önemlidir. Bu yüzden desteklenmeyen tarayıcı kullananları tamamen dışarda bırakmaktansa stil uygulanmamış bir sayfa görüntülmek daha iyidir.
Bunu yapmanın değişik yöntemleri vardır. En sık kullanılan yöntemlerden biri ilgili CSS dosyasına bağlantıyı sağlamak için @import kullanmaktır. Netscape 4 ve daha eski tarayıcılar @import bildirimini tanımazlar ve CSS dosyasını alamazlar. CSS’i tarayıcılardan gizlemenin bir çok yöntemi vardır. CSS’i gizleme yöntemlerinin çoğunun kullandığı ortak nokta web tarayıcılarının CSS kodunu ele alışlarındaki yazılım hatalarıdır. Bunun anlamı, CSS’i gizlemek için kullanılan yazılım hatasını düzelten ama CSS’in bazı bölümlerini gizlemeyi gerektiren eksikliği gidermeyen bir güncellemenin yapılabileceği riskinin varlığıdır. işte bu yüzden sırtınızı CSS atlatma yöntemlerine (CSS hacks) ne kadar az yaslarsanız o kadar iyidir.
Tabii ki tarayıcı kontrolü ve farklı tarayıcılara farklı CSS yönlendirmesi yapmak (ya da hiç CSS göstermemek) için sunucu tarafı teknolojilerini kullanabilirsiniz. Bunu yaparsanız kullandığınız betiği sürekli güncel tutmaya dikkat edin çünkü bir güncelleme ya da yeni bir tarayıcı çıkması durumunda hatalı CSS yönlendirmesi yapıyor duruma düşebilirsiniz.
Daha fazla okuma:
- Tricking Browsers and Hiding Styles
Eric Meyer CSS’i bazı tarayıcılardan gizlemenin dört yöntemini anlatıyor.
- CSS Filters and Hacks
CSS’i tarayıcılardan gizleme tekniklerinden çok fazla sayıda örneğin biraraya getirildiği bir yazı.
- Progressive enhancement using CSS
Modern tarayıcı kullanan insanların deneyimlerini iyileştirmenin yolları hakkında döküman.
CSS kullanmanın değişik yöntemleri
HTML dökümanındaki elemanlara CSS uygulamanın birden çok yöntemi vardır.
Farklı dosyada
Tüm CSS kurallarını bir yada daha fazla ayrı dosyada tutmanın faydaları vardır. HTML dökümanlarının boyutları küçülür, CSS dosyaları tarayıcının önbelleğinde tutulur ve bu yüzden sadece bir kez indirilmeleri yeter ve son olarak tüm web sitesinin görünümünü değiştirmek için yalnızca bir dosyayı değiştirmeniz yeterlidir. Farklı bir dosyada tutulan CSS şöyle görünebilir:
h1 {
font-weight:bold;
}
Not: Farklı bir dosyada tutulan CSS’de <style> elemanı bulunmaz.
Bir HTML dökümanına bir CSS dosyasını <link> elemanı kullanarak bağlayabilirsiniz:
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="styles.css" />
ya da bir <style> elemanı içinde @import kuralı kullanarak da CSS dosyasına bağlayabilirsiniz:
<style type="text/css">
@import url("styles.css");
</style>
Satıriçi
Bir HTML elemanında style özelliğini kullanarak doğrudan CSS uygulayabilirsiniz:
<h1 style="font-weight:bold;">Rubrik</h1>
Sunum ve yapıyı birleştirdiği için bu kullanımdan kaçınmalısınız.
Aynı dosyada
Aynı dosyada kullanılan CSS, dökümanın <head> elemanına ait bir <style> elemanı içinde bulunur:
<style type="text/css">
h1 {
font-weight:bold;
}
</style>
HTML ve CSS kodlarını ayrı dosyalarda bulundurmak en iyi yol olduğundan bu kullanımdan da kaçınmalısınız.
Daha fazla okuma:
- At-Rules
Diğer konuların yanısıra, CSS bağlama ve medya türleri üzerine bir yazı.
CSS Sözdizimi
Bir CSS kuralı bir seçiciden (selector) ve bir ya da daha fazla deklerasyondan oluşur. Seçici, kuralın hangi HTML elemanına ya da elemanlarına uygulanacağını belirler. Her deklerasyon bir özellik ve bir değerden oluşur. Deklerasyon bloğu {} arasında yazılır ve ; (notalı virgül) ile biter.
Basit bir CSS kuralı şöyle görünür:
p {
color:#0f0;
font-weight:bold;
}
Yukardaki örnekte, p seçicidir. Bunun anlamı bu kuralın dökümandaki tüm <p> elemanlarını etkileyeceğidir. Kuraldaki iki deklerasyon <p> elamanı içindeki tüm metnin yeşil ve kalın yazılmasına sebep olur.
CSS kuralları hakkında daha geniş bilgi için, örneğin, CSS Beginner’s Guide veya CSS from the Ground Up sayfalarından ya da bir CSS kitabından faydalanabilirsiniz.
Daha fazla okuma:
- CSS Crib Sheet
Okuyucularının da yardımıyla Dave Shea pratik CSS ipuçlarının bir listesini hazırlamış.
- Writing Efficient CSS
John Gallant ve Holly Bergevin kısaltılmış CSS yazmanın yöntemlerini anlatıyorlar.
- Selectutorial - CSS selectors
Farklı CSS seçicilerinin ve nasıl kullandıklarının çok güzel anlatımı.
Gereksiz elemanlar ve sınıflar (class)
CSS kullanmaya başlarken en sık yapılan hata gereksiz XHTML elemanları, gereğinden fazla sınıf ve fazladan <div> elemanı kullanmaktır. Bu kodunuzun geçersiz olacağı anlamına gelmez ama sunumu ve yapıyı birbirinden ayırmanızın en önemli sebeplerinden biri olan daha basit ve temiz kodlar amacını hiçe saymanız anlamına gelir.
Gereksiz XHTML elemanlarının kullanımına bir örnek:
<h3><em>Headline</em></h3>
Başlığı italik yapmak istiyorsanız <h3> elemanının görünümünü değiştirmek için şu kuralı kullanın:
h3 {
font-style:italic;
}
Gereğinden fazla sınıf (class) kullanımı şöyle görünebilir:
<div id="main">
<div class="maincontent">
<p class="maincontenttext">
Lorem ipsum dolor
</p>
</div>
</div>
Oysa şu işinizi görecektir:
<div id="main">
<div>
<p>
Lorem ipsum dolor
</p>
</div>
</div>
div#main etiketi içindeki elemanları CSS aracılığıyla kontrol etmek için bağlamsal (contextual) seçicileri kullanabilirsiniz. Yukardaki örnek için şöyle görünecektir:
div#main p {
/* kurallar */
}
Birçok durumda mantıksal XHTML sayfanızın görünümünü CSS kullanarak fazladan kod yazmadan belirleyebilirsiniz. Ancak bazen biraz ekstra kod eklemek buna değen sonuçlar verecektir.
CSS ipuçları
CSS’i ciddi biçimde kullanmaya başladığınızda eninde sonunda bir takım sorunlarla karşılaşacağınız kesindir. Bazı sorunlar yanlış anlamalardan bazılarıysa açıkça ortaya konmamış belirtimler ve hatalı tarayıcılardan kaynaklanabilir. CSS Crib Sheet başlıklı yazıda güzel öenriler Dave Shea tarafından biraraya getirilmiştir. Aşağıda bu yazıdaki en önemli ipuçlarından birkaçını ve CSS Crib Sheet’de olmayan fazladan birkaç ipucunu bulabilirsiniz:
Önce geçerleyin: Hata ayıklama sürecinde öncelikle hem HTML’i hem de CSS’i geçerleyin. Birçok sorun geçersiz kodlardan kaynaklanır.
İlk etapta en modern tarayıcıyla test edin, daha sonra kodun diğer tarayıcılarda çalışmasını sağlayın: Test yaparken kötü ve/veya yanlış CSS gerçekleştirimi olan eski bir tarayıcı kullanıyorsanız yazdığınız CSS o tarayıcının CSS gerçekleştirimine uyarlanır. Daha gelişmiş bir tarayıcıda test yaparken bazı şeyler sizin yapmayı istediğiniz şekilde görünmeyebilir. Kodlarınızı, önce standartlara en uygun tarayıcıda çalışır duruma getirmek sonra yetenekleri daha yetersiz olan tarayıcılara uyarlamak en doğru yöntemdir.
CSS kutucuk modelini (box model) anlayın: Bir elemanın gerçek genişliğini ya da yüksekliğini bulmak için
paddingveborderdeğerleriniwidthya daheightdeğeri ile toplarsınız. Internet Explorer 5.*/Win’de ise,paddingveborderdeğerleri verilenwidthya daheightiçindedir.Diyelim ki CSS’iniz aşağıdaki gibi:
div.box { width:300px; padding:20px; border:10px solid; }Bu div’in toplam genişliği 360px’dir.
10px + 20px + 300px + 20px + 10px = 360px
Internet Explorer 5.*/Win’de, toplam genişlik 300px’dir. İçeriğin genişliği ise 240px’dir.
300px - 10px - 20px - 20px - 10px = 240px
Bu sorunu aşmak için, ya bunu doğru ve yanlış algılayan tarayıcılara farklı değerler vermek amacıyla CSS atlatma yöntemleri kullanırsınız ya da bir eleman için
widthdeğeriyle birliktepaddingya daborderkullanmaktan kaçınırsınız.CSS kutucuk modeli hakkında detaylı bir anlatım için Box model dökümanından faydalanabilrisiniz.
Sıfırdan farklı sayısal değerler için birim belirtin: CSS’de
width,heightvefont-sizegibi özellikler için birim belirtmeniz gerekir. Bunun istisnası, değerin sıfır (0) olması durumudur. Bu durumda, sıfır her şekilde sıfır olduğundan birim kullanmak gereksizdir.Float mantığını kavrayın: float kavramını anlamak biraz zor olabilir ama CSS bazlı sayfa düzenlerinde sıklıkla kullanıldığından bu konu çok önemlidir. Float kavramı ile ilgili bazı güzel makaleler şunlardır: Containing Floats, Floatutorial, ve Float: The Theory.
“LoVe/HAte”: Bağlantılar için yarı (pseudo) sınıfları sırayla tanımlayın; Link, Visited, Hover, Active.
“TRouBLed”: Bir elemanın
margin,paddingya daborderözelliklerini kısa yöntemle belirtirken değerleri yukarıdan başlayarak saat yönünde verin: Top, Right, Bottom, Left.Sınıfları ve IDleri görünümlerine göre değil işlevlerine göre isimlendirin: Bir sınıfa
.smallblueismini verip daha sonra metni büyük ve kırmızı yapmak istediğinizde sınıf adı kafa karıştırıcı bir hal alacaktır. İsimleri,.copyrightya da.importantgibi, yapıyı ya da işlevi yansıtacak biçimde vermek daha akıllıcadır.CSS büyük/küçük harf duyarlıdır:
classveidHTML özelliklerinin değerleri CSS ile kullanıldığında büyük/küçük harf duyarlıdır (bkz. CSS2 syntax and basic data types).IDlerinizi kontrol edin: Bir dökümanda bir
idismi yalnızca bir elemanda olabilirkenclassisimlerini birden fazla eleman alabilir.classveidisimlerinde yalnızca izin verilen karakterleri kullanın:Classveidisimleri yalnızca [A-Za-z0-9] ve tire (-) karakterlerinden oluşabilir, ve tire ya da rakam ile başlayamaz.(bkz. CSS2 syntax and basic data types).Yorumlarınızı doğru biçimde ekleyin: CSS yorumları
/*ile başlar*/ile sonlanır:/* Bu bir yorumdur. */
CSS sayfa düzenleri
CSS’in sayfa düzenini belirlemek amacıyla nasıl kullanılacağını anlatan bir çok örnek ve adım adım dersler vardır. Basit bir düzenle başlayıp nasıl çalıştığını öğrenmek ve sonra daha gelişmiş düzenlere geçmek iyi bir yöntem olabilir.
Daha fazla okuma:
- Simple 2 column CSS layout
Bir başlık, iki sütun ve bir altlık içeren basit bir sayfa düzeni yaratma örneği.
- CSS Layouts
Değişik CSS sayfa düzenlerine bağlantılar içeren bir sayfa.
7. Erişilebilirlik
Erişilebilirlik, bir web sayfasını erişilebilir kılmak için en önemli neden bu olsa da sadece engelli ziyaretçilerin kullanımını desteklemek değildir. Erişilebilir bir web sayfası engelli ya da değil herkes için en iyi şekilde çalışır ve farklı web tarayıcılar veya araçlar kullanan çok sayıda insan tarafından erişilebilir.
Bir web sayfasını erişilebilir yaptıkça o sayfanın daha az çekici olacağı ya da erişilebilir olmayan bir web sayfasından çok farklı görüneceği sık rastlanan bir yanlış algılamadır. Bu kesinlikle doğru değildir. Erişilebilirlik görünümü etkilemek zorunda değildir.
Erişilebilirliğin herkese nasıl faydası olabileceğine bir örnek: Bir web sitesi bir seminere kayıt olmak amacıyla hazırlanmış bir form içermektedir. Formu kullanarak, seminere üç şehirden hangisinde katılınacağı seçilebilmektedir. Her şehrin adı bir seçim düğmesinin (radio button) yanında yer almaktadır. Eğer formu yaratan kişinin aklında erişilebilirlik yoksa grafiksel bir tarayıcı kullanan kişilerin bir şehir seçmek için imleçlerini minik seçim düğmesinin üzerine getirip tıklamaları gerekecektir. Geliştirici erişilebilirlik konusunu biliyorsa ve her seçim düğmesinin yanındaki etiketleri <label> elemanı ile kodlamışsa şehir seçmek için isimlerine de tıklanabilecektir. Sizce formu kullanan herhangi biri için hangisi daha basittir?
Semantik ve iyi yapılandırılmış XHTML kullanmak sizi erişilebilir web sayfalarına oldukça yaklaştıracaktır. Bir dökümanın ne kadar erişilebilir olduğunu anlamak için o dökümanı Lynx gibi metin tabanlı bir taratyıcıda görüntülemeye çalışıp içeriğinin ne kadar anlam ifade edebildiğine bakın. Bu yapmanız gereken erişilebilirlik testlerinden en küçüğü de olsa iyi bir başlangıç olacaktır.
Çerçeveler
Birçok web tasarımcısı tarayıcı penceresini, herbiri kendi HTML dökümanını içeren bağımsız parçalara bölmek için çerçeveleri kullanmayı sever. Bu intranet uygulamaları için faydalı olabilir. Ama herkese açık bir web sitesinde çerçeveleri kullanmanın bir çok sakıncası vardır:
- Ziyaretçilerin kafasını karıştırısınız. Web’in en temel presniplerinden biri her sayfanın tekil bir URL tarafından temsil edilmesidir. Bu prensibi kırarak ziyaretçilerin web sitenizin yapısını anlamalarını zorlaştırırsınız.
- Çerçeveler arama motorları için sorun yaratır. Bir arama motorunun çerçeveli bir web sitesini indeksleyebilmesi için tüm içerik sayfalarına bağlantı vermeniz gerekir. Yönlendirme bağlantıları gibi sitenin önemli parçalarının eksik olduğu bir dökümanı görüntülemek istiyor olacaklarından arama motorları aracılığıyla gelen ziyaretçiler de sorunlarla karşılaşacaktır. Bazı çerçeve temelli web siteleri, alt sayfaların indekslenmesini engellemek için
robots.txtdosyası kullanarak bunun üstesinden gelmeye çalışırlar. Diğer siteler ise arama motorları aracılığıyla siteye gelen herkesi bir JavaScript yardımıyla ana sayfaya yönlendirirler. Hedef daha az ziyaretçi sayısı ise her iki yöntem de iş görür. - Çerçeveler favorilere ekleme işlemini engelleyebilir. Birçok tarayıcı çerçeve temelli bir sitedeki sayfaları favorilere ekleyemez. Böyle bir favoriyi açtığınızda çerçeve grubunun varsayılan durumuna yönlendirilirsiniz, ki bu genellikle web sitesinin ana sayfasıdır.
- Yazdırmak çok zorlaşabilir. Ziyaretçiler dökümanları yazdırmak istediğinde zorluklar yaşayacaktır. Birçok tarayıcı bir çerçeveyi yazdırmadan önce o çerçeveyi aktive etmenizi bekler.
- Bağlantıları e-posta aracılığıyla yollamak zorlaşır. Çerçeveler, sitedeki bir sayfaya bağlantıları e-posta ile gönderme olasılığını ortadan kaldırır. Bunu aşmanın yöntemleri vardır ama bu yöntemler siteyi karmaşıklaştırır.
- Sitenin erişilebilirliğini artırmak zorlaşır. Çerçeveleri destekleyen grafiksel bir tarayıcı kullanmayan ziyaretçiler sorun yaşarlar. Bu yüzden erişilebilirlik kılavuzları çerçeve kullanılmamasını önerirler.
Tüm bunların yanısıra, kendinizi de zora sokarsınız. Çerçeveler bir web sitesinin teknik olarak karmaşıklığını artırır.
Tablolar
Genelde insanlar “sayfa düzeni için tablo kullanmayın” önerisni “tablo kullanmayın” olarak yorumlamaktadır. Ancak bu yanlış bir algılamadır. Kodlamaya çalıştığınız tablo verisiyse bir tablo kullanmalsınız. Ancak, veri tabloları oluştururken tabloları daha mantıklı ve erişilebilir yapmanın birçok yolu olduğunu unutmayın.
Daha fazla okuma:
- A table, s'il vous plaît
Nasıl erişilebilir tablolar oluşturulabileceği hakkındaki makalelere bağlantılar.
- Tables for Tabular Data
Tablo verisi için nasıl tablo kullanılacağı üzerine bir makale.
Formlar
Genellikle formları kullanmak gereksiz derecede zordur. Bunun nedeni biraz mantıksız yöntemlerle hazırlanmış olmaları biraz da arka plandaki HTML kodunun formları daha erişilebilir ve kullanımı kolay kılmak amacıyla varolan elemanları kullanmıyor olmasıdır. <label>, <fieldset> ve <legend> elemanları kullanılmak için vardır.
“Formların düzeni için ne kullanılmalı” sorusu sık sorulan bir sorudur. Kimileri formların tablo verileri olduğunu ve tablo biçiminde kodlanmaları gerektiğini söylerken kimileri de CSS kullanılması gerektiğini savunur. Her ikisini de kullanabilirsiniz ama tablo kullanırsanız, formun doğrusallaştırıldığında dahi anlamlı ve kullanılabilir olmasına dikkat edin.
Daha fazla okuma:
- Creating Accessible Forms
Erişilebilir formlar üzerine bir WebAIM makalesi.
- Better Accessible Forms
Daha iyi ve erişilebilir formlar hazırlamanın temelleri üzerine bir makale.
JavaScript ve cookieler
JavaScript’e bağımlı olmaktan kaçının. Düşündüğünüzden çok daha fazla insan güvenlik nedeniyle ya da açılan pencereleri engellemek amacıyla tarayıcısında JavaScript kullanımı devre dışı bırakmıştır. Hatta JavaScript desteklemeyen tarayıcı bile kullanıyor olabilirler. TheCounter.com’a göre web kullanıcılarının 6%’sı JavaScript’i devre dışı bırakmış durumdadır. Bu rakam W3Schools.com’da 8%dir.
JavaScript’in kullanıldığı birçok durumda aslında Javascript ziyaretçiye hizmet etmemektedir. Tabii ki JavaScript kullanmanın ziyaretçilere çok daha iyi deneyimler yaşattığı durumlar da vardır. Bunlara form girişlerinin geçerlenmesi örneği verilebilir.
Tüm bunların JavaScript kullanmayın demek olmadığını unutmayın. Söylemek istediğim bir web sitesinin çalışmasını JavaScript’e bağımlı hale getirmeyin.
Aynı şey cookieler için de geçerlidir. Ziyaretçi cookieleri engellediğinde siteniz çalışmayacak duruma gelecek denli cookielere bağımlı olmasın.
8. URLler
Bu bölüm aslında web standartları ya da erişilebilirlikle ilgili değil. Ama burada, çünkü, URLlerin oluşturulma şekli bir web sitesinin arama motorları tarafından ne kadar iyi indeksleneceğini ve ziyaretçileri tarafından ne kadar kullanılabilir olduğunu belirler.
Bazı arama motorları sonları sorgu ifadeleri ile (query string) biten URLleri takip etmez. İçeriğini dinamik olarak veritabanlarından oluşturulan web sitelerinde bu tür URLler çok yaygındır ve yaklaşık şöyle görünürler:
http://yourdomain.com/products.asp?item=34627393474632&id=4344
Hem arama motorları hem de insanlar için daha kullanışlı bir URL oluşturmanın en kolay yolu URL sanki bir klasöre bakıyormuş gibi görünecek biçimde değiştirmektir. Böyle yapıldığında yukarıdaki örnek şu şekilde görünür:
http://yourdomain.com/products/item/34627393474632/id/4344/
Web sunucusu bu yeni URLyi yorumlar ve kendi içinde ilk örnekteki haline dönüştürür. Bunun nasıl yapılacağı ile ilgili detaylı dökümanlara erişebilmeniz için bağlantıları bu bölümün sonunda bulabilirisiniz.
Daha kolay ama daha karmaşık bir yöntem ise görünür URLleri yeniden yazmak (rewrite) ve insanlar tarafından okunur kılmaktır:
http://yourdomain.com/products/flowers/tulips/
Bu tür URL kullanmanın avantajları, arama motorları tarafından sitenin daha etkili indekslenmesi, URLlerin insanlar tarafından kolay okunabilmesi ve sunucu tarafında hangi teknolojiyi kullandığınızı gizleyebilmenizdir. URL, .asp, .cf, .cgi or .jsp gibi, sunucuya özgü dosya uzantılarını içermediğinden, bunu yapmanız gerektiğinde sunucu tarafında kullandığınız teknolojiyi değiştirmek de kolay olacaktır.
URLlerinizde sorgu ifadeleri kullanma yöntemini seçerseniz ampersandları, &, HTML karşılıklarına, &, kodlamalısınız. Böyle yapmazsanız bazı tarayıcılar, yapmaları gerektiği gibi ampersandı bir HTML bileşeninin başlangıcı olarak algılar ve eğer hemen ardından gelen metin bir HTML bileşenine denk geliyorsa tarayıcı URLyi dönüştürür ve birçok durumda da sorgu ifadesini bozar.
Bahsedilmeye değer bir başka konu da birçok web sitesi için www alt etki alanı kullanmanın gereksiz oluşu ve http://www.yourdomain.com/ yerine http://yourdomain.com/ şeklinde kullanılması gerektiğidir. Bu konuda daha fazla bilgiye no-www.org adresinden ulaşabilirsiniz. www alt etki alanı kullanın ya da kullanmayın, web sunucunuzda http://www.yourdomain.com/ ve http://yourdomain.com/ adreslerine gelen tüm trafiği aynı URI’a yönlendirmek iyi bir fikirdir.
Daha fazla okuma:
- Generating Simple URLs for Search Engines
Belirli URL türleri için varolan problemleri ve URLlerinizi nasıl daha iyi hale getirebileceğinizi anlatan bir makale.
- Slash Forward (Some URLs are Better Than Others)
URLleri “/” ile bitirmenin neden iyi bir fikir olduğunu anlatan yazı.
- Friendly Lasting URLs
URLler hakkında makale ve derslere bağlantılar içeren sayfa.
- Ampersands and validation
Sorgu ifadelerindeki kodlanmamış ampersandlarla ilgili sorunların daha detaylı anlatımı ve bir test durumu.
9. Referanslar
Önerilen kitapların, web sitelerinin ve e-posta gruplarının bir listesi.
Kitaplar
- Eric Meyer on CSS: Eric Meyer, ISBN 0-73571-245-X
CSS kullanımını anlatan proje bazlı bir kitap.
- More Eric Meyer on CSS: Eric Meyer, ISBN 0735714258
İlk Eric Meyer on CSS’in devamı.
- Cascading Style Sheets – The Definitive Guide: Eric Meyer, ISBN 0-596-00525-3
CSS önerilerini açıklayan bir referans kitap.
- Designing With Web Standards:
Jeffrey Zeldman, ISBN 0735712018
Standart temelli web tasarımı ve geliştiriminin gerçek dünya örnekleri. - Building Accessible Websites: Joe Clark, ISBN 073571150X
Erişilebilirlik ve nasıl erişilebilir web sayfaları oluşturulabileceği hakkında mükemmel bir kitap.
CSS
- CSS (Cascading Style Sheets) Level 1
W3C’nin resmi belirtimi.
- CSS Level 2 revision 1
W3C’nin resmi belirtimi.
- CSS Level 3 (in development)
- css-discuss
CSS’in pratik kullanımları ve uygulamaları hakkında konuşmalara adanmış bir e-posta grubu.
- HTML Dog
HTML ve CSS dersleri, referanslar ve makaleler içeren çok geniş bir web sitesi.
- css Zen Garden
Aynı HTML dökümanının görünümünün CSS kullanarak tamamen farklı yöntemlerle nasıl değiştirileceğine çok sayıda örnek.
- Max Design Presentations and articles
CSS hakkında yazılmış çok iyi birkaç makale.
- Position Is Everything
Makaleler, uygulamalar, tarayıcı hataları ve daha fazlası.
Genel web tasarımı
- A List Apart
Özellikle web standartları kullanarak tasarımın getirileri ve teknikleri üzerine odaklanmış, web içeriğinin tasarlanması, geliştirilmesi ve anlamı konusunda makaleler içeren haftalık çevrimiçi dergi.
- webdesign-L
Web’i yaratmakla ilgilenenlerin e-posta listesi. Listede en çok konuşulan konular, web tasarımı ve web geliştirme.
HTML
- HTML 4.01 Specification
W3C’nin resmi belirtimi.
- HTML Dog
HTML ve CSS dersleri, referanslar ve makaleler içeren çok geniş bir web sitesi.
Erişilebilirlik
- Building Accessible Websites Serialization
Joe Clark’ın erişilebilirlik kitabının çevrimiçi biçimi.
- Dive Into Accessibility
Mark Pilgrim’in erişilebilirlik üzerine kitabı.
- Web Content Accessibility Guidelines 1.0
W3C’nin erişilebilir web siteleri oluşturmak konusunda resmi kılavuzları.
- Evaluation, Repair, and Transformation Tools for Web Content Accessibility
W3C’nin biraraya topladığı, web sitelerinin erişilebilirliğini sınamak ve geliştirmek için kullanılabilecek araçların listesi.
Web standartları
- The Web Standards Project
“Web Standartları Projesi, tüm web teknolojilerine basit ve karşılanabilir erişimi garantileyen standartlar için savaşan en köklü koalisyondur.”
- MACCAWS: Making A Commercial Case for Adopting Web Standards
MACCAWS’ın misyonu, web standartlarını müşteriler için ticari anlamda çekici bir seçenek haline getirmek için web yazarlarına gereken kaynakları sağlamaktır. MACCAWS’taki dökümanlardan en önemli ikisi şunlardır: What Every Web Site Owner Should Know About Standards: A Web Standards Primer ve The Way Forward with Web Standards.
- A Roadmap to Standards
Web standartlarını kullanmaya başlamak için Dave Shea’nın hazırladığı bir kılavuz.
XHTML
- XHTML™ 1.0 The Extensible HyperText Markup Language
W3C’nin resmi belirtimi.
- HTML Dog
HTML ve CSS dersleri, referanslar ve makaleler içeren çok geniş bir web sitesi.
10. Terimler sözlüğü
- Erişilebilirlik
- Erişilebilir bir web sitesi, donanım ve yazılım olarak ne kullanırlarsa kullansınlar ve sitede ne ile geziniyor olurlarsa olsunlar herkes için erişilebilir sitedir.
- CSS (Cascading Style Sheets)
- Bir dökümanın nasıl sunulacağını tanımlayan kurallar.
- HTML (HyperText Markup Language)
- Bir dökümanının yapısını kodlamada kullanılan dil.
- Sunum
- Bir web sitesinin görünümü (ya da duyuluşu).
- Yapı
- Bir dökümanın olmazsa olmaz parçaları ve içeriğinin mantıksal kodları.
- Kodlama/İşaretleme (Markup)
- Kodlayarak/işaretleyerek bir dökümana ve içeriğine yapısını ve anlamını verirsiniz. Web’de kodlama için HTML ve XHTML kullanılır.
- Geçerleme
- Geçerleme, bir dökümanın yazıldığı dilin kurallarına uyup uymadığını kontrol etmektir. Bir metnin yazım ve dilbilgisi hatalarını kontrol etmeye benzetilebilir.
- W3C (World Wide Web Consortium)
- Web için belirtimler, kılavuzlar ve araçlar üreten organizasyon.
- Web standartları
- Web standartları, W3C ve diğer standart oluşumlar tarafından yayınlanan ve web tabanlı içeriğin yaratılması ve çözümlenmesi için kullanılan teknolojilerdir. Bu teknolojiler webde yayınlanan dökümanların gelecekte de kullanılabilir ve olabildiğince erişilebilir olmasını sağlamak için tasarlanmışlardır.
- XHTML (Extensible HyperText Markup Language)
- XML’in kurallarına uyacak biçimde yeniden formüle edilmiş HTML.
- XML (Extensible Markup Language)
- HTML gibi görünen ama yazarın uygun elemanlar belirterek veriyi tanımlayabildiği kodlama dili.
Yorumlarınız, sorularınız ve önerileriniz için Lütfen bana ulaşın.
© Copyright 2004 Roger Johansson Fikir Stüdyosu
© 2009 | Tüm Hakları Saklıdır | info@fikirstudyosu.com

